Ο λόγος που η Google θέλει να απελευθερώσει περισσότερα από 30 εκατ. κουνούπια στις ΗΠΑ

Το ανορθόδοξο σχέδιο υγειονομικού ενδιαφέροντος και οι ηθικές ενστάσεις

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Κουνούπια Aedes aegypti (AP Photo/Arnulfo Franco)

Ένα έργο που υποστηρίζεται από τη μητρική εταιρεία της Google επιδιώκει την έγκριση των ομοσπονδιακών αρχών για την απελευθέρωση 32 εκατομμυρίων κουνουπιών στην Καλιφόρνια και τη Φλόριντα, με στόχο να βοηθήσουν στην εξάλειψη άλλων κουνουπιών που μεταδίδουν θανατηφόρους ιούς.

Αυτό μπορεί να ακούγεται σαν η αρχή μιας ταινίας καταστροφής, όμως δεν είναι η πρώτη φορά που απελευθερώνονται κουνούπια στις ΗΠΑ. Μια δοκιμή στο κοραλλιογενές αρχιπέλαγος Florida Keys που διεξήχθη από τη βρετανική εταιρεία Oxitec κρίθηκε επιτυχημένη το 2022, ενώ η θυγατρική της Alphabet, η Verily, πίσω από τη νέα πρόταση με την ονομασία «Debug», απελευθέρωσε ένα εκατομμύριο στείρα κουνούπια στην Καλιφόρνια το 2017.

Η ανάγκη για αυτά τα προγράμματα είναι μεγάλη, σύμφωνα με τον Independent. Τα κουνούπια σκοτώνουν περισσότερους ανθρώπους από οποιοδήποτε άλλο πλάσμα στον κόσμο και 120 Αμερικανοί πεθαίνουν κάθε χρόνο λόγω μόλυνσης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, σύμφωνα με ομοσπονδιακά δεδομένα.

Τα ηθικά «αγκάθια»

Παρόλα αυτά, τα πειράματα έχουν εγείρει ηθικά ερωτήματα σχετικά με το πόσο μακριά πρέπει να φτάσει η ανθρωπότητα στον «πόλεμο» κατά των κουνουπιών. Παρότι υπάρχουν από την εποχή των δεινοσαύρων, αποτελούν ταυτόχρονα σημαντική πηγή τροφής για επικονιαστές που στηρίζουν τα διατροφικά μας συστήματα, αλλά και οι ίδιοι είναι επικονιαστές.

Οι προσπάθειες της Verily να αντιμετωπίσει τα μολυσμένα με ασθένειες κουνούπια έχουν πρόσφατα προκαλέσει ανησυχία και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με χρήστες του X να αμφισβητούν τη σχέση του τεχνολογικού κολοσσού με το έργο - παρά την τεκμηριωμένη ιστορία επιτυχίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Σιγκαπούρη και την Αυστραλία. «Γιατί η Google έχει 32 εκατομμύρια κουνούπια; Δεν έχουμε μάθει τίποτα από τα κούτζου, τα σπουργίτια, τα κοτσύφια, τον ασιατικό κυπρίνο; Να συνεχίσω; Μην τα βάζετε με την ισορροπία της φύσης», έγραψε ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής του Τενεσί Τιμ Μπιρτσέτ.

Πώς λειτουργεί το πρότζεκτ

Το έργο στοχεύει τα «κακά», ανθρωποκτόνα θηλυκά κουνούπια Aedes aegypti, γνωστά και ως κουνούπια του κίτρινου πυρετού. Αυτά τα επιθετικά κουνούπια δεν είναι ενδημικά στις ΗΠΑ και μπορούν να μεταδώσουν Ζίκα, δάγκειο πυρετό, κίτρινο πυρετό και τσικουνγκούνια.

Όμως η στόχευση αυτών των κουνουπιών δεν σημαίνει πλήρη εξάλειψή τους. Αντίθετα, τα αρσενικά που θα απελευθερωθούν - τα οποία δεν τσιμπούν - είναι μολυσμένα με το βακτήριο Wolbachia, ένα βακτήριο που προκαλεί στειρότητα και υπάρχει ήδη σε περισσότερα από τα μισά είδη εντόμων. Όταν απελευθερωθούν, τα κουνούπια με Wolbachia μπορούν ακόμη να αναζητούν θηλυκά για αναπαραγωγή όπως τα άγρια κουνούπια. Όμως όταν τα θηλυκά αναπαράγονται, τα αυγά τους δεν εκκολάπτονται. Αυτό ουσιαστικά ελέγχει τον πληθυσμό από μέσα.

Ο ιστότοπος του έργου της Verily αναφέρει ότι η γενική επιστημονική συναίνεση είναι πως η οικολογική επίδραση της εξάλειψης του είδους-στόχου από το αστικό περιβάλλον θα είναι μικρή και ότι δεν αποτελεί σημαντική πηγή τροφής για άλλα ζώα. «Η κύρια οικολογική επίδραση θα ήταν η αποκατάσταση του οικοσυστήματος στην κατάσταση που είχε πριν την εισβολή των κουνουπιών. Η ομάδα του Debug δεσμεύεται να συνεργαστεί με κοινότητες και ρυθμιστικές αρχές για να διασφαλίσει την ασφάλεια και την αποδοχή των δοκιμών και των απελευθερώσεων», αναφέρει το πρόγραμμα.

Δεν υπάρχει ακόμη χρονοδιάγραμμα για το πότε μπορεί να πραγματοποιηθεί η απελευθέρωση, ενώ τα αδρανή αυγά μπορούν να παραμείνουν στο περιβάλλον για μήνες μετά την απομάκρυνση των ενηλίκων. Αυτό απαιτεί συνεχή μεταχείριση της περιοχής. «Πρώτα επιδιώκουμε να μειώσουμε τους πληθυσμούς των κουνουπιών κάτω από το επίπεδο που απαιτείται για τη μετάδοση ασθενειών», ανέφερε το πρόγραμμα.

Στο μέλλον, η ομάδα ελπίζει να εφαρμόσει την ίδια προσέγγιση και σε άλλα έντομα. Υπάρχουν ήδη πιλοτικές δοκιμές με το Aedes albopictus, γνωστό και ως ασιατικό κουνούπι-τίγρη. «Θα χρειαστεί να το επιβεβαιώσουμε με έρευνα», ανέφερε το πρόγραμμα. Η μέθοδος έχει εφαρμοστεί στη Βραζιλία, αλλά ο δάγκειος πυρετός φαίνεται να έχει ξεπεράσει τα «καλά» κουνούπια.

Υπάρχει «παγίδα»;

Δεν πρόκειται για μια τέλεια λύση. Όταν τα κουνούπια σταματούν να απελευθερώνονται σε μια περιοχή, οι πληθυσμοί τους επιστρέφουν αργά στα «κανονικά επίπεδα», σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC). Οι πληθυσμοί κουνουπιών, συμπεριλαμβανομένων των ξενικών ειδών, εξαπλώνονται όλο και περισσότερο λόγω της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής. Ευδοκιμούν σε θερμότερα και πιο υγρά περιβάλλοντα. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν επίσης ότι είναι προσαρμοστικά.

«Βρήκαμε ότι τα κουνούπια έχουν τη δυνατότητα να εξελίσσονται με ρυθμό αντίστοιχο της υπερθέρμανσης του κλίματος, γεγονός που υποδηλώνει ότι ίσως υποτιμούμε τον μελλοντικό κίνδυνο ασθενειών», δήλωσε η Λίζα Κούπερ, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στις Περιβαλλοντικές Επιστήμες Υγείας στο UC Berkeley, πέρυσι. Εκδηλώσεις δάγκειου πυρετού, τσικουνγκούνια και Ζίκα έχουν σημειωθεί στη Φλόριντα, τη Χαβάη, το Τέξας, το Πουέρτο Ρίκο, τις Αμερικανικές Παρθένες Νήσους και την Αμερικανική Σαμόα, σύμφωνα με το CDC.