Σταματήστε να κλείνετε ραντεβού το μεσημέρι: Γιατί αυτή η ώρα «παραλύει» ολόκληρη τη μέρα σας

Πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει το εξής παράδοξο: ένα απλό ραντεβού στον οδοντίατρο στις 3 το μεσημέρι, κάτι που θα διαρκέσει δηλαδή 30-40 λεπτά, καταλήγει να «καταβροχθίζει» ολόκληρο το 24ωρο. Παρόλο που ο χρόνος πριν και μετά το ραντεβού είναι άφθονος, η παραγωγικότητα μηδενίζεται και ο εγκέφαλος μοιάζει να μπαίνει σε αδράνεια μέχρι τη στιγμή που θα κλείσει η πόρτα του σπιτιού.

Παρότι υπάρχουν εκκρεμότητες, δουλειές που πρέπει να γίνουν, email που περιμένουν απάντηση ή έργα που θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν μέσα σε μία-δύο ώρες, η σκέψη και μόνο του προγραμματισμένου ραντεβού λειτουργεί ανασταλτικά. Η ημέρα μπαίνει σε μια ιδιότυπη «αναμονή».

Αν αυτή η εμπειρία μοιάζει γνώριμη, υπάρχουν συγκεκριμένοι ψυχολογικοί μηχανισμοί που την εξηγούν, γράφει το bolde.com.

Γιατί λοιπόν αυτή η ώρα σου «σκοτώνει» την υπόλοιπη μέρα;

1. Ο εγκέφαλος περνά σε «κατάσταση αναμονής»

Από τη στιγμή που υπάρχει κάτι προγραμματισμένο, ο εγκέφαλος δεσμεύει νοητικούς πόρους και επικεντρώνεται σε αυτό. Δεν πρόκειται για συνειδητή σκέψη κάθε λεπτό, αλλά για μια διαρκή, υποσυνείδητη επεξεργασία -σαν μια εφαρμογή που «τρέχει» στο παρασκήνιο και καταναλώνει ενέργεια.

Μέρος της προσοχής παραμένει στραμμένο στο ρολόι: να μην χαθεί η ώρα, να υπάρξει έγκαιρη αναχώρηση, να μην χαθεί ο έλεγχος του χρόνου. Το αποτέλεσμα είναι μια ημι-εμπλοκή με ό,τι άλλο επιχειρείται: ούτε πλήρης συγκέντρωση, ούτε πραγματική ξεκούραση.

2. Η ημέρα χωρίζεται σε «πριν» και «μετά»

Ένα ραντεβού στις 3 μ.μ. δεν καταλαμβάνει μόνο τη μισή ώρα της διάρκειάς του. «Σπάει» ολόκληρη την ημέρα. Το πρωινό κομμάτι γίνεται «πριν το ραντεβού» -άρα μοιάζει προσωρινό και ανεπαρκές για κάτι ουσιαστικό. Το απόγευμα μετατρέπεται σε «μετά το ραντεβού» -χρόνος που συχνά αντιμετωπίζεται ως «αυτό το λίγο που έμεινε».

Έρευνες για την αντίληψη του χρόνου δείχνουν ότι όταν υπάρχει μια δέσμευση στη μέση της ημέρας, ο εγκέφαλος τείνει να αντιμετωπίζει το πρωί και το απόγευμα ως δύο ξεχωριστά, «μη αξιοποιήσιμα» τμήματα. Αντί για μία πλήρη ημέρα, δημιουργούνται δύο μισές -καμία από τις οποίες δεν φαίνεται αρκετή για κάτι ουσιαστικό.

3. Η δυσκολία να ξεκινήσει κάτι που ίσως διακοπεί

Οτιδήποτε απαιτεί βαθιά συγκέντρωση -γραφή, ανάλυση, δημιουργική εργασία, επίλυση προβλημάτων- απορρίπτεται σχεδόν αυτόματα.

Έρευνες για την αναβλητικότητα δείχνουν ότι όταν κάποιος γνωρίζει πως επίκειται διακοπή, είναι πολύ λιγότερο πιθανό να ξεκινήσει μια απαιτητική δραστηριότητα. Το ψυχολογικό κόστος της διακοπής στη μέση μιας δουλειάς μοιάζει μεγαλύτερο από το κόστος της μη έναρξης.

Έτσι, η επιλογή στρέφεται σε εύκολες, επιφανειακές ασχολίες: όπως η περιήγηση στα κοινωνικά δίκτυα ή οι ικροδουλειές που μπορούν να εγκαταλειφθούν ανά πάσα στιγμή.

4. Το άγχος της αναμονής

Ακόμη κι αν το ίδιο το ραντεβού δεν είναι στρεσογόνο, η αναμονή του μπορεί να είναι. Η ανησυχία για πιθανή καθυστέρηση, για την κίνηση, για το παρκάρισμα, για το αν έχει επιβεβαιωθεί σωστά η ώρα κλπ, δημιουργεί ένα χαμηλής έντασης αλλά σταθερό άγχος.

Δεν είναι συγκλονιστικό, αλλά είναι μια διαρκής υπενθύμιση του τύπου «μην αργήσεις, μην ξεχάσεις». Αυτή η κατάσταση επιφυλακής δυσκολεύει τη χαλάρωση.

5. Υπερεκτίμηση του απαιτούμενου χρόνου

Συχνά υπολογίζεται περισσότερος χρόνος από τον απαραίτητο για τη μετάβαση: πρόωρη αναχώρηση «για παν ενδεχόμενο», επιπλέον χρόνος για κίνηση που ίσως δεν υπάρξει ή για δυσκολία στάθμευσης που τελικά δεν προκύπτει.

Έτσι δημιουργούνται «νεκρές ζώνες» μέσα στην ημέρα, όπου υπάρχει η αίσθηση ότι «σε λίγο πρέπει να φύγω», ακόμη κι αν απομένουν δύο ώρες. Η αντίληψη ότι δεν υπάρχει αρκετός χρόνος για κάτι ουσιαστικό οδηγεί τελικά στο να μη γίνεται τίποτα.

6. Το ραντεβού λειτουργεί σαν προθεσμία

Στον εγκέφαλο, ένα ραντεβού ενεργοποιεί παρόμοιους μηχανισμούς με μια προθεσμία. Και οι προθεσμίες προκαλούν στρεσογόνες αντιδράσεις που περιορίζουν την ικανότητα συγκέντρωσης σε άσχετες εργασίες.

Ψυχολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι ακόμη και μια απλή επικείμενη υποχρέωση -όπως ένα ιατρικό ραντεβού- αρκεί για να δυσκολέψει την εστίαση σε άλλα καθήκοντα. Ο εγκέφαλος το ιεραρχεί ως προτεραιότητα και υποβαθμίζει οτιδήποτε άλλο.

7. Συνεχείς μικροϋπολογισμοί

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας γίνονται υπολογισμοί: «Αν ξεκινήσω τώρα, πόσες ώρες απομένουν; Πρέπει να φάω πρώτα; Προετοιμασία; Πώς θα πάω;». Η αξιολόγηση δεν αφορά απλώς τον διαθέσιμο χρόνο, αλλά τον αδιάκοπο, «άνετο» χρόνο.

Με μια υποχρέωση να εκκρεμεί, αυτό το αίσθημα άνεσης σπάνια υπάρχει. Συχνά αφιερώνεται περισσότερη ενέργεια στο να υπολογιστεί αν προλαβαίνουμε κάτι, παρά στο να γίνει.

8. Το κόστος της μετάβασης

Η έρευνα για την εναλλαγή δραστηριοτήτων δείχνει ότι κάθε μετάβαση -από τη μία εργασία στην άλλη- καταναλώνει σημαντική νοητική ενέργεια. Όταν ο εγκέφαλος γνωρίζει ότι επίκειται αναγκαστική διακοπή, εκτιμά πως το κόστος αυτής της μετάβασης δεν «αξίζει».

Έτσι, επιλέγει την αναμονή. Μια κατάσταση μετέωρη: ούτε παραγωγικότητα ούτε ξεκούραση. Και όταν τελικά το ραντεβού ολοκληρωθεί, έχεις ήδη καταναλώσει πολλή ενέργεια.

Ένα ραντεβού 30 λεπτών μπορεί, τελικά, να σας «φάει» 12 ώρες -αφήνοντας μόνο την αίσθηση ότι ο χρόνος χάθηκε στην αναμονή για κάτι που τελικά διήρκεσε ελάχιστα.

Διαβάστε ακόμη

Έφτασε στο Λευκό Παλάτι ο Μητσοτάκης: «Γεια σας κύριε Πρόεδρε, όλα πολύ καλά» - Σε εξέλιξη το τετ-α-τετ με Ερντογάν

Ερωτήματα για τα κίνητρα της δράστριας του μακελειού στον Καναδά - Συγκλονίζουν οι μαρτυρίες

Μεθυσμένος οδηγός πήγαινε για 25χλμ. ανάποδα στην εθνική ταξιδεύοντας για να δικαστεί επειδή οδηγούσε μεθυσμένος!

Σταματήστε να κλείνετε ραντεβού το μεσημέρι: Γιατί αυτή η ώρα «παραλύει» ολόκληρη τη μέρα σας