Κομισιόν: Οδηγίες για την επιβίωση τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης

Νέες κατευθυντήριες γραμμές με γνώμονα την ενίσχυση των αντανακλαστικών των πολιτών απέναντι σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το νέο πλαίσιο επικεντρώνεται στην εξασφάλιση της αυτόνομης επιβίωσης των νοικοκυριών για τα πρώτα τρία 24ωρα εκδήλωσης μιας κρίσης, εντάσσοντας παράλληλα την εκπαίδευση για την αντιμετώπιση καταστροφών στα σχολεία. «Καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει ολοένα και συχνότερες και πιο σύνθετες κρίσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντείνει τις προσπάθειές της για την ενίσχυση της ετοιμότητας σε ολόκληρη την ΕΕ», αναφέρει αρχικά σε ανακοίνωσή της η Κομισιόν.

Και συνεχίζει: «Από την παροχή βοήθειας στους πολίτες ώστε να προστατεύονται σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, έως τη διασφάλιση ότι τα εθνικά συστήματα πολιτικής προστασίας μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν όταν πλήττει μια καταστροφή, η ΕΕ προωθεί συγκεκριμένα μέτρα για να καταστήσει την Ευρώπη πιο ανθεκτική».

Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, η Επίτροπος αρμόδια για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων, Hadja Lahbib, δημοσιοποίησε τις νέες κατευθυντήριες γραμμές για την προετοιμασία των τοπικών κοινωνιών κατά τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης.

Επιπλέον, γνωστοποιήθηκε ο προγραμματισμός για τη θέσπιση μιας ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ», με την αυλαία να προγραμματίζεται για τον Οκτώβριο του 2027. Οι πρωτοβουλίες αυτές στηρίζονται στη πρόσφατη Σύσταση της Επιτροπής για την επιχειρησιακή συνέχεια και τη διεξαγωγή δοκιμών αντοχής (stress tests), με στόχο τη θωράκιση των εθνικών επιχειρησιακών κέντρων πολιτικής προστασίας στην Ευρώπη.

Τα συγκεκριμένα μέτρα συνιστούν ουσιαστικό βήμα για την εφαρμογή της Στρατηγικής της ΕΕ για μια «Ένωση Ετοιμότητας», μεουσιώνοντας τους σχεδιασμούς της Ευρώπης σε πρακτικές ενέργειες.

Οδηγίες για την ενδυνάμωση των πολιτών

Η προετοιμασία ενός σάκου πρώτης ανάγκης και η γνώση των βασικών ενεργειών την ώρα της καταστροφής αποτελούν τη βάση των προτεινόμενων μέτρων. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρέχουν στις αρμόδιες αρχές το κατάλληλο πλαίσιο για την ενημέρωση και εκπαίδευση του πληθυσμού.

Οι τέσσερις βασικοί πυλώνες του σχεδίου περιλαμβάνουν:

• Αυτάρκεια 72 ωρών: Μέριμνα ώστε οι πολίτες να μπορούν να καλύψουν μόνοι τις βασικές ανάγκες διαβίωσής τους τα πρώτα τρία εικοσιτετράωρα μιας κρίσης -μέχρι να κινητοποιηθεί ο κρατικός μηχανμός- με τη χρήση εφοδίων και σάκων πρώτης ανάγκης.
• Εκπαίδευση από μικρή ηλικία: Ένταξη της ετοιμότητας στα σχολικά προγράμματα της προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, παράλληλα με την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Στόχος είναι η εξοικείωση των παιδιών με τις δεξιότητες διαχείρισης κινδύνων μέσω βιωματικών δραστηριοτήτων, χωρίς να προκαλείται άγχος.
• Προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία: Διασφάλιση ότι οι σχεδιασμοί πολιτικής προστασίας είναι συμπεριληπτικοί, λαμβάνοντας υπόψη τις εξειδικευμένες ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και ενισχύοντας τη συμμετοχή τους στον σχεδιασμό.
• Αποτελεσματική επικοινωνία κινδύνου: Ενίσχυση των μηχανισμών ενημέρωσης από τις αρχές, ώστε οι πολίτες να λαμβάνουν έγκαιρες και έγκυρες οδηγίες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την εκδήλωση μιας κρίσης.

Οι μη δεσμευτικές αυτές κατευθύνσεις στοχεύουν στη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής κουλτούρας πρόληψης και ετοιμότητας, εξοπλίζοντας τις τοπικές κοινωνίες με τα απαραίτητα μέσα πρόβλεψης και αντίδρασης.

Θεσμοθέτηση της «Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ»

Με στόχο τη μετατροπή της πολιτικής προστασίας σε συλλογική προτεραιότητα, η Κομισιόν προτείνει την καθιέρωση της «Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ», η οποία θα τιμάται κάθε χρόνο στις 23 Οκτωβρίου, αρχής γενομένης από το 2027.

Η ετήσια αυτή δράση θα προβάλλει παράλληλα το έργο των τοπικών, περιφερειακών και εθνικών αρχών, καθώς και των εθελοντικών οργανώσεων πολιτικής προστασίας.

Η επιλογή της 23ης Οκτωβρίου συμπίπτει με την ημερομηνία ίδρυσης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας το 2001, αναδεικνύοντας τη συμπλήρωση 25 ετών προσφοράς και ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στην αντιμετώπιση καταστροφών.

Η πρωτοβουλία εισακούει τις εισηγήσεις της Ευρωπαϊκής Ομάδας Πολιτών για την Ετοιμότητα (αποτελούμενης από 150 πολίτες που συνεδρίασαν την άνοιξη του 2026), η οποία είχε προτείνει τη διοργάνωση μιας σχετικής εβδομάδας δράσεων.

Για την οριστικοποίηση της πρωτοβουλίας, η Επιτροπή θα συνδιαμορφώσει κοινή διακήρυξη με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών.

Δοκιμές αντοχής και επιχειρησιακή συνέχεια

Η πρόσφατη Σύσταση για την επιχειρησιακή συνέχεια και τις δοκιμές αντοχής (stress tests) καλεί τα κράτη-μέλη της ΕΕ και τις συμμετέχουσες χώρες στον Μηχανισμό (UCPM) να διασφαλίσουν την αδιάλειπτη λειτουργία των εθνικών κέντρων επαφής πολιτικής προστασίας, ακόμη και υπό συνθήκες γενικευμένης κατάρρευσης υποδομών.

Αξιοποιώντας τα διδάγματα προγενέστερων κρίσεων, η μη δεσμευτική αυτή οδηγία παρέχει τεχνικές κατευθύνσεις για την κατάρτιση και τακτική δοκιμή σχεδίων εκτάκτου ανάγκης, εγγυώμενη 24ωρη επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Το μήνυμα της Επιτρόπου Hadja Lahbib

Η Επίτροπος για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων, Hadja Lahbib, σημείωσε: «Όταν πλήττει μια καταστροφή, οι πρώτες ώρες μπορούν να αποβούν καθοριστικές. Κάθε Ευρωπαίος πρέπει να γνωρίζει τι πρέπει να κάνει, πώς να προστατεύσει την οικογένειά του και πώς να βοηθήσει τους άλλους.

Η ετοιμότητα ξεκινά από τα σπίτια μας, τα σχολεία μας και τις κοινότητές μας. Γι’ αυτόν τον λόγο, παρέχουμε στους πολίτες πρακτικά εργαλεία για την προετοιμασία απέναντι σε κρίσεις, ενισχύοντας παράλληλα τα συστήματα στα οποία βασίζονται όταν εκδηλώνονται καταστάσεις έκτακτης ανάγκης».

Το παρασκήνιο της Στρατηγικής

Η Στρατηγική της ΕΕ για την Ένωση Ετοιμότητας, που υιοθετήθηκε τον Μάρτιο του 2025, θέτει τις βάσεις για μια σφαιρική προσέγγιση πρόληψης και αντιμετώπισης απειλών στην Ευρώπη.

Βασισμένη στα ευρήματα της Έκθεσης Niinisto, η στρατηγική προωθεί τη συμμετοχή του συνόλου της κοινωνίας και των κρατικών δομών, θεωρώντας την ετοιμότητα συλλογική ευθύνη πολιτών, επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων.

Τις οδηγίες συνοδεύουν τέσσερα υποστηρικτικά έγγραφα με παραδείγματα καλών πρακτικών από την Ευρώπη και διεθνώς, ενώ οι κατευθυντήριες γραμμές θα επικαιροποιούνται περιοδικά βάσει των νέων δεδομένων.

Διαβάστε ακόμη

Γάιδαρος και ταύρος έγιναν ζευγάρι και άφησαν άφωνους τους επιστήμονες - «Πρώτη φορά καταγράφεται»

Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: «Δεν τον σταματά τίποτα» - Το ενδεχόμενο ενός πιο παράτολμου Τραμπ μετά από ήττα

Γκάζι: Σκηνές αληθινού τρόμου σε Halloween party - Καταγγελίες για ξυλοδαρμούς με αλυσίδες, ρόπαλα και δαγκώματα

Σχέδιο εκτάκτου ανάγκης από την Κομισιόν: Οδηγίες για την επιβίωση τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης