Σεισμός στη Βενεζουέλα: Πώς οι κυρώσεις θα επηρεάσουν τις επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας
Πώς οι ισχυροί σεισμοί στη Βενεζουέλα περιπλέκονται με τη διεθνή πολιτική σκηνή🕛 χρόνος ανάγνωσης: 8 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό
Είναι γνωστό ότι οι οικονομικές κυρώσεις περιορίζουν τη ροή της βοήθειας, όμως η πολιτική επιρροή αποτελεί επίσης πηγή ανησυχίας εν μέσω της καταστροφής.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του δικτύου του Al Jazeera, η Βενεζουέλα κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, μετά τους διαδοχικούς ισχυρούς σεισμούς που προκάλεσαν καταρρεύσεις κτιρίων σε πολλές πόλεις -μεταξύ των οποίων και η πρωτεύουσα Καράκας- στοιχίζοντας τη ζωή σε τουλάχιστον 164 ανθρώπους και προκαλώντας τον τραυματισμό σχεδόν 1.000 πολιτών.
Μετά τις σεισμικές δονήσεις της Τετάρτης, οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν ότι βρίσκονται σε επαφή με τις αρχές της Βενεζουέλας και κινητοποιούν βοήθεια για τη χώρα της Νότιας Αμερικής, η οποία διαχρονικά πλήττεται από τις εξοντωτικές κυρώσεις της Ουάσιγκτον.
Ο οικονομικός αποκλεισμός άρθηκε εν μέρει, αφότου οι αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον τότε πρόεδρο της χώρας, Νικολά Μαδούρο, σε στρατιωτική επιχείρηση τον Ιανουάριο. Η μεταβατική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία της συμμάχου του Μαδούρο, Ντέλσι Ροντρίγκεζ, διατηρεί σταθερές σχέσεις με την κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, η οποία έκτοτε επιδιώκει την αποκατάσταση των αμερικανικών επενδύσεων στον πετρελαϊκό τομέα της χώρας.
Ο Τραμπ ήταν από τους πρώτους ηγέτες που δεσμεύτηκαν για την αποστολή βοήθειας στη Βενεζουέλα. «Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες, πρόθυμες και ικανές να βοηθήσουν! Έχω δώσει εντολή σε όλες τις υπηρεσίες της κυβέρνησής μας να ετοιμαστούν να δράσουν γρήγορα», έγραψε ο πρόεδρος στην πλατφόρμα «Truth Social». «Θα είμαστε εκεί για τους νέους και σπουδαίους φίλους μας».
Η Ροντρίγκεζ απάντησε ευχαριστώντας τον Τραμπ για το ότι «προσέφερε υποστήριξη και αλληλεγγύη στον λαό της Βενεζουέλας ενόψει αυτής της τραγωδίας που μας έχει βυθίσει στο πένθος».
Ενώ η μερική άρση των κυρώσεων -συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είχαν επιβληθεί στην ίδια τη Ροντρίγκεζ, η οποία διετέλεσε αντιπρόεδρος επί Μαδούρο- επιτρέπει στη Βενεζουέλα να συναλλάσσεται με μεγαλύτερη ελευθερία με αμερικανικές εταιρείες και τράπεζες, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δύο ζητήματα κυριαρχούν στις συζητήσεις για την παροχή βοήθειας.
«Αφενός, ότι η βοήθεια αυτή δεν θα καταφέρει να φτάσει σε όσους την έχουν ανάγκη», δήλωσε η Σάρα Σίφλινγκ, αναπληρώτρια διευθύντρια του φινλανδικού Ινστιτούτου HUMLOG, το οποίο διεξάγει έρευνα στον τομέα της ανθρωπιστικής εφοδιαστικής και της διαχείρισης της εφοδιαστικής αλυσίδας στη Σχολή Οικονομικών Επιστημών Hanken του Ελσίνκι.
«Αφετέρου, ότι αυτή η καταστροφή θα χρησιμοποιηθεί από τις ΗΠΑ για να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή στη Βενεζουέλα.»
Ποιες κυρώσεις έχουν επιβληθεί στη Βενεζουέλα;
Εκτός από τις αμερικανικές κυρώσεις, οι οποίες στοχεύουν συγκεκριμένα πρόσωπα και οντότητες από το 2005, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν επίσης επιβάλει κυρώσεις στη Βενεζουέλα από το 2017, κάνοντας λόγο για πολιτική καταστολή και υπονόμευση της δημοκρατίας επί προεδρίας Μαδούρο.
Σύμφωνα με την ΕΕ, «τα μέτρα περιλαμβάνουν εμπάργκο σε όπλα και εξοπλισμό εσωτερικής καταστολής, καθώς και την επιβολή ταξιδιωτικών απαγορεύσεων και δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων σε άτομα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο».
Οι ΗΠΑ έκαναν άρση φέτος των κυρώσεων κατά της Ροντρίγκεζ, ενώ τον Απρίλιο το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι θα εκδώσει νέες άδειες για τη διενέργεια συναλλαγών με ορισμένες τράπεζες και ιδιώτες στη Βενεζουέλα.
Η Ροντρίγκεζ υποστήριξε ότι η κίνηση αυτή δεν επαρκεί για την έξοδο της χώρας από την παρατεταμένη οικονομική κρίση και πίεσε για περαιτέρω ελαφρύνσεις. «Επαναλαμβάνουμε την ανάγκη να προχωρήσουμε προς μια Βενεζουέλα χωρίς κυρώσεις, ως μέσο για την παροχή θεσμικής νομικής ασφάλειας στους επενδυτές που έρχονται στη χώρα μας – ένα περιβάλλον όπου τους εγγυάται βιώσιμες επενδύσεις μακροπρόθεσμα και μια προοπτική για το μέλλον», έγραψε τότε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πώς επηρεάζεται η ανθρωπιστική βοήθεια από τις κυρώσεις;
Η Σίφλινγκ, η οποία διδάσκει διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας στο Hanken, ανέφερε ότι οι κυρώσεις προκαλούν παράπλευρες επιπτώσεις που δυσχεραίνουν τη ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας.
«Οι οικονομικές κυρώσεις μπορούν να εμποδίσουν τις ΜΚΟ να στείλουν χρήματα πληγείσα χώρα για να πληρώσουν το προσωπικό ή τους προμηθευτές», εξήγησε. «Μπορεί επίσης να δημιουργήσουν επιπλέον γραφειοκρατικά εμπόδια που καθυστερούν τις επιχειρήσεις και δυσκολεύουν την εισαγωγή αγαθών και την είσοδο ανθρωπιστικού προσωπικού στη χώρα».
Επιπλέον, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις συχνά φοβούνται μήπως παραβιάσουν άθελά τους τους περιορισμούς, με αποτέλεσμα να αναστέλλουν ή να επιβραδύνουν τις παραδόσεις.
«Πάνω απ’ όλα, πρέπει να λάβουμε υπόψη τις επιπτώσεις που έχουν ήδη επιφέρει οι κυρώσεις στην εγχώρια αγορά της Βενεζουέλας», τόνισε η Σίφλινγκ.
Οι κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η ΕΕ στον πετρελαϊκό και χρηματοπιστωτικό τομέα της Βενεζουέλας έχουν επιδεινώσει την οικονομική κρίση. Σχεδόν οκτώ στους δέκα Βενεζουελάνους ζουν σε συνθήκες φτώχειας, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ για το 2024, και ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού στερείται βασικών τροφίμων και φαρμάκων.
Ο Μάικλ Φαχρί, ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για το δικαίωμα στη διατροφή, δήλωσε ότι οι κυρώσεις αποτελούν έναν από τους κύριους παράγοντες που περιορίζουν την ικανότητα της κυβέρνησης να εφαρμόσει προγράμματα κοινωνικής προστασίας και να παρέχει βασικές δημόσιες υπηρεσίες. Μετά από επίσκεψή του στη χώρα τον Φεβρουάριο του 2024, ο Φαχρί σημείωσε ότι η έλλειψη πρόσβασης σε προσιτά τρόφιμα, ο υποσιτισμός και η επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης έχουν οδηγήσει σε μαζικό μεταναστευτικό κύμα προς το εξωτερικό.
Σύμφωνα με τη Σίφλινγκ, οι σεισμοί της Τετάρτης «χτύπησαν έναν πληθυσμό που βρισκόταν ήδη σε κατάσταση ακραίας ανάγκης και έχει ελάχιστη ικανότητα να αντιμετωπίσει την επιπλέον αναστάτωση». Η εγχώρια αγορά βασικών ειδών είναι προφανώς ανεπαρκής για να καλύψει τις ανάγκες, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επείγουσα την αποστολή εξωτερικής βοήθειας, ανέφερε.
Τι κάνουν οι ΗΠΑ αυτή τη στιγμή όσον αφορά τη βοήθεια προς τη Βενεζουέλα;
Ο αξιωματούχος του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Τζέρεμι Λιούιν, έγραψε σε ανάρτησή του στο X ότι η Ουάσιγκτον «αποστέλλει ομάδες έρευνας και διάσωσης, ιατρικό και ανθρωπιστικό υλικό καθώς και άλλους πόρους κατά τις κρίσιμες πρώτες ημέρες μετά από αυτή την τραγική φυσική καταστροφή», σε συντονισμό με τη μεταβατική κυβέρνηση της Βενεζουέλας.
Η Σίφλινγκ, ωστόσο, προειδοποίησε ότι, αν και οι ανθρωπιστικές αρχές επιτάσσουν η βοήθεια να παρέχεται με αμεροληψία, ουδετερότητα και ανεξαρτησία, αυτό συχνά δεν τηρείται στην πράξη, και οι ΗΠΑ είναι πιθανό να κινηθούν με τρόπο που θα ενισχύσει την επιρροή τους στη χώρα.
Από τη στιγμή που ανέλαβε δράση στη Βενεζουέλα και απομάκρυνε τον Μαδούρο τον Ιανουάριο, η Ουάσινγκτον επιδιώκει οικονομικά οφέλη, αναλαμβάνοντας ουσιαστικά τον έλεγχο της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι, αν και η στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα διήρκεσε «ακριβώς 48 λεπτά», οι ΗΠΑ έχουν αποσβέσει το κόστος της 28 φορές μέσω της εξόρυξης πετρελαίου.
Αν και η Ροντρίγκεζ έχει συμμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό με τις επιδιώξεις του Τραμπ, απελευθερώνοντας την οικονομία της Βενεζουέλας και ανοίγοντάς την σε περισσότερες ξένες επενδύσεις, αναλυτές επισημαίνουν ότι δεν είχε άλλη επιλογή. Ο Τραμπ έχει δεσμευτεί να «διοικήσει» τη Βενεζουέλα και, μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο, προειδοποίησε με δεύτερο κύμα στρατιωτικών ενεργειών αν η Ροντρίγκεζ δεν ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις του.
Σε απάντηση, η επικεφαλής της κυβέρνησης της Βενεζουέλας υπέγραψε τον Ιανουάριο νομοσχέδιο για τη διευκόλυνση των ιδιωτικών ξένων επενδύσεων στον πετρελαϊκό κλάδο, ύψους περίπου 8 δισ. δολαρίων. Η κυβέρνηση Τραμπ χαρακτήρισε την κίνηση αυτή ως αμοιβαία επωφελή, αλλά καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει δώσει ακόμη στη δημοσιότητα στοιχεία για τις ποσότητες πετρελαίου που διοχετεύθηκαν ή τα έσοδα που εισπράχθηκαν.
Τώρα, οι σεισμοί στη Βενεζουέλα θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για περισσότερες άμεσες αμερικανικές επενδύσεις με πρόσχημα την κάλυψη επειγουσών αναγκών, όπως οι υποδομές πόσιμου νερού, αλλά και μακροπρόθεσμα έργα ανασυγκρότησης.
Η δραστηριοποίηση σε περιοχές με προβλήματα ασφαλείας, όπως η Βενεζουέλα, ενδέχεται να αναγκάσει τα μέλη των ανθρωπιστικών οργανώσεων να συνοδεύονται από ένοπλες ομάδες προκειμένου να προσεγγίσουν όσους έχουν ανάγκη. «[Αυτό] θέτει σε κίνδυνο την ουδετερότητα, καθώς, φυσικά, η οργάνωση μπορεί τότε να θεωρηθεί σύμμαχος της συγκεκριμένης ένοπλης ομάδας», κατέληξε η Σίφλινγκ.
«Όταν η χρηματοδότηση προέρχεται από κυβερνήσεις, φυσικά πάντα τίθεται το ερώτημα αν τα χρήματα χορηγούνται μόνο για σκοπούς που προωθούν μια συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα.»
Αγώνας δρόμου στο παρά πέντε για να καλυφθούν υγειονομικά τα νησιά με προσωπικό και ΕΚΑΒ
Πώς οι κυρώσεις στη Βενεζουέλα θα επηρεάσουν τις επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας
Τα γαλάζια «ανοίγματα» σε Καραμανλή και τα μηνύματα σε Σαμαρά: Διήμερη εξόρμηση στη Μεσσηνία
Η μάχη χαρακωμάτων εντός ΒΔ, το άδειασμα σε Αβραμόπουλο και το πήγαινε - έλα στελεχών σε ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr