Το Ιράν κομμένο στα δύο: Από τα «πάρτι» στα συντρίμμια φυλακών, στα μοιρολόγια για τον Χαμενεΐ

Οι δρόμοι της Τεχεράνης στο Ιράν είναι ανατριχιαστικά ήσυχοι – μέχρι να αρχίσουν να πέφτουν βόμβες.

«Μοιάζει σαν πόλη φάντασμα. Κανείς δεν μπαίνει, ούτε βγαίνει. Μοιάζει σαν άψυχη πόλη, ζόμπι – σαν τους νεκρούς που περπατούν – αν δεις κανέναν στους δρόμους», είπε χαρακτηριστικά ένας 30χρονος κάτοικος της πόλης το πρωί της Παρασκευής (6/3), λίγες ώρες μετά τις έντονες αεροπορικές επιδρομές που έπληξαν την ιρανική πρωτεύουσα για έκτη μέρα.

«Ο κόσμος πανικοβλήθηκε. Αλλά κάποιοι παρακολουθούσαν τα αεροσκάφη από τα παράθυρα, σαν να είχαν πάει στον κινηματογράφο», συμπλήρωσε. «Ζούμε πραγματικά περίεργες και άγνωστες μέρες», είπε ένας άλλος κάτοικος της Τεχεράνης στο CNN την Τετάρτη (4/3). «Όλοι είμαστε παγιδευμένοι ανάμεσα στο να μην ξέρουμε αν πρέπει να είμαστε χαρούμενοι ή λυπημένοι».

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν διεξάγει συντονισμένες επιθέσεις κατά του Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας αντεπιθέσεις που έχουν κλιμακωθεί σε έναν διευρυνόμενο πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Για πολλούς Ιρανούς, ο πόλεμος προκαλεί ένα σύνθετο μείγμα συναισθημάτων.

Τα ανάμεικτα συναισθήματα των Ιρανών, διαιρεμένοι από την ανακούφιση και επέμβαση

Για εκείνους που επιθυμούσαν εδώ και καιρό να φύγει το βάναυσα καταπιεστικό καθεστώς του Χαμενεΐ, υπάρχει ελπίδα. Για τους υποστηρικτές του καθεστώτος, οι ημέρες πένθους μόλις ξεκίνησαν, εν μέσω ερωτημάτων για το μέλλον του καθεστώτος μετά τις υποσχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου να στοχεύσουν τους διαδόχους του ανώτατου ηγέτη. Η κατάσταση είναι ακόμα πιο περίπλοκη για τους Ιρανούς που ήθελαν αλλαγή καθεστώτος αλλά ποτέ δεν φαντάζονταν ότι αυτή θα έρθει μέσω ξένης στρατιωτικής επέμβασης.

«Ένας εχθρός μας επιτίθεται, μας βομβαρδίζει, και όμως δεν είμαστε αναστατωμένοι», είπε ο δεύτερος κάτοικος της Τεχεράνης. Πολλοί Ιρανοί που μίλησαν στο CNN ζήτησαν να παραμείνουν ανώνυμοι, επικαλούμενοι ανησυχίες για την ασφάλειά τους. «Συνεχίζοντας με αυτό που είχαμε πριν ήταν πολύ πιο δύσκολο. Εγώ και οι φίλοι μου πάντα λέγαμε ότι φυσικά αυτός ο πόλεμος και αυτή η επίθεση είναι επικίνδυνα, υπάρχει αβεβαιότητα και κίνδυνος – αλλά η προηγούμενη κατάσταση ήταν πιο δύσκολη πνευματικά και πιο επικίνδυνη από αυτήν τώρα», συμπλήρωσε, αναφερόμενος στις δεκαετίες καταπίεσης του καθεστώτος.

Κατά τη διάρκεια των αντι-κυβερνητικών κινητοποιήσεων τον Ιανουάριο, οι Αρχές σκότωσαν χιλιάδες διαδηλωτές και βύθισαν τη χώρα σε διεθνή απομόνωση με μπλακάουτ στο διαδίκτυο. Αλλά δεν θέλουν όλοι αλλαγή καθεστώτος.

Σε ένα ηχητικό μήνυμα που έστειλε ο δεύτερος κάτοικος την Τετάρτη (4/3) το βράδυ, ακούγεται στο παρασκήνιο ο ήχος υποστηρικτών του καθεστώτος που είχαν συγκεντρωθεί για την πρώτη ημέρα επίσημου πένθους για τον Χαμενεΐ. «Αυτή είναι η ζωή τώρα, βγαίνουν κάθε βράδυ, δεν είναι λίγοι άνθρωποι. Αυτοί οι άνθρωποι μας έχουν τρελάνει με αυτό», είπαν.

Ένας εθνικός διχασμένος που εντείνεται με τις στοχοποιήσεις παιδιών και αμάχων

Ο μακροχρόνιος διχασμός του πληθυσμού του Ιράν έχει ενισχυθεί από το χάος που προκάλεσε ο πόλεμος. Αλλά πέρα από το πολιτικό χάσμα, οι βομβαρδισμοί τρομοκρατούν πολλούς Ιρανούς, με τις απώλειες αμάχων να αυξάνονται. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανέφεραν ότι περισσότερα από 1.000 άτομα έχουν σκοτωθεί από τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ από το Σάββατο (28/2), συμπεριλαμβανομένων παιδιών.

Στη νότια ιρανική πόλη Μινάμπ, τουλάχιστον 168 παιδιά και 14 δάσκαλοι σκοτώθηκαν σε επίθεση σε δημοτικό σχολείο θηλέων το Σάββατο, σύμφωνα με κρατικά μέσα, προκαλώντας τον επικεφαλής ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ, Φόλκερ Τιρκ, να ζητήσει «άμεση, αμερόληπτη και πλήρη» έρευνα και να προειδοποιήσει ότι οι «αδιάκριτες επιθέσεις» συνιστούν «σοβαρές παραβιάσεις» του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Ο Λευκός Οίκος δεν απέκλεισε ότι αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό διενήργησε την επίθεση, αλλά επέμεινε ότι οι ΗΠΑ «δεν στοχεύουν αμάχους».

Την Πέμπτη (5/3), το Υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε ότι δεκάδες σημεία με άμαχο πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένων κατοικιών, νοσοκομείων, σχολείων, κέντρων έκτακτης ανάγκης και ιστορικών τόπων, έχουν στοχοποιηθεί από αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις.

Το «πάρτι» στα συντρίμμια φυλακών και ΑΤ της αστυνομίας ηθών

Για όσους έχουν υποφέρει υπό το καθεστώς Χαμενεΐ, η καταστροφή ορισμένων εγκαταστάσεων – συμπεριλαμβανομένων κέντρων κράτησης και κτιρίων της αστυνομίας ηθών – φέρνει ένα σύνθετο αίσθημα ανακούφισης και ικανοποίησης. Το συγκρότημα της οδού Γκίσα στην Τεχεράνη, που στεγάζει το κτίριο της αστυνομίας ηθών και ένα από τα πιο διαβόητα κέντρα κράτησης της χώρας, επλήγη από επίθεση την Κυριακή (1/3).

«Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι κρατήθηκαν και ταπεινώθηκαν» σε αυτό το κτίριο, είπε στο CNN ένας 23χρονος Ιρανός φοιτητής και πρώην κρατούμενος. Ο φοιτητής ελπίζει να μην τραυματίστηκε κανένας αθώος στην επίθεση. «Αλλά κλαίω γιατί είμαι τόσο χαρούμενος που ξέρω ότι δεν υπάρχει πλέον. Και κλαίω γιατί θυμάμαι πώς με προσέβαλαν και μου συμπεριφέρθηκαν μέσα σε αυτό το κτίριο», είπε.

Ένας άλλος πρώην κρατούμενος, μουσικός, δήλωσε ότι η εμπειρία του στο κέντρο ήταν «βαθιά τραυματική». Το να δει το κτίριο να καταρρέει του προκάλεσε «αντικρουόμενα συναισθήματα». «Πάντα σκεφτόμουν πώς θα πήγαινα εκεί και θα έπαιρνα την εκδίκησή μου αν έπεφτε η κυβέρνηση», είπε ο μουσικός.

Μεταξύ των εκρήξεων, των μπλακάουτ στο διαδίκτυο και της συνεχούς αβεβαιότητας, κάποιοι Ιρανοί αναζητούν διέξοδο. «Οι άνθρωποι είναι χαρούμενοι που πλήττονται αστυνομικά τμήματα», είπε ο 30χρονος κάτοικος της Τεχεράνης την Παρασκευή (6/3), προσθέτοντας: «Υπάρχει ακόμα αστυνομική παρουσία σε σταθμούς διοδίων και ελέγχουν το πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου σου αν θέλεις να φύγεις από την Τεχεράνη».

Η άρνηση των Ιρανών να εγκαταλείψουν τον τόπο τους

Στην παραθαλάσσια πόλη Μπούσεχρ, ένας κάτοικος είπε στο CNN την Τετάρτη (4/3) ότι η πρόσκρουση μιας βόμβας που στόχευε στρατιωτικές υποδομές εκεί έγινε αισθητή και σε μικρότερα χωριά. «Οι άνθρωποι που ξέρω έχουν φύγει», είπε, προσθέτοντας ότι μικροσκοπικά χωριά με μόνο έναν δρόμο έχουν επίσης δεχθεί επιθέσεις.

Αλλά σε αντίθεση με προηγούμενες συρράξεις, πολλοί Ιρανοί επιλέγουν να παραμείνουν – όχι μόνο λόγω των δυσκολιών στη διαφυγή, αλλά επειδή κάποιοι θεωρούν ότι η αποχώρηση ισοδυναμεί με ψυχολογική υποχώρηση, ενώ άλλοι φοβούνται ότι αν φύγουν, ίσως δεν μπορέσουν ποτέ να επιστρέψουν.

Στην πρωτεύουσα, μια γυναίκα περιέγραψε έναν παράξενο συνδυασμό πανικού και ομαλούς καθημερινότητας στα καταστήματα και τις αγορές της πόλης, υποδεικνύοντας ότι το καθεστώς προσπαθεί να παρουσιάσει την εικόνα κανονικότητας εν μέσω πολέμου – παρά την πολυετή καταστροφική οικονομική κρίση, τροφοδοτούμενη από κυρώσεις, διαφθορά και κακοδιοίκηση. «Όσον αφορά το φαγητό και τα αγαθά, την πρώτη μέρα πήγα στο κατάστημα απέναντι από τον δρόμο. Όλα είναι τόσο ακριβά που οι περισσότεροι δεν μπορούν να κάνουν μαζικές αγορές. Αλλά την επόμενη μέρα είδαμε ότι όλες οι αγορές ήταν καλά εφοδιασμένες και οι τιμές είχαν πέσει, οι φούρνοι είναι ανοιχτοί και ψήνουν… Δεν έχω ιδέα τι επιφυλάσσει το μέλλον», είπε η γυναίκα.

Την ίδια ώρα, το καθεστώς συνεχίζει να περιορίζει δραστικά όλα τα μέσα επικοινωνίας στο Ιράν, με το διαδίκτυο να απαγορεύεται από τις 28 Φεβρουαρίου στο περίπου 1% της κανονικής ροής, σύμφωνα με τον ανεξάρτητο οργανισμό παρακολούθησης NetBlocks, αποκόπτοντας σχεδόν 90 εκατομμύρια ανθρώπους από ανεξάρτητες ειδήσεις και social media.

Χωρίς σύστημα προειδοποίησης των πολιτών για τους βομβαρδισμούς

Στην νότια-κεντρική πόλη Σιράζ, ένας κάτοικος περιέγραψε το χάος του να ζεις χωρίς σχεδόν καθόλου πρόσβαση σε ειδήσεις ή συστήματα προειδοποίησης εν μέσω βομβαρδισμών. «Δεν υπάρχει διαδίκτυο, δεν μπορούμε να μάθουμε νέα – και αν θέλουμε νέα, είναι μέσω τηλεφώνου, που συνδέεται μόνο κάθε λίγα λεπτά… Δεν υπάρχουν σειρήνες για να δώσουν στους ανθρώπους χρόνο να προφυλαχθούν… απλώς ξέρουμε ότι κάτι έρχεται στον ουρανό, δεν ξέρουμε αν είναι δικό μας ή δικό τους», είπαν.

Την Πέμπτη (5/3), μια αμερικανοϊσραηλινή επίθεση έπληξε μια παιδική χαρά και κέντρο έκτακτης ανάγκης στη Σιράζ, σκοτώνοντας 20 άτομα, μεταξύ των οποίων δύο εργαζόμενους της Ερυθράς Ημισελήνου, σύμφωνα με την τοπική κοινωνία. Στην Τεχεράνη, όπου σφοδροί βομβαρδισμοί έπληξαν πολλές τοποθεσίες, συμπεριλαμβανομένων κατοικιών, οι πολίτες δήλωσαν ότι δεν έχουν καμία ειδοποίηση για επερχόμενες επιθέσεις. «Δεν υπάρχουν προειδοποιήσεις. Κρύβομαι σε κτίριο πάρκινγκ γιατί το κτίριο μου δεν έχει υπόγειο. Αποθηκεύουμε κονσέρβες, νερό και φακούς σε περίπτωση διακοπής ρεύματος», είπε ο 30χρονος κάτοικος της Τεχεράνης στο CNN την Παρασκευή (6/3).

Καθώς ο πόλεμος συνεχίζει να κλιμακώνεται χωρίς ορατό τέλος, οι Ιρανοί αναγκάζονται να προσαρμοστούν σε μια νέα πραγματικότητα. Όταν ρωτήθηκε την Τετάρτη (4/3) το βράδυ πώς τα πάνε, ένας κάτοικος της Τεχεράνης απάντησε απλώς: «Είμαι ακόμα ζωντανός».

Διαβάστε ακόμη

Αγγελική Νικολούλη στο ethnos.gr: «Αν άφηνα τον φόβο να με σταματήσει, τότε θα είχε νικήσει το σκοτάδι»

Νέες απειλές Τραμπ στο Ιράν: «Θα χτυπήσουμε πολύ σκληρά σήμερα» - «Δεν παραδινόμαστε» λέει η Τεχεράνη

Ράλι ανόδου στις τιμές πετρελαίου: Σε τροχιά ιστορικού υψηλού λόγω του πολέμου στο Ιράν - Τι εκτιμούν οι αναλυτές

Aσημένιος o Λευτέρης Πετρούνιας στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ενόργανης