Ο Τραμπ άφησε το όπλο του: Τι αλλάζει στην στρατηγική του απέναντι στην Τεχεράνη

Μετά τις άκαρπες συνομιλίες, τις εσωτερικές φωνές στις ΗΠΑ και τη βύθιση της δημοτικότητάς του, ο Αμερικανός πρόεδρος επιλέγει μια διαφορετική προσέγγιση

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 7 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Προσθέστε το ΕΘΝΟΣ στη Google

Εδώ και αρκετά μεγάλο διάστημα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δοκιμάσει διάφορους τρόπους για να έχει μια θετική εξέλιξη με το Ιράν και τον πόλεμο που διαρκεί πολύ παραπάνω από ό,τι υπολόγιζε, δημιουργώντας του μια σειρά από προβλήματα. Η δημοτικότητά του βρίσκεται στο χειρότερο ποσοστό ακόμα και από το ναδίρ της πρώτης θητείας, κάτι που να του δίνει ελπίδα δεν αχνοφαίνεται στον ορίζοντα, οπότε ίσως ήρθε η ώρα να δοκιμάσει μια διαφορετική προσέγγιση.

Όπως γράφει το CNN, ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε την Τρίτη εντολή σε κορυφαίους απεσταλμένους της κυβέρνησής του να σταματήσουν τις συνομιλίες με το Ιράν. Παράλληλα, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου έχουν ενημερώσει πρόσφατα πολιτικούς συμμάχους ότι αλλάζουν στρατηγική — από το «χτύπημα του Ιράν το συντομότερο δυνατό» στη σταδιακή «στραγγαλιστική» πίεση, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει την υπόθεση.

Όλα καλά... ή μήπως όχι;

Και αντί να υποστηρίζει ότι οι συνομιλίες εξελίσσονται καλά και ότι μια νέα συμφωνία βρίσκεται προ των πυλών —όπως υποστήριζε επανειλημμένα από τότε που κατέρρευσε η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που είχε υπογραφεί τον Ιούνιο— ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι δεν διεξάγεται απολύτως καμία διπλωματική προσπάθεια.

«Δεν υπάρχουν συνομιλίες ή συζητήσεις σε εξέλιξη ή προγραμματισμένες με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Ο ναυτικός αποκλεισμός παραμένει σε πλήρη ισχύ. Τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και λειτουργούν. Όλες οι θαλάσσιες νάρκες έχουν απομακρυνθεί ή εξουδετερωθεί. Ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το ζήτημα!»

Στην πραγματικότητα, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, ενώ πλοία που διασχίζουν τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο εξακολουθούν να δέχονται πυρά από ιρανικά βλήματα.

Ωστόσο, απογοητευμένος από τις προσπάθειες που έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού και αντιμέτωπος με ολοένα και περισσότερα ερωτήματα σχετικά με το κόστος που έχει επιφέρει στον αμερικανικό στρατό ο αντιδημοφιλής πόλεμος, ο Τραμπ δείχνει πλέον έτοιμος να κρατήσει τη σύγκρουση σε απόσταση.

Απογοητευμένος

Αξιωματούχοι δήλωσαν την Τρίτη ότι η εντολή του Τραμπ προς την ομάδα διαπραγμάτευσής του —στην οποία συμμετέχουν ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και οι απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ— να μην έχει επαφές με την Τεχεράνη ήρθε μετά από ορισμένες «θετικές συζητήσεις» με τη χώρα.

Ωστόσο, σύμφωνα με τους αξιωματούχους, ο Τραμπ εξακολουθεί να είναι δυσαρεστημένος με την απροθυμία της Τεχεράνης να υποχωρήσει στις απαιτήσεις του. Θέλει να περιμένει έως ότου η ιρανική ηγεσία δείξει εκ νέου διάθεση να καταλήξει στη συμφωνία που επιδιώκει, προτού επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Μία ημέρα πριν από την ανάρτηση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Κούσνερ είχε δώσει μια πολύ πιο αισιόδοξη εικόνα για τις διαπραγματεύσεις κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στη Μέση Ανατολή. Σε συνέντευξή του στο Fox News, είπε ότι οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ήταν «πιθανότατα πιο ουσιαστικές από ποτέ», προσθέτοντας ότι η αμερικανική ομάδα συνομιλούσε με διάφορα πρόσωπα μέσα στο ιρανικό καθεστώς.

«Εμπλέκονται με πολύ δυναμικό τρόπο και αυτό είναι αρκετά θετικό», δήλωσε, προσθέτοντας: «Έχουμε πολύ θετικές και ενεργές συζητήσεις».

Στο κάδρο και το Ομάν

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν είναι αλήθεια πως διεξάγουν απευθείας συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τραμπ είχε εκφράσει στο παρελθόν την οργή του για αυτές τις διαψεύσεις, λέγοντας ότι το Ιράν «παίζει παιχνίδια» και ότι οι αξιωματούχοι του επιθυμούν να καταλήξουν σε συμφωνία στις πιο ιδιωτικές συζητήσεις.

Παράλληλα, στο παρασκήνιο, ο Τραμπ έχει αρχίσει να δυσανασχετεί με τα βασικά σημεία της συμφωνίας που προσπαθεί να διαμορφώσει το Ιράν με το Ομάν για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν την υπόθεση. Αυτή την εβδομάδα επιτέθηκε φραστικά στο Ομάν, απειλώντας να βομβαρδίσει τη χώρα του Κόλπου, παρότι αυτή έχει λειτουργήσει επί δεκαετίες ως στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ.

«Δεν νομίζω ότι συμπεριφέρθηκαν πολύ καλά, αλλά θα μπορούσαμε να τους αντιμετωπίσουμε πολύ εύκολα — όπως κάνουμε και με άλλους», δήλωσε στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο τη Δευτέρα.

Τόσο το Ιράν όσο και το Ομάν διαθέτουν ακτές κατά μήκος των στενών και, σύμφωνα με περιφερειακούς αξιωματούχους, η συμφωνία που βρίσκεται υπό συζήτηση θα προβλέπει την κατανομή του ελέγχου της θαλάσσιας κυκλοφορίας μεταξύ των δύο χωρών, τόσο για τα πλοία που εισέρχονται όσο και για εκείνα που εξέρχονται από τον Περσικό Κόλπο.

Όχι στα διόδια

Στον Λευκό Οίκο υπάρχουν ανησυχίες ότι το σχέδιο, το οποίο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, θα μπορούσε να ενισχύσει τον έλεγχο του Ιράν επί της θαλάσσιας οδού. Ορισμένοι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι το Ομάν έχει επιδείξει μεγαλύτερη ευνοϊκή στάση απέναντι στο Ιράν παρά στις ΗΠΑ κατά τις διαπραγματεύσεις, αντί να λειτουργεί ως ουδέτερος εταίρος.

Μεταξύ των προτάσεων που αντιτίθενται ο Τραμπ και ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι είναι η επιβολή τελών στα πλοία που επιθυμούν να διέλθουν από τα στενά. Ο Τραμπ έχει επιμείνει ότι δεν μπορούν να επιτραπούν διόδια ή άλλες πληρωμές, όμως ορισμένες εκδοχές της συμφωνίας που έχουν κυκλοφορήσει προβλέπουν χρεώσεις για την προστασία του περιβάλλοντος ή για την ασφάλεια.

Αυτό δεν είναι το μοντέλο που οραματίζεται ο Τραμπ για τη θαλάσσια δίοδο. Θέλει μια συμφωνία που θα επαναφέρει πλήρως τη διέλευση στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από τον πόλεμο, όταν η ναυσιπλοΐα διεξαγόταν χωρίς περιορισμούς στη διεθνή αυτή θαλάσσια οδό. Η κυβέρνησή του έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το να επιτραπεί σε οποιαδήποτε χώρα να διεκδικήσει τον έλεγχο των στενών θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο.

Η μεγαλύτερη πρόκληση του πολέμου

Η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα στενά έχει εξελιχθεί στη μεγαλύτερη πρόκληση του πολέμου, παρότι ο Τραμπ υποστήριξε αυτή την εβδομάδα ότι βασικός στόχος του εξακολουθεί να είναι η αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Οι ΗΠΑ αναμένεται σύντομα να επιβάλουν νέες, ιδιαίτερα σκληρές κυρώσεις στο Ιράν, πιθανώς ακόμη και μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Αμερικανοί στρατιωτικοί, μεταξύ των οποίων και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, έχουν δηλώσει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή είναι έτοιμες να επιβάλλουν επ' αόριστον τον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Ο Τραμπ και η ομάδα του πιστεύουν ότι η οικονομική πίεση στο Ιράν θα οδηγήσει τελικά το καθεστώς να αποδεχθεί τους όρους του για τον τερματισμό του πολέμου. Οι Ιρανοί αξιωματούχοι, από την άλλη, θεωρούν ότι ο Τραμπ βρίσκεται υπό πολιτική πίεση να αποχωρήσει από τη σύγκρουση, γεγονός που έχει οδηγήσει σε ένα αδιέξοδο.

Παράλληλα, η στρατιωτική πίεση προς τον Τραμπ για διαπραγμάτευση και έξοδο από τον πόλεμο έχει αυξηθεί. Η επί μήνες ανάπτυξη αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή —μεταξύ άλλων και του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln— έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με τη φθορά που υφίστανται τα πλοία και οι ναύτες τους. Ο Τραμπ έχει επίσης αναγνωρίσει ότι τα αποθέματα των πιο προηγμένων αμερικανικών πυρομαχικών δεν βρίσκονται πλέον στο επίπεδο που θα επιθυμούσε, έπειτα από έξι μήνες πολέμου.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, έχει αντισταθεί στις ολοένα και περισσότερες εκκλήσεις Ρεπουμπλικανών να αναζητήσει μια «έξοδο κινδύνου» από τον πόλεμο, επιμένοντας ότι δεν αισθάνεται ότι υπάρχει πίεση χρόνου.

Και σε μια ακόμη ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Τρίτη, ο Τραμπ δημοσίευσε έναν χάρτη των στενών κάτω από τις λέξεις «Έδαφος των ΗΠΑ» — μια διακήρυξη που σε καμία περίπτωση δεν έδειχνε ότι επίκειται αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων.