«Τα πράγματα γίνονται πολύ σκοτεινά»: Πώς ο Τραμπ χάνει υποστηρικτές μετά την επίθεση στον Πάπα

Δεν είναι ασυνήθιστο ο Ντόναλντ Τραμπ να δέχεται κριτική από καθολικούς ηγέτες. Οι σκληρές μεταναστευτικές του πολιτικές, που υποσχέθηκε κατά την προεκλογική του εκστρατεία και χειροκροτήθηκαν από τους υποστηρικτές του, έχουν προκαλέσει καταδίκη από εκκλησιαστικούς ηγέτες.

Για μήνες, αυτό έχει φέρει την ιεραρχία της Καθολικής Εκκλησίας στις ΗΠΑ σε αντιπαράθεση με πιο δεξιόστροφους απλούς καθολικούς πιστούς. Όμως η ευρεία αντίδραση των τελευταίων 48 ωρών, σχετικά με την επίθεση του Τραμπ στον Πάπα Λέοντα και τη δημοσίευση από τον ίδιο μιας εικόνας τεχνητής νοημοσύνης όπου παρουσιάζεται σαν μια μορφή που μοιάζει με τον Χριστό, είναι πολύ διαφορετική.

Σύμφωνα με το BBC, αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι από πού προέρχεται μέρος αυτής της κριτικής - από πιστούς, συντηρητικούς καθολικούς συμμάχους. Είναι δυσαρεστημένοι όχι μόνο λόγω της δημόσιας σύγκρουσης του Τραμπ με τον Πάπα Λέοντα, αλλά σε πολύ βαθύτερο επίπεδο εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν.

Η πολιτική μετατόπιση μεταξύ του καθολικών

Η αναταραχή που προκλήθηκε από τη μακροσκελή επίθεση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατά του πρώτου Αμερικανού Πάπα, τον οποίο χαρακτήρισε υπερβολικά φιλελεύθερο και «αδύναμο απέναντι στο έγκλημα», μαζί με την εικόνα AI, έχουν παγιώσει μια μετατόπιση απόψεων μεταξύ πολλών συντηρητικών καθολικών από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος πριν από έξι εβδομάδες. «Προσεύχομαι όλο αυτό να βοηθήσει τους ανθρώπους να καταλάβουν ότι δεν στρεφόμαστε σε έναν εθνικό ηγέτη, δεν στρεφόμαστε σε όσους έχουν τα περισσότερα χρήματα ή τα περισσότερα όπλα. Στρεφόμαστε στον Χριστό», λέει ο επίσκοπος Τζόζεφ Στρίκλαντ. Αυτά τα λόγια προέρχονται από έναν άνθρωπο που, μόλις πέρυσι, συμμετείχε σε θρησκευτική εκδήλωση για να «καθαγιάσει» την κατοικία του προέδρου στο Μαρ-α-Λάγκο.

Το 2024, ο Στρίκλαντ εκφώνησε την κεντρική ομιλία στο Συνέδριο Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης (CPAC) όπου ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν επίτιμος καλεσμένος. Το 2020 μίλησε σε πορεία υποστηρικτών του Τραμπ που ζητούσαν την ανατροπή των εκλογικών αποτελεσμάτων. Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του Ντόναλντ Τραμπ σε όλες τις περιστάσεις. Μάλιστα, η έντονη πολιτική του ταύτιση και η ανοιχτή αντιπαράθεσή του με τον Πάπα Φραγκίσκο συνέβαλαν ακόμη και στην απομάκρυνσή του από τη θέση του επισκόπου στο Τάιλερ του Τέξας.

Ωστόσο, μπροστά στις έντονα αντικρουόμενες αφηγήσεις του Λευκού Οίκου και του Βατικανού σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, ο Στρίκλαντ έχει κάνει μια σπάνια ρήξη με την κυβέρνηση. «Δεν πιστεύω ότι αυτή η σύγκρουση πληροί τα κριτήρια ενός δίκαιου πολέμου. Στέκομαι στο πλευρό του Αγίου Πατέρα και της έκκλησής του για ειρήνη. Δεν πρόκειται για πολιτική. Πρόκειται για ηθική αλήθεια», δήλωσε στο BBC, τονίζοντας ότι η κλίμακα θανάτου και ο πόνος των αμάχων σημαίνουν ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να θεωρηθεί «δίκαιος».

Περισσότερο από αυτό, έχει αμφισβητήσει τον Λευκό Οίκο για τον χειρισμό του πολέμου και έχει ενθαρρύνει και άλλους καθολικούς να κάνουν το ίδιο. «Τα πράγματα γίνονται πολύ σκοτεινά όταν η θρησκεία χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει ανήθικες συμπεριφορές… το να χρησιμοποιείται η θρησκεία για να δικαιολογεί κανείς ιδιαίτερα βομβαρδισμούς, αντιφάσκει με αυτό που πρεσβεύει η πίστη», λέει. Όταν ρωτήθηκε για την επίθεση του Τραμπ στον Πάπα Λέοντα και την εικόνα που κάποιοι αποκάλεσαν «AI Ιησούς», την οποία ο Τραμπ είπε ότι νόμιζε πως τον απεικόνιζε ως γιατρό και όχι ως Ιησού, ο Στρίκλαντ είπε ότι ένιωσε καθήκον του να υπενθυμίσει στον πρόεδρο ένα απόσπασμα από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Επισήμανε ότι η ύψιστη εξουσία ανήκει στον Χριστό και όχι σε οποιονδήποτε άνθρωπο. «Όταν οι παγκόσμιοι ηγέτες ξεχνούν αυτή την αλήθεια, όλοι κινδυνεύουμε», είπε.

Αυτή η αλλαγή στον τρόπο που οι συντηρητικοί καθολικοί βλέπουν τον πρόεδρο ενέχει πολιτικούς κινδύνους, δεδομένου ότι αύξησε τη στήριξή του σε αυτή την ομάδα στις εκλογές του 2024. Η εικόνα παραμένει σύνθετη, σύμφωνα με το Pew Research Center. Το φυλετικό υπόβαθρο έπαιξε σημαντικό ρόλο: το 62% των λευκών καθολικών ψήφισε Τραμπ και το 37% την Κάμαλα Χάρις, ενώ το 41% των ισπανόφωνων καθολικών ψήφισε Τραμπ και το 58% Χάρις. Παρόλα αυτά, αυτό εξακολουθεί να δείχνει μια γενική τάση των καθολικών προς το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, αλλά με έντονες διαφορές. Ιστορικά, τα δεδομένα δείχνουν ότι για πολλούς Αμερικανούς καθολικούς η πολιτική έχει μεγαλύτερη σημασία από την πίστη. Είναι σε μεγάλο βαθμό χωρισμένοι κατά κομματικές γραμμές, λέει ο Γκρεγκ Σμιθ από το Pew.

Οι αντιθέσεις Φραγκίσκου και Λέοντα

Οι καθολικοί στις ΗΠΑ έχουν ομάδες με έντονα πολωμένες θέσεις σε ζητήματα όπως οι αμβλώσεις και η μετανάστευση. Γι’ αυτό και μια σύγκλιση όπως αυτή μεταξύ καθολικών της αριστεράς και της δεξιάς για τον πόλεμο στο Ιράν είναι σπάνια. Οι απόψεις τους για τον επικεφαλής της Καθολικής Εκκλησίας το επιβεβαιώνουν: ο Πάπας Φραγκίσκος ήταν πιο δημοφιλής στους καθολικούς Δημοκρατικούς παρά στους Ρεπουμπλικανούς, ενώ ο Πάπας Λέων απολαμβάνει υψηλή στήριξη και από τις δύο πλευρές.

Ο Πάπας Φραγκίσκος συχνά θεωρούνταν παρορμητικός προοδευτικός, κάτι που μερικές φορές αποξένωσε παραδοσιακούς καθολικούς - για παράδειγμα με τους περιορισμούς στην Τριδεντινή Λειτουργία, τους οποίους ο Πάπας Λέων έχει χαλαρώσει. Ο Πάπας δεν είναι υπεράνω κριτικής, λέει ο Πίτερ Βόλφγκανγκ, εκτελεστικός διευθυντής του Οικογενειακού Ινστιτούτου του Κονέκτικατ και εξέχουσα φωνή της καθολικής δεξιάς στις ΗΠΑ. «Ο Πάπας είναι Πάπας, του οφείλουμε έναν βαθμό σεβασμού, αλλά δεν νομίζω ότι ο Καθολικισμός θέλει την υπακοή πτωμάτων. Είμαστε ζωντανοί, σκεπτόμενοι άνθρωποι», λέει.

Ο Βόλφγκανγκ πέρασε από μια επιφυλακτική στήριξη στον Τραμπ σε πιο ενθουσιώδη υποστήριξη. Υπερασπίζεται έντονα τις μαζικές απελάσεις και τον καθολικό εθνικισμό που εκφράζει ο Τζέι Ντι Βανς. Ωστόσο, πλέον είναι ιδιαίτερα επικριτικός για τη στάση του Τραμπ απέναντι στον Πάπα Λέοντα. «Ο πρόεδρος Τραμπ δεν καταλαβαίνει πώς λειτουργεί ο Καθολικισμός. Ο Πάπας δεν είναι απλώς αρχηγός κράτους, είναι ο αντιπρόσωπος του Χριστού. Οι επιθέσεις εναντίον του εκλαμβάνονται ως επιθέσεις κατά της Εκκλησίας», λέει.

Ο ίδιος προσθέτει ότι η πίστη του τον οδήγησε να αμφισβητήσει τους επισκόπους όταν επέκριναν τις μεταναστευτικές πολιτικές του Τραμπ, αλλά τώρα τον οδηγεί να αντιταχθεί στον πόλεμο. «Όταν ο Τραμπ μιλά για το τέλος του ιρανικού πολιτισμού ή όταν ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ προσεύχεται με τρόπο αιμοδιψή, αυτό είναι ξένο προς τον Καθολικισμό», λέει. Λίγο μετά τις πρώτες επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν, ο Χέγκσεθ απήγγειλε μια ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη προσευχή που μιλούσε για «συντριπτική βία» και «δικαιοσύνη χωρίς έλεος». 

Στα κείμενά του, ο Πίτερ Βόλφγκανγκ συχνά επιφυλάσσει την πιο σκληρή του κριτική για την καθολική αριστερά, αλλά θεωρεί ότι το ζήτημα του Ιράν έχει σε κάποιο βαθμό ενώσει τις διαφορετικές τάσεις, εν μέρει λόγω της σαφήνειας του αντιπολεμικού μηνύματος του Πάπα. Όλως περιέργως, κανένα ανώτερο μέλος του καθολικού κλήρου στις ΗΠΑ δεν έχει υποστηρίξει δημόσια τον πόλεμο στο Ιράν. Ακόμη και ο Ρόμπερτ Μπάρον, επίσκοπος της Γουινόνα-Ρότσεστερ και βασικός σύμμαχος του Τραμπ, ζήτησε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ να ζητήσει συγγνώμη από τον Πάπα για την οργισμένη επίθεσή του, αίτημα που απορρίφθηκε.

Μια ιστορικά πρωτοφανής σύγκλιση

Τοποθετημένος στη φιλελεύθερη πτέρυγα της Καθολικής Εκκλησίας, ο Στίβεν Γκρέιντανας, διάκονος και γνωστός σχολιαστής, βλέπει επίσης αυτή τη σπάνια σύγκλιση απόψεων. Πιστεύει ότι ένας επιπλέον παράγοντας ήταν η «υπονόμευση» από τον Λευκό Οίκο των αρχών της «Θεωρίας του Δίκαιου Πολέμου» - της θεολογίας που καθορίζει πότε είναι σωστό να διεξάγεται πόλεμος και πώς πρέπει να διεξάγεται. Αλλά λέει ότι οφείλεται επίσης εν μέρει στην αντίθεση μεταξύ του Προέδρου Τραμπ και της «θεραπευτικής παρουσίας» του Πάπα Λέοντα. «Παρότι λυπάμαι για την ευθύτητα των επιθέσεων του Ντόναλντ Τραμπ κατά του Πάπα Λέοντα, με έναν τρόπο καλωσορίζω τη σαφήνεια της επιλογής που παρουσιάζεται στους καθολικούς», λέει ο Γκρέιντανας.

Το Βατικανό έχει επιμείνει στην άποψη ότι αυτό που βλέπουμε τις τελευταίες εβδομάδες δεν είναι μια σύγκρουση μεταξύ του Πάπα Λέοντα και του Προέδρου Τραμπ, αλλά ένας Πάπας που βασίζεται στην πίστη του για να αντιταχθεί στη λογική αυτού του πολέμου. Όμως όταν ο Πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει» στο Ιράν, ο Πάπας απάντησε άμεσα, χαρακτηρίζοντας την απειλή «πραγματικά απαράδεκτη». «Υπάρχει μια σημαντική διαφορά μεταξύ του να αμφισβητείς έναν άνθρωπο και του να αμφισβητείς την αρχή που καθιστά δυνατό τον πόλεμο», λέει ο ιησουίτης πατέρας Αντόνιο Σπαντάρο, υπογραμματέας του Τμήματος Πολιτισμού και Παιδείας του Βατικανού.

Η δύναμη του Πάπα

Ο πατήρ Σπαντάρο δήλωσε στο BBC ότι, ενώ διεξάγεται διάλογος παρασκηνιακά σε «κέντρα εξουσίας», ο Πάπας πρέπει επίσης να κάνει δημόσιες δηλώσεις κατά της σύγκρουσης για να «θέσει το ηθικό όριο» του τι είναι αποδεκτό. Ποια είναι λοιπόν η άποψη από το Βατικανό σχετικά με μια πιθανή σύγκλιση μεταξύ καθολικών στις ΗΠΑ, από αριστερά και δεξιά, γύρω από το αντιπολεμικό μήνυμα του Πάπα Λέοντα; «Δεν ενώνει τους πάντες, φυσικά», λέει ο πατήρ Σπαντάρο. «Αλλά ο Πάπας Λέων μετακινεί τη συζήτηση των καθολικών πέρα από ένα καθαρά κομματικό πλαίσιο».

Υπάρχουν ερωτήματα για το γιατί ο Πρόεδρος Τραμπ θα δημοσίευε μια εικόνα τεχνητής νοημοσύνης που ήταν βέβαιο ότι θα αποξένωνε και θα προσέβαλλε ορισμένους από τους υποστηρικτές του. Παραδόξως, τελικά υποχώρησε και τη διέγραψε. Υπάρχουν επίσης ερωτήματα σχετικά με το κίνητρο της επίθεσης κατά του Πάπα Λέοντα. Για ορισμένους, φάνηκε να έχει στόχο να μειώσει την αντίθεση του Πάπα στον πόλεμο. «Αλλά προσπαθώντας να τον απονομιμοποιήσει, η επίθεση του Τραμπ αναγνωρίζει έμμεσα το βάρος της ηθικής φωνής του Πάπα», λέει ο πατήρ Σπαντάρο. «Αν ο Λέων ήταν ασήμαντος, δεν θα άξιζε ούτε μια λέξη. Αντίθετα, αναφέρεται, κατονομάζεται, αντιπαρατίθεται - σημάδι ότι τα λόγια του έχουν σημασία».

Διαβάστε ακόμη

Θύελλα αντιδράσεων μετά την αποκάλυψη του ethnos.gr για την πρόσληψη της συζύγου του Λαζαρίδη στη θέση του στη ΓΓ Ισότητας

Εννέα οι νεκροί από την ένοπλη επίθεση σε σχολείο στην Τουρκία - Συνελήφθη ο πατέρας του δράστη

Η τεχνητή νοημοσύνη ζωντανεύει το μεγαλείο του Μινωικού πολιτισμού - Πώς ήταν η Κνωσός του 1700 π.Χ.

Εντυπωσιακή ανακάλυψη: Οι πρόγονοι των θηλαστικών γεννούσαν αυγά - Τι έδειξε η μελέτη