Ανάλυση CNN: Το σκληρό δίλημμα της κυβέρνησης Τραμπ - Οικονομική ή ναυτική κατάρρευση;

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αυτή τη στιγμή παγιδευμένη ανάμεσα στη σκιά μιας παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης και μιας πιθανής ναυτικής καταστροφής.

Καθώς η σύγκρουση με το Ιράν εντείνεται, οι ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου στενεύουν σε σημείο «μη γραμμικότητας», όπου κάθε ημέρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά δεν διπλασιάζει απλώς τον οικονομικό πόνο — τον πολλαπλασιάζει εκθετικά.

Έτσι, η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί να επιλύσει την πετρελαϊκή κρίση σε πολλά μέτωπα: σπεύδει να οργανώσει μια σύνθετη στρατιωτική επιχείρηση για να ξαναρχίσει η ροή των πετρελαιοφόρων μέσω των Στενών, ενώ παράλληλα εξετάζει τρόπους να περιορίσει τις τιμές μέσω παρεμβάσεων στις αγορές. Ταυτόχρονα έχει ξεκινήσει και μια εκστρατεία δημοσίων σχέσεων για να διαβεβαιώσει το κοινό ότι η αύξηση στις τιμές των καυσίμων θα είναι πιθανότατα προσωρινή.

Το πετρέλαιο «σφίγγει» τον κλοιό στις παγκόσμιες αγορές

Ωστόσο, μέσα στο Πεντάγωνο και στον Λευκό Οίκο, οι υπολογισμοί γίνονται όλο και πιο δυσοίωνοι. Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το αργό πετρέλαιο, έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι. Η έλλειψη πετρελαίου που ρέει στην παγκόσμια αγορά έχει επιβραδύνει την παραγωγή σχεδόν σε σημεία ακινησίας και πλησιάζει γρήγορα στο σημείο καμπής όπου μεγάλοι παραγωγοί θα αναγκαστούν να σταματήσουν εντελώς την παραγωγή λόγω έλλειψης αποθηκευτικού χώρου.

Το Κουβέιτ, το Ιράκ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κλείνουν πετρελαιοπηγές καθώς οι δεξαμενές αποθήκευσης γεμίζουν. Μόλις αυτές οι γεωτρήσεις σταματήσουν, δεν μπορούν απλώς να επανεκκινήσουν εύκολα, δημιουργώντας ένα επερχόμενο κενό προσφοράς που θα προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. «Αυτού του είδους οι συνθήκες στην αγορά, αν διαρκέσουν ή επιδεινωθούν, θα αναγκάσουν να επανεξεταστεί η κλίμακα και το εύρος αυτής της επιχείρησης», δήλωσε στο CNN ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης. «Υπάρχει επείγουσα ανάγκη για μια άμεση λύση και ο Λευκός Οίκος το γνωρίζει».

Σχέδιο άμεσης δράσης

Η μόνη άμεση λύση σε αυτή την κλιμακούμενη κρίση, σύμφωνα με στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας, αναλυτές αγορών και διπλωμάτες, είναι μια επιχείρηση συνοδείας από το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών, κάτι που ο Τραμπ υποσχέθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι θα είναι διαθέσιμο σύντομα για την προστασία των πλοίων. «Το θέμα αυτό μελετάται πολύ στενά από τον στρατό και συζητείται συνεχώς», δήλωσε στο CNN ένας ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος. «Έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στην εκπόνηση ενός σχεδίου που μπορεί να κάνει ακριβώς αυτό που πρότεινε ο πρόεδρος».

Οι εσωτερικές διαβουλεύσεις για τον συγχρονισμό και τις προϋποθέσεις μιας αμερικανικής ναυτικής επιχείρησης αποτελούν το κεντρικό ζήτημα μέσα στην κυβέρνηση την τελευταία εβδομάδα, σύμφωνα με πολλές πηγές που ενημερώθηκαν για τον σχεδιασμό και μίλησαν στο CNN. Στο εσωτερικό της κυβέρνησης, οι εντατικές συζητήσεις επικεντρώνονται στην ανάλυση του κινδύνου να σταλούν αμερικανικά ναυτικά μέσα σε μια ενεργή ζώνη σύγκρουσης.

Κοιλάδα του Θανάτου

Ωστόσο, μία πηγή περιέγραψε την τρέχουσα κατάσταση στα Στενά ως «Κοιλάδα του Θανάτου».

Ενώ η ομάδα μάχης του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln βρίσκεται σε ετοιμότητα, η τακτική πραγματικότητα στη θάλασσα είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Το Ιράν έχει ουσιαστικά χωρίσει τα Στενά ανάμεσα στο παραδοσιακό του ναυτικό και στους πιο επιθετικούς Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης. Οι τελευταίοι έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν πάνοπλες απειλές: διάσπαρτα σκάφη τοποθέτησης ναρκών, ταχύπλοα γεμάτα εκρηκτικά για επιθέσεις αυτοκτονίας και παράκτιες συστοιχίες πυραύλων. «Η πίεση του πετρελαίου θα φτάσει στο αποκορύφωμα πριν μπορέσουμε να εξουδετερώσουμε τις δυνατότητες που θέλουμε να πλήξουμε», σημείωσε μια πηγή. «Τα χρονοδιαγράμματα δεν ταιριάζουν».

Τα αμερικανικά πλοία αποφεύγουν επί του παρόντος τα πιο επικίνδυνα σημεία των Στενών, ενώ συνεχίζουν να υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στο Ιράν. Η ανάληψη της αποστολής συνοδείας θα απαιτούσε την τοποθέτηση ναυτικών δυνάμεων σε άμεσο κίνδυνο αποκλειστικά για την προστασία δεξαμενόπλοιων, χωρίς προφανές στρατηγικό όφελος για τον ίδιο τον πόλεμο. Το μακροχρόνιο επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπει ότι αμερικανικά αντιτορπιλικά θα τοποθετηθούν ώστε να προστατεύουν τα δεξαμενόπλοια από ιρανικές απειλές, ενώ τα πλοία LCS θα παρέχουν υποστήριξη.

Τα ιρανικά «παιχνίδια του μυαλού»

Ωστόσο, οι υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν παίζει ένα ψυχολογικό παιχνίδι. Είναι απίθανο να χτυπήσει πλοία που εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο - αντίθετα, αναμένεται να τα στοχεύσει κατά την έξοδο, όταν θα είναι πλήρως φορτωμένα. Η ιεραρχία των προκλήσεων είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Οι αναλυτές πιστεύουν ότι το Ιράν θα δώσει προτεραιότητα στα δεξαμενόπλοια υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) — πλοία που θα μπορούσαν «να εκραγούν σαν τη βόμβα της Βηρυτού» — και στη συνέχεια στα πετρελαιοφόρα, ώστε να προκληθεί το μέγιστο περιβαλλοντικό και οικονομικό χάος.

Ο Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, υπογράμμισε τη στάση της χώρας — και τους κινδύνους που αυτή συνεπάγεται — σε ανάρτηση τη Δευτέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Είναι απίθανο να επιτευχθεί οποιαδήποτε ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ εν μέσω των πυρών του πολέμου που άναψαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στην περιοχή», έγραψε ο Λαριτζανί στο X, απαντώντας σε ανάρτηση που ανέφερε σχόλια του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν σχετικά με σχεδιασμό αμυντικής αποστολής συνοδείας για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά.

Ένας από τους βασικούς δείκτες ότι οι επιχειρήσεις συνοδείας του αμερικανικού ναυτικού περνούν από το στάδιο σχεδιασμού σε επικείμενη υλοποίηση θα είναι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες και τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) αρχίσουν ξαφνικά να πλήττουν στόχους γύρω από τα Στενά, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει τον σχεδιασμό. Οι ΗΠΑ πιθανότατα έχουν ήδη παραδώσει στους εταίρους του Κόλπου πληροφορίες για αυτή τη λίστα στόχων, η οποία περιλαμβάνει ιρανικές ναυτικές βάσεις κοντά στις δικές τους. Επιθέσεις σε αυτούς τους στόχους πιθανότατα θα σηματοδοτήσουν ξεκάθαρα την έναρξη των επιχειρήσεων συνοδείας.

Αναζήτηση άλλων επιλογών

Καθώς ο αμερικανικός στρατός εξακολουθεί να επεξεργάζεται τα επιχειρησιακά και υλικοτεχνικά ζητήματα με στόχο τη στιγμή που οι ιρανικές αμυντικές θέσεις θα έχουν αποδυναμωθεί περισσότερο, η κυβέρνηση αναζητά εναγωνίως δευτερεύοντες μοχλούς για τη σταθεροποίηση της αγοράς.

Εν τω μεταξύ, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ τονίζουν μια πιο μακροπρόθεσμη προοπτική, ότι η τρέχουσα διαταραχή της αγοράς αποτελεί βραχυπρόθεσμο πόνο που θα υποχωρήσει και τελικά θα δημιουργήσει μια πολύ πιο σταθερή κατάσταση για τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες. «Έχουμε μια προσωρινή περίοδο αυξημένων τιμών ενέργειας, αλλά δεν θα διαρκέσει πολύ», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ την Κυριακή (8/3) στο CBS. «Στο χειρότερο σενάριο, μιλάμε για εβδομάδες, όχι για μήνες. Και αυτό θα οδηγήσει σε μια πολύ καλύτερη κατάσταση».

Η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς και ο Ράιτ έχουν συνομιλήσει με στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας για τρόπους περιορισμού των τιμών ενέργειας, ενώ ομοσπονδιακές υπηρεσίες έχουν λάβει εντολή να βρουν βραχυπρόθεσμες λύσεις για ενδεχόμενες αυξήσεις τιμών. Μέχρι στιγμής, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν δηλώσει ότι ο Λευκός Οίκος δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου (SPR), το μεγαλύτερο απόθεμα έκτακτης ανάγκης αργού πετρελαίου στον κόσμο. Παράλληλα, η G7 συζήτησε τη Δευτέρα (9/3) την πιθανή απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου αφού οι τιμές ξεπέρασαν τα 100 δολάρια το βαρέλι λόγω της διεύρυνσης των επιπτώσεων του πολέμου με το Ιράν. Ωστόσο, αποφάσισαν να μην προχωρήσουν ακόμη σε αυτή την κίνηση.

Η Αναπτυξιακή Χρηματοδοτική Εταιρεία των ΗΠΑ ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα αντασφάλισης ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να ενθαρρύνει τους διστακτικούς πλοιοκτήτες να επαναλάβουν τις διελεύσεις από τα Στενά. Σε μια πραγματιστική — αν και πολιτικά ευαίσθητη — κίνηση, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχει δηλώσει ότι υπάρχει διάθεση να «αρθούν οι κυρώσεις» σε εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια ρωσικού πετρελαίου που βρίσκονται αυτή τη στιγμή ακινητοποιημένα στη θάλασσα, ώστε να εισρεύσει άμεσα ρευστότητα στην αγορά. Η κυβέρνηση έχει επίσης επισημάνει την αυξημένη παραγωγή από τη Βενεζουέλα, μετά την αλλαγή εξουσίας στο Καράκας νωρίτερα φέτος με την υποστήριξη των ΗΠΑ.

Και στο βάθος... εκλογές

Για τον Τραμπ, η κρίση δεν είναι απλώς ζήτημα γεωπολιτικής αλλά και πολιτικής επιβίωσης στο εσωτερικό. Με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν τον Νοέμβριο, η άνοδος των τιμών των καυσίμων αποτελεί μια «πολιτικά επιζήμια» απειλή που καμία διπλωματική ρητορική δεν μπορεί να κρύψει.

Παρότι η κυβέρνηση έχει απορρίψει σχέδια παρέμβασης στις αγορές συμβολαίων πετρελαίου και προς το παρόν διατηρεί ανέπαφο το στρατηγικό απόθεμα, η συναίνεση μεταξύ μεγάλων φορέων του κλάδου, όπως το Αμερικανικό Ινστιτούτο Πετρελαίου, είναι σαφής: η μόνη διέξοδος είναι να ανοίξουν τα Στενά. «Η πραγματική προτεραιότητα πρέπει να είναι η εκκαθάριση των Στενών», δήλωσε στο CNN στέλεχος της πετρελαϊκής βιομηχανίας.

Μέχρι το Αμερικανικό Ναυτικό να μπορέσει να εγγυηθεί ότι τα δεξαμενόπλοια δεν θα μετατραπούν σε πλωτές πυρές, η παγκόσμια οικονομία παραμένει όμηρος μιας θαλάσσιας λωρίδας πλάτους μόλις 21 μιλίων.

Διαβάστε ακόμη

Οι εσωτερικές πιέσεις στον Τραμπ για να λήξει τον πόλεμο με το Ιράν και το «φάντασμα» της ακρίβειας

Εισαγγελική έρευνα για τον θάνατο της καθηγήτριας στη Θεσσαλονίκη - Πού θα επικεντρωθεί

Σκηνές χάους στην Αυστραλία: Πέντε Ιρανές αθλήτριες πήραν άσυλο, οι υπόλοιπες επιστρέφουν με δάκρυα

Χρυσοί Σκούφοι 2026 - Τα βραβευμένα εστιατόρια και όσα είπαν οι περιχαρείς σεφ στο ethnos.gr