Τι είναι το φαινόμενο «σούπερ Ελ Νίνιο» και γιατί αποτελεί απειλή για τον πλανήτη

Με την αμερικανική Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας να μας ενημερώνει ότι έχουν πλέον δημιουργηθεί επισήμως συνθήκες Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό Ωκεανό, ξεκίνησαν να αναπτύσσονται - από επιστήμονες και μη - όλα τα απαισιόδοξα σενάρια για τον πλανήτη για τους μήνες που ακολουθούν.

Ίσως όχι άδικα, αν αναλογιστεί κανείς ότι οι μετεωρολόγοι θεωρούν όλο και πιο πιθανό το σενάριο το φαινόμενο να εξελιχθεί σε σούπερ Ελ Νίνιο και να γίνει το χειρότερο εδώ και τουλάχιστον μια δεκαετία, προκαλώντας καταστροφικές ξηρασίες σε ορισμένες περιοχές και σφοδρές καταιγίδες σε άλλες, ενώ παράλληλα μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο της θερμοκρασίας της Γης.

Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας ανακοίνωσε επίσης ότι οι συνθήκες Ελ Νίνιο αναμένεται να ενισχυθούν στο Βόρειο Ημισφαίριο. Προηγούμενη έκθεση ανέφερε ότι υπάρχει πιθανότητα 25% για ένα «πολύ ισχυρό» Ελ Νίνιο και 50% για ένα «ισχυρό» Ελ Νίνιο, με θερμοκρασίες του Ειρηνικού Ωκεανού να αυξάνονται τουλάχιστον κατά 1,5 βαθμό Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο.

Μια προετοιμασία για το μέλλον

Όπως γράφει το National Geographic, το φαινόμενο, το οποίο συνήθως εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια χαρακτηρίζεται συχνά από χάος, επειδή μετατοπίζει τα παγκόσμια καιρικά μοτίβα και εισάγει νέα ακραία φαινόμενα. Ωστόσο, ορισμένοι επιστήμονες το θεωρούν - παραδόωξς - ως ευκαιρία προετοιμασίας για το μέλλον.

«Όταν έχουμε Ελ Νίνιο, επηρεάζει την παγκόσμια ατμόσφαιρα με τέτοιο τρόπο ώστε να έχουμε μεγαλύτερη πιθανότητα να γνωρίζουμε πού θα συμβεί τι», λέει η Έμιλι Μπέκερ, ερευνήτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι και μέλος της ομάδας πρόγνωσης της NOAA. «Έτσι, αυτή η επιπλέον δυνατότητα να βλέπουμε πιθανά σενάρια μάς δίνει ένα σημαντικό πλεονέκτημα.»

Τι είναι το Ελ Νίνιο και πώς ξέρουμε ότι έρχεται;

Το φυσικά επαναλαμβανόμενο αυτό καιρικό μοτίβο μεταβάλλει το κλίμα της Γης εδώ και, όπως πιστεύουν οι επιστήμονες, εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. Συνήθως διαρκεί από εννέα έως δώδεκα μήνες.

Η «σπορά» αυτού του φαινομένου βρίσκεται στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό, όπου οι άνεμοι συνήθως πνέουν από ανατολή προς δύση, ωθώντας τα θερμότερα νερά και τις καταιγίδες μακριά από τον Ισημερινό και το Περού προς την Ινδονησία. Όταν αυτοί οι άνεμοι εξασθενούν, τα θερμότερα νερά κινούνται προς τα ανατολικά και μαζί τους μετακινούνται και οι καταιγίδες. Οι επιφανειακές θερμοκρασίες αυξάνονται σε εκείνη την περιοχή του ωκεανού, μεταβάλλοντας την ατμοσφαιρική κυκλοφορία της Γης.

Δορυφόροι παρακολουθούν αυτές τις θερμοκρασίες των ωκεανών, ενώ ένα δίκτυο ερευνητικών πλωτήρων στη μέση της θάλασσας απελευθερώνει ανιχνευτές που φτάνουν σε βάθος άνω των 300 μέτρων για να παρακολουθούν πόσο βαθιά θερμαίνεται το νερό.
Το θερμότερο νερό από τα βάθη ανεβαίνει σταδιακά στην επιφάνεια, ενισχύοντας πιθανές συνθήκες Ελ Νίνιο. Όσο μεγαλύτερη η αύξηση της θερμοκρασίας, τόσο ισχυρότερο μπορεί να είναι και το φαινόμενο.

Τι είναι ένα «υπερ Ελ Νίνιο»;

Ο όρος «σούπερ Ελ Νίνιο» δεν είναι επιστημονικός, αλλά χρησιμοποιείται από μετεωρολόγους για να περιγράψει ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο, όταν οι θερμοκρασίες του Ειρηνικού αυξάνονται κατά τουλάχιστον 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο.

Δεν συμβαίνει συχνά και το τελευταίο μας γυρνά 10 χρόνια πριν. Το πρόβλημα είναι ότι αυτά τα φαινόμενα μπορεί να έχουν καταστροφικές συνέπειες. Το πιο πρόσφατο «σούπερ Ελ Νίνιο» το 2015–2016 συνδέθηκε με ρεκόρ εποχής τυφώνων στον κεντρικό Βόρειο Ειρηνικό, λειψυδρία στο Πουέρτο Ρίκο, ξηρασία στην Αιθιοπία και την τότε υψηλότερη παγκόσμια θερμοκρασία επιφάνειας που είχε καταγραφεί, σύμφωνα με τη NOAA.

Για φέτος, η Μπέκερ λέει ότι είναι ασυνήθιστο να υπάρχει πιθανότητα 25% για ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο τόσο νωρίς στις προβλέψεις, αλλά προσθέτει ότι την άνοιξη τα μοντέλα υπολογιστών έχουν μια «πολύ καλά τεκμηριωμένη τάση να προβλέπουν πολύ πιο ισχυρές επιφανειακές θερμοκρασίες από αυτές που τελικά συμβαίνουν στον τροπικό Ειρηνικό».

Πιθανότατα θα γνωρίζουμε στις αρχές του φθινοπώρου αν θα συμβεί ένα πολύ ισχυρό Ελ Νίνιο, προσθέτει.

Πώς επηρεάζει το Ελ Νίνιο τον πλανήτη;

Ανάλογα με την ισχύ του, οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο μπορεί να είναι εκτεταμένες, επηρεάζοντας τα μοτίβα καταιγίδων, τις ξηρασίες, τους πληθυσμούς της άγριας ζωής και ακόμη και την ταχύτητα περιστροφής της Γης.

Τα θερμότερα νερά στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του τροπικού Ειρηνικού μπορεί να σημαίνουν πιο έντονες καταιγίδες εκεί, και αυτές μπορούν να επηρεάσουν τον καιρό σε όλο τον κόσμο.

Το Ελ Νίνιο ωθεί τα αερορεύματα (jet streams) πιο νότια, λέει η Μπέκερ. Στο παρελθόν, περιοχές όπως οι νοτιοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες και το Τέξας έχουν δει περισσότερες βροχές, ενώ άλλες περιοχές όπως η νότια Αφρική, έχουν βιώσει περισσότερη ζέστη και ξηρασία, με επιπτώσεις στις καλλιέργειες και στην επισιτιστική ασφάλεια. Λιγότερες βροχοπτώσεις και υψηλότερες θερμοκρασίες σε Ινδονησία και Αυστραλία έχουν επίσης οδηγήσει σε περισσότερες δασικές πυρκαγιές.

Το θερμότερο νερό στον Ειρηνικό οδηγεί τελικά και σε θερμότερο αέρα. Στο παρελθόν, τα έτη Ελ Νίνιο συγκαταλέγονται ανάμεσα στα θερμότερα που έχουν καταγραφεί.

Οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο μπορούν επίσης να επηρεάσουν τους πληθυσμούς της άγριας ζωής. Ο πληθυσμός των πιγκουίνων στα νησιά Γκαλαπάγκος κατέρρευσε σοβαρά μετά από δύο ισχυρά Ελ Νίνιο τις δεκαετίες του ’80 και του ’90, σύμφωνα με μελέτη του 2006 στο περιοδικό Biological Conservation. Οι θερμές θάλασσες μείωσαν τα θρεπτικά συστατικά και τα ψάρια, οδηγώντας πιθανώς σε λιμοκτονία τους πιγκουίνους.

Θα επηρεάσει την περίοδο των τυφώνων στον Ατλαντικό;

Η πρώτη εκτίμηση για την περίοδο τυφώνων στον Ατλαντικό φέτος, που δημοσιεύτηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Κολοράντο, προβλέπει μια κοντά ή κάτω από τον μέσο όρο εποχή.

«Ο κύριος λόγος που κινούμαστε λίγο κάτω από τον μέσο όρο είναι η πιθανότητα ενός αρκετά ισχυρού Ελ Νίνιο αυτό το καλοκαίρι και το φθινόπωρο», λέει ο Φιλ Κλότσμπαχ, ανώτερος ερευνητής τυφώνων.

Στον Ατλαντικό, το Ελ Νίνιο αυξάνει την κατακόρυφη διάτμηση του ανέμου, ισχυρές ανοδικές ριπές που διαλύουν τις καταιγίδες καθώς σχηματίζονται. Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τμήματα του Ατλαντικού δεν είναι τόσο ζεστά όσο πέρυσι, μπορεί να οδηγήσει σε μια λιγότερο έντονη εποχή.

Παρά τις δυνητικά καταστροφικές συνέπειες, οι επιστήμονες λένε ότι η δυνατότητα παρακολούθησης αυτών των μακροχρόνιων καιρικών μοτίβων μας βοηθά να προετοιμαζόμαστε καλύτερα.

Διαβάστε ακόμη

Πώς ο Μογγόλος Τζένκινς Χαν επέστρεψε 700 χρόνια μετά και σκότωσε δεκάδες ανθρώπους

Άγριο έγκλημα στα Εξάρχεια: Ξεκαθάρισμα λογαριασμών «βλέπουν» οι αρχές - Είχε προηγηθεί καυγάς πριν τις 5 σφαίρες

Ιστορική επιστροφή των Νιου Γιορκ Νικς στην κορυφή του NBA μετά από 53 χρόνια!

Συμφωνία ή νέο διπλωματικό θρίλερ; Σήμερα οι υπογραφές λέει ο Τραμπ - Διαφωνεί η Τεχεράνη