Διαστημική αποστολή Artemis II: Πρώτη στάση η Σελήνη, επόμενη ο Άρης;

Σε μερικές μόνο μέρες, η NASA σχεδιάζει να εκτοξεύσει την αποστολή Artemis II, στέλνοντας τέσσερις αστροναύτες στη Σελήνη. Το ταξίδι τους γύρω από τον πιο κοντινό μας ουράνιο γείτονα θα ανοίξει τον δρόμο για μια σεληνιακή προσγείωση και, τελικά, για μια βάση στη Σελήνη.

Το πρόγραμμα Artemis της NASA εμπεριέχει χρόνια δουλειάς, έχει εμπλέξει χιλιάδες ανθρώπους και εκτιμάται ότι έχει κοστίσει έως τώρα 93 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, για κάποιους υπάρχει ένα σαφές αίσθημα «ήμασταν εκεί, το έχουμε κάνει».

Όπως αναφέρει και το BBC, πάνω από 50 χρόνια πριν, οι αποστολές Apollo των ΗΠΑ έγραψαν ιστορία όταν οι πρώτοι άνθρωποι πάτησαν στην επιφάνεια της Σελήνης. Με συνολικά έξι προσγειώσεις, φαινόταν ότι η Σελήνη είχε πραγματικά «σημειωθεί» στη λίστα διαστημικών επιτευγμάτων. Οπότε γιατί οι ΗΠΑ ξοδεύουν τόσο χρόνο, προσπάθεια και χρήματα για να επιστρέψουν;

Πολύτιμοι πόροι

Η επιφάνεια μπορεί να φαίνεται στεγνή, σκονισμένη και μάλλον άγονη, αλλά αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. «Η Σελήνη έχει τα ίδια στοιχεία που έχουμε και στη Γη», λέει η καθηγήτρια Σάρα Ράσελ, πλανητική επιστήμονας στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου. «Ένα παράδειγμα είναι οι σπάνιες γαίες, οι οποίες είναι πολύ δυσεύρετες στη Γη, και μπορεί να υπάρχουν περιοχές στη Σελήνη όπου αυτές υπάρχουν σε ποσοστά αρκετά ώστε να καθίσταται δυνατή η εξόρυξή τους».

Υπάρχουν επίσης μέταλλα - όπως σίδηρος και τιτάνιο - και ήλιο, το οποίο χρησιμοποιείται από υπεραγωγούς μέχρι ιατρικό εξοπλισμό. Αλλά ο πόρος που αποτελεί το μεγαλύτερο δέλεαρ είναι ο πιο απροσδόκητος: το νερό. «Έχει νερό παγιδευμένο σε κάποια από τα ορυκτά της και επίσης έχει σημαντικές ποσότητες νερού στους πόλους», λέει η Ράσελ. Υπάρχουν κρατήρες που βρίσκονται μόνιμα σε σκιά, όπου μπορεί να σχηματιστεί πάγος.

Η πρόσβαση σε νερό είναι ζωτικής σημασίας αν θέλεις να ζήσεις στη Σελήνη. Παρέχει όχι μόνο πόσιμο νερό, αλλά μπορεί επίσης να διαχωριστεί σε υδρογόνο και οξυγόνο για να παρέχει αέρα στους αστροναύτες και ακόμη και καύσιμο για τα διαστημόπλοια.

Αγώνας για διαστημική κυριαρχία

Οι αποστολές Apollo των ΗΠΑ τη δεκαετία του 1960 και του 1970 καθοδηγήθηκαν από έναν αγώνα για διαστημική κυριαρχία με τη Σοβιετική Ένωση. Αυτή τη φορά, η Κίνα είναι ο ανταγωνιστής. Η Κίνα έχει σημειώσει ταχεία πρόοδο στο διαστημικό της πρόγραμμα. Έχει προσγειώσει με επιτυχία ρομπότ και ρόβερ στη Σελήνη και δηλώνει ότι θα στείλει ανθρώπους εκεί έως το 2030.

Υπάρχει ακόμα κύρος στο να είσαι ο πρώτος που θα φυτέψει τη σημαία σου στη σεληνιακή σκόνη. Αλλά τώρα έχει πραγματική σημασία το πού θα τη φυτέψεις. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα θέλουν πρόσβαση στις περιοχές με τους πιο άφθονους πόρους, πράγμα που σημαίνει ότι επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τα καλύτερα σεληνιακά «οικόπεδα». Η Συνθήκη του ΟΗΕ για το Διάστημα του 1967 λέει ότι καμία χώρα δεν μπορεί να κατέχει τη Σελήνη.

Αλλά αναφορικά με όσα βρίσκονται στη Σελήνη, τα πράγματα δεν είναι τόσο ξεκάθαρα. «Αν και δεν μπορείς να κατέχεις ένα κομμάτι γης λόγω της συνθήκης του ΟΗΕ, μπορείς ωστόσο να επιχειρείς σε αυτό το κομμάτι χωρίς να παρεμβαίνει κανείς», λέει η Δρ. Χέλεν Σάρμαν, η πρώτη Βρετανίδα αστροναύτης. «Έτσι, το μεγάλο θέμα τώρα είναι να προσπαθήσεις να "καβατζώσεις" το κομμάτι σου. Δεν μπορείς να το κατέχεις, αλλά μπορείς να το αξιοποιείς. Και μόλις βρεθείς εκεί, το έχεις για όσο θέλεις».

Προετοιμάζοντας το δρόμο για τον Άρη

Η NASA έχει βάλει στο στόχαστρο τον Άρη και θέλει να στείλει ανθρώπους εκεί έως τη δεκαετία του 2030. Δεδομένων των τεχνολογικών εμποδίων που πρέπει να ξεπεράσει, το χρονοδιάγραμμα είναι αρκετά μεγαλόπνοο.

Αλλά πρέπει να ξεκινήσεις από κάπου, και οι ΗΠΑ έχουν αποφασίσει ότι η Σελήνη είναι το μέρος αυτό. «Το να πηγαίνεις στη Σελήνη και να μένεις εκεί για μια παρατεταμένη περίοδο είναι πολύ πιο ασφαλές, πολύ φτηνότερο και πολύ πιο εύκολο για να προσομοιώσεις πώς να ζεις και να εργάζεσαι σε έναν άλλον πλανήτη», λέει η Λίμπι Τζάκσον, επικεφαλής διαστήματος στο Μουσείο Επιστήμης του Λονδίνου.

Σε μια βάση στη Σελήνη, η NASA μπορεί να τελειοποιήσει την τεχνολογία για να παρέχει αέρα και νερό στους αστροναύτες. Θα πρέπει να βρουν μέσα για την παραγωγή ενέργειας και την κατασκευή κατοικιών για την προστασία από ακραίες θερμοκρασίες, καθώς και από την επικίνδυνη διαστημική ακτινοβολία. «Όλες αυτές οι τεχνολογίες, αν τις δοκιμάσεις για πρώτη φορά στον Άρη και κάτι πάει στραβά, είναι δυνητικά καταστροφικό. Είναι πολύ πιο ασφαλές και εύκολο να τις δοκιμάσεις στη Σελήνη», λέει η Τζάκσον.

Μυστήρια που περιμένουν να αποκαλυφθούν

Οι επιστήμονες ανυπομονούν να εξετάσουν και να ερευνήσουν υλικό από τη Σελήνη. Τα πετρώματα που έφεραν οι αστροναύτες των Apollo άλλαξαν την κατανόησή μας για τον ουράνιο γείτονά μας. «Μας είπαν ότι η Σελήνη σχηματίστηκε από ένα απίστευτα δραματικό γεγονός, όπου ένα σώμα μεγέθους του Άρη συγκρούστηκε με τη Γη και τα κομμάτια που αποκολλήθηκαν σχημάτισαν τη Σελήνη. Το ξέρουμε αυτό λόγω των πατρωμάτων των Apollo», λέει η καθηγήτρια Sara Russell.

Αλλά λέει ότι υπάρχει ακόμα πολλά να ανακαλύψουμε. Δεδομένου ότι η Σελήνη ήταν κάποτε μέρος της Γης, κρατάει ένα αρχείο 4,5 δισεκατομμυρίων ετών της ιστορίας του δικού μας πλανήτη. Και χωρίς τεκτονικές πλάκες ή άνεμο και βροχή που να σβήνουν αυτό το αρχείο, η Σελήνη είναι μια τέλεια χρονοκάψουλα. «Η Σελήνη είναι ένα φανταστικό αρχείο της Γης», λέει η Ράσελ. «Ένα νέο σύνολο πετρωμάτων από μια διαφορετική περιοχή της Σελήνης θα ήταν καταπληκτικό».

Εμπνέοντας μια νέα γενιά

Οι θολές ασπρόμαυρες εικόνες που μεταδόθηκαν από τις αποστολές Apollo μετέτρεψαν το όνειρο του διαστήματος σε πραγματικότητα. Και ενώ μόνο λίγοι τυχεροί που παρακολουθούσαν έγιναν αστροναύτες, πολλοί κατέληξαν σε καριέρες στη επιστήμη, την τεχνολογία και τη μηχανική.

Ευελπιστείται ότι οι αποστολές Artemis – που θα μεταδίδονται ζωντανά και σε 4k – θα εμπνεύσουν μια νέα γενιά. «Ζούμε σε έναν κόσμο τεχνολογίας. Χρειαζόμαστε επιστήμονες, μηχανικούς και μαθηματικούς – και το διάστημα έχει μια φανταστική ικανότητα να ενθουσιάζει τους ανθρώπους για αυτά τα θέματα», λέει η Τζάκσον. Νέες δουλειές και μια ακμάζουσα διαστημική οικονομία θα βοηθήσουν τις ΗΠΑ να αποσβέσουν τα δισεκατομμύρια που έχουν επενδύσει στο Artemis. Το ίδιο και οποιεσδήποτε τεχνολογικές εφαρμογές που αναπτύχθηκαν για τις αποστολές και μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη Γη.

Αλλά η Χέλεν Σάρμαν λέει ότι η επιστροφή στη Σελήνη θα δώσει επίσης στον κόσμο μια πολύ αναγκαία ώθηση. «Αν πραγματικά συνεργαστούμε, μπορούμε να παράγουμε τόσα πολλά που είναι ωφέλιμα για την ανθρωπότητα», λέει η Σάρμαν. «Μας δείχνει τι είναι ικανός να καταφέρει ο άνθρωπος».

Διαβάστε ακόμη

Απίστευτο: Επιστήμονες κατέγραψαν φάλαινα φυσητήρα να γεννά - Οι κοινωνικές συμπεριφορές που παρατήρησαν

Τα πρώτα 130 «ραβασάκια» από τις κάμερες ΑΙ - Αυτές είναι οι πιο συχνές παραβάσεις

Παρέμβαση Σεβαστίδη για Τέμπη: Πρόσωπα με βουλευτική ασυλία εργαλειοποιούν τη δίκη και πουλάνε σόου

Εργατικό δυστύχημα στο Άστρος Κυνουρίας: Βίντεο ντοκουμέντο από τον φρικτό θάνατο των δύο ανδρών