James Webb: Ανίχνευσε μυστηριώδες σήμα από το απόλυτο σκοτάδι του Σύμπαντος

Στον νότιο αστερισμό της Καμίνου κρύβεται μια μικροσκοπική, φαινομενικά αδιάφορη γωνιά του ουρανού. Ένα σημείο που το ανθρώπινο μάτι θα προσπερνούσε χωρίς δεύτερη σκέψη.

Κι όμως, αυτή η ανεπαίσθητη κουκκίδα του διαστήματος αποτελεί ένα από τα πιο εξονυχιστικά χαρτογραφημένα σημεία του σύμπαντος. Εκεί εστίασε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble εκεί και το James Webb όταν τέθηκε σε λειτουργία με τους επιστήμονες να ελπίζουν ότι θα ανακαλύψουν όσα είχαν διαφύγει από τον προκάτοχό του.

Αυτό που αντίκρισαν, όμως, ξεπέρασε κάθε προσδοκία: Η περιοχή που οι αστρονόμοι μελετούν σπιθαμή προς σπιθαμή εδώ και δεκαετίες έκρυβε ένα μεγάλο μυστικό.

Ένα σήμα μέσα από το απόλυτο σκοτάδι

Σε μια ελάχιστη γωνιά αυτού του πεδίου, το James Webb κατέγραψε ένα παράξενο, ανεξήγητο σήμα. Και δεν το έκανε μόνο μία φορά, αλλά δύο, σε παρατηρήσεις που απείχαν μεταξύ τους σχεδόν τρεις μήνες.

Εδώ όμως αρχίζει το μυστήριο: Σε όλες τις προηγούμενες καταγραφές, τόσο του Hubble όσο και του James Webb, στο συγκεκριμένο σημείο δεν υπήρχε απολύτως τίποτα.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πως όντως όμως δεν υπάρχει τίποτα. Ενδέχεται να υπάρχει κάποιο ουράνιο σώμα, υπερβολικά μικρό για να εντοπιστεί υπό κανονικές συνθήκες, το οποίο εξαπέλυσε μια στιγμιαία, τρομερά ισχυρή λάμψη. Ωστόσο, η φύση αυτού του σήματος παραμένει έναν γρίφος.

Πώς οι επιστήμονες «ξεκλειδώνουν» τα μυστικά των αστεριών

Για να κατανοήσει κανείς γιατί αυτό το σήμα προκαλεί τέτοιο πονοκέφαλο στους αστροφυσικούς, πρέπει να αναλογιστεί τον τρόπο με τον οποίο μελετάμε το σύμπαν.

Τα τηλεσκόπια δεν βγάζουν απλώς φωτογραφίες. Έχουν τη δυνατότητα να διασπούν το φως στα επιμέρους μήκη κύματος — όπως ακριβώς ένα πρίσμα χωρίζει το λευκό φως στα χρώματα του ουράνιου τόξου.

Με αυτή την τεχνική, που ονομάζεται φασματοσκοπία, οι επιστήμονες εντοπίζουν τις λεγόμενες «γραμμές εκπομπής» — φωτεινές αναλαμπές που δημιουργούνται όταν τα άτομα απελευθερώνουν ενέργεια. Πρόκειται ουσιαστικά για το «αποτυπωμα» των χημικών στοιχείων και των ιδιοτήτων κάθε ουράνιου σώματος.

Η πρωτοποριακή μέθοδος που έφερε την ανακάλυψη

Ο αστροφυσικός Μέισον Χάμπερτι από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα και η ομάδα του αποφάσισαν να ρισκάρουν με μια πρωτοποριακή προσέγγιση.

Αντί να εστιάσουν σε ήδη γνωστούς γαλαξίες, χρησιμοποίησαν τον φασματογράφο του James Webb  ως ένα είδος «ανιχνευτή» για άγνωστα αντικείμενα. Άνοιξαν σχεδόν όλα τα διαφράγματα του οργάνου, αφήνοντας μόνο τα απαραίτητα κλειστά για να μην επηρεαστεί η λήψη από το φως κοντινών αστεριών.

Το τόλμημα πέτυχε. Η μέθοδος εντόπισε έξι μακρινούς γαλαξίες που ταυτοποιήθηκαν αμέσως. Το πρόβλημα ήταν η έβδομη ανακάλυψη.

Η μεμονωμένη αναλαμπή που προβληματίζει την επιστήμη

Πρόκειται για μία και μοναδική, έντονη γραμμή εκπομπής στο υπέρυθρο φάσμα. Το παράδοξο δεν είναι η παρουσία της, αλλά η απόλυτη απομόνωσή της: Δεν συνοδευόταν από καμία άλλη γραμμή εκπομπής, ενώ στον ίδιο χώρο δεν υπήρχε κανένα ορατό σώμα.

Το ενδεχόμενο τεχνικού σφάλματος έχει σχεδόν αποκλειστεί. Το σήμα εμφανίστηκε και στις τέσσερις διαφορετικές μετρήσεις, με διαφορά 88 ημερών, παραμένοντας απόλυτα σταθερό.

Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι πως η λάμψη ήταν τόσο ισχυρή που θα έπρεπε να έχει καταγραφεί στις παρατηρήσεις του 2022. Το γεγονός ότι τότε απουσίαζε, υποδηλώνει πως πρόκειται για ένα εντελώς νέο ή παροδικό φαινόμενο.

Οι επιστήμονες εξετάζουν τέσσερα πιθανά σενάρια, χωρίς κανένα να δίνει πλήρη απάντηση:

• Γαλαξίας από την αυγή του σύμπαντος: Δύσκολα το φως του θα διαπερνούσε τα πυκνά νεφελώματα της εποχής, ενώ θα έπρεπε να είχε φανεί στις μετρήσεις του 2022.
• Νεότερος γαλαξίας: Θα έπρεπε απαραιτήτως να εκπέμπει κι άλλες παράλληλες γραμμές φωτός.
• Έκρηξη υπερκαινοφανούς αστέρα (σουπερνόβα): Θα άφηνε πίσω της ένα πολύ πιο σύνθετο φασματικό αποτύπωμα.
• Μαύρη τρύπα που κατασπαράζει ένα άστρο: Μπορεί να προκαλέσει μια τέτοια μεμονωμένη λάμψη, αλλά τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αρκούν για να επιβεβαιώσουν το γεγονός.

«Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ασυνήθιστο φαινόμενο που αποτυπώνει ακραίες φυσικές συνθήκες», επισημαίνουν οι ερευνητές, τονίζοντας πως απαιτούνται νέες, ακόμη πιο βαθιές παρατηρήσεις για να διαλευκανθεί το μυστήριο της αινιγματικής πηγής.

Καθώς το σύμπαν διαστέλλεται, «τεντώνει» το φως προς το ερυθρό φάσμα. Αυτό σημαίνει ότι το σήμα θα μπορούσε να προέρχεται είτε από μια τρομακτική έκρηξη στα βάθη του χρόνου, είτε από ένα ασθενέστερο φαινόμενο πολύ πιο κοντά μας.

Διαβάστε ακόμη

Αποκάλυψη Daily Mail για την Κίμπερλι Γκιλφόιλ: Προσπάθησε να εξαφανίσει δημοσίευμα για απλήρωτο λογαριασμό σε εστιατόριο

James Webb: Ανίχνευσε μυστηριώδες σήμα από το απόλυτο σκοτάδι του Σύμπαντος - Κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει την προέλευσή του

Πέθανε σε ηλικία 89 ετών η αγαπημένη ηθοποιός, Μπέτυ Βαλάση

Χίος: Τέσσερις μήνες χωρίς πτήσεις για τα έργα στο αεροδρόμιο - Στον «αέρα» οι μετακινήσεις των Χριστουγέννων