Επιστήμονες εντόπισαν μια μυστηριώδη έκρηξη ενέργειας από έναν γαλαξία... πολύ, πολύ μακριά

Πριν από πολύ καιρό, σε έναν γαλαξία πολύ, πολύ μακριά, απελευθερώθηκε στο σύμπαν μια μυστηριώδης λάμψη ενέργειας.

Οι αστρονόμοι εντόπισαν τώρα αυτή τη λάμψη, μια έκρηξη ραδιοκυμάτων που ταξίδεψε για περισσότερα από 10 δισ. χρόνια προτού φτάσει στη Γη. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πρόκειται για την πιο μακρινή ταχεία ραδιοέκλαμψη (FRB) που έχει καταγραφεί ποτέ.

Σύμφωνα με τον Guardian, οι FRB είναι εξαιρετικά έντονες εκρήξεις ραδιοκυμάτων, οι οποίες μπορούν να εκπέμψουν μέσα σε λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου τόση ενέργεια όση εκπέμπει ο Ήλιος σε μήνες ή χρόνια. Αυτοί οι μυστηριώδεις παλμοί ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά το 2007 και έκτοτε έχουν προβληματίσει τους επιστήμονες, με ορισμένους να εικάζουν ότι θα μπορούσαν να έχουν εξωγήινη προέλευση.

Σε νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, οι ερευνητές εντόπισαν μια FRB που προήλθε από την εποχή κατά την οποία το σύμπαν είχε ηλικία μόλις περίπου 3 δισ. ετών. Αυτό σημαίνει ότι το σήμα της έχει διασχίσει «περίπου το 80% της κοσμικής ιστορίας».

Η έκρηξη, που ονομάστηκε FRB 20240304B, εκτιμάται ότι είναι η πιο μακρινή που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα, καθώς η απόστασή της υπερβαίνει κατά περισσότερο από δύο φορές το προηγούμενο ρεκόρ. Οι επιστήμονες εντόπισαν την έκρηξη χρησιμοποιώντας το ραδιοτηλεσκόπιο MeerKAT στη Νότια Αφρική και στη συνέχεια προσδιόρισαν τον γαλαξία από τον οποίο προήλθε, αξιοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST) της NASA.

Ποια μπορεί να είναι η προέλευσή τους

Ο δρ Θέμιγια Ναναγιάκαρα, από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, ένας από τους επικεφαλής ερευνητές της μελέτης, δήλωσε ότι όταν δημιουργήθηκε η έκρηξη «δεν υπήρχε ούτε η Γη ούτε ο Ήλιος». Τα δεδομένα από το JWST έδειξαν ότι η έκρηξη προήλθε από έναν «νεαρό, πολύ μικρό γαλαξία, στον οποίο σχηματίζονται άστρα με εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό και υπάρχει μικρή ποσότητα μετάλλων».

Υπάρχουν αρκετές θεωρίες σχετικά με την προέλευση των FRB. Μία από αυτές υποστηρίζει ότι προέρχονται από μάγναστρα, δηλαδή αστέρες νετρονίων που διαθέτουν εξαιρετικά ισχυρό μαγνητικό πεδίο. «Όποιος κι αν είναι ο μηχανισμός που προκαλεί αυτή την έκρηξη ραδιοκυμάτων, θα πρέπει να εξηγεί το γεγονός ότι μπορεί να δημιουργηθεί σε [...] πολύ νεαρούς γαλαξίες με εξαιρετικά μικρή ποσότητα μετάλλων», δήλωσε ο Ναναγιάκαρα.

Από το 2007 έχουν εντοπιστεί περισσότερες από 10.000 FRB. Ορισμένες επαναλαμβάνονται συνεχώς, ανέφερε ο Ναναγιάκαρα, ενώ «κάποιες επαναλαμβάνονται για ένα διάστημα και στη συνέχεια σταματούν [...] και υπάρχουν και άλλες FRB που εμφανίζονται μόνο μία φορά και δεν τις ξαναβλέπουμε ποτέ».

Το αν η νέα, μακρινή έκρηξη ήταν ένα μεμονωμένο φαινόμενο ή αν θα δώσει επαναλαμβανόμενα σήματα μένει να διαπιστωθεί. «Ωστόσο, το συναρπαστικό με τις FRB είναι ότι δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε τι τις προκαλεί για να πραγματοποιήσουμε ορισμένες από τις επιστημονικές έρευνες που διεξάγουμε σήμερα», δήλωσε ο Ναναγιάκαρα.

Η συγκεκριμένη έκρηξη «ταξίδευε για διάστημα που αντιστοιχεί στο 80% της ηλικίας του σύμπαντος», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο εντοπισμός περισσότερων FRB από τόσο μεγάλες αποστάσεις θα επέτρεπε στους επιστήμονες να χαρτογραφήσουν την αόρατη ύλη στο μακρινό σύμπαν.

Γιατί είναι τόσο σημαντικές οι FRB

Ο καθηγητής Μάθιου Μπέιλς, από το Πανεπιστήμιο Σουίνμπερν, ένας από τους αστροφυσικούς που ανακάλυψαν πρώτοι τις FRB, χαρακτήρισε τη νέα μελέτη «επιβεβαίωση του πόσο ισχυρό εργαλείο αποτελούν οι FRB για τη διερεύνηση του σύμπαντος».

Ο Μπέιλς τις περιέγραψε ως «έναν πολύ θεμελιώδη τρόπο για να μετρήσουμε πόσα άτομα υπάρχουν στο σύμπαν». Οι FRB επηρεάζονται από τα σωματίδια μέσα από τα οποία διέρχονται, επιτρέποντας στους επιστήμονες να υπολογίζουν την ύλη που δεν είναι δυνατό να παρατηρηθεί με οπτικά τηλεσκόπια.

Η δρ Σάρα Γουέμπ, επίσης αστροφυσικός στο Πανεπιστήμιο Σουίνμπερν, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε: «Μπορεί κανείς ουσιαστικά να τις χρησιμοποιήσει για να μετρήσει, κατά μήκος της διαδρομής τους, την ποσότητα της ύλης από την οποία έπρεπε να περάσουν μέχρι να φτάσουν στη Γη». Η ανακάλυψη υποδηλώνει ότι «οι FRB ενδέχεται να ήταν πολύ συνηθισμένες στο πρώιμο σύμπαν», πρόσθεσε.

Διαβάστε ακόμη

Ο Τραμπ ανακοίνωσε deal με Πούτιν για διάθεση 300.000 τόνων ρωσικού ντίζελ - «Οι τιμές των καυσίμων θα πέσουν»

Παραδόθηκε ο ένας από τους δύο ακροδεξιούς που μαχαίρωσαν τον 32χρονο στην Ελευσίνα

Το «όλοι κρινόμαστε» του Μητσοτάκη και η απάντηση για την επόμενη ημέρα αν η ΝΔ είναι στο 25%

Επιστήμονες εντόπισαν μια μυστηριώδη έκρηξη ενέργειας από έναν γαλαξία... πολύ, πολύ μακριά