Τέλος στην ξέφρενη κούρσα της AI στις ΗΠΑ; Γιατί κινδυνεύουν οι επενδύσεις στα data center

Μια εντυπωσιακή ανατροπή στην κούρσα για τη διακυβέρνηση του Τέξας και οι σαρωτικές νίκες των Δημοκρατικών σε όλη τη χώρα απειλούν να ανακόψουν τη μεγαλύτερη επενδυτική έξαρση στην ιστορία των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN, αυτό το αποτέλεσμα ενδέχεται να διαταράξει έναν βασικό πυλώνα ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας.

Από τον Ιανουάριο, οι πολιτείες των ΗΠΑ που περνούν στον έλεγχο των Δημοκρατικών -οι οποίοι υποστηρίζουν την επέκταση ή την παράταση του «παγώματος» στην κατασκευή υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης (AI)- θα συγκεντρώνουν το 45% της σχεδιαζόμενης δυναμικότητας των data center στη χώρα, σύμφωνα με τη Goldman Sachs. Μάλιστα, μόνο στο Τέξας έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί το ένα τέταρτο της συνολικής επέκτασης των υποδομών AI των ΗΠΑ.

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι τα μισά από τα σχεδιαζόμενα data center της Αμερικής μπαίνουν αυτόματα σε αναστολή. Η ζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη παραμένει στα ύψη. Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ακόμα πρόεδρος και έχει ήδη διαμηνύσει πως είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει το δικαίωμα αρνησικυρίας (βέτο) που διαθέτει. Επιπλέον, οι Δημοκρατικοί κυβερνήτες δεν θα μπορούσαν να μπλοκάρουν την κατασκευή κάθε data center, ακόμα κι αν το επιθυμούσαν.

Ωστόσο, οι εκλογές της Τρίτης αντιπροσωπεύουν μια δομική αλλαγή παραδείγματος που θα μπορούσε να μεταβάλει τον ρυθμό και την πορεία του ασταμάτητου επενδυτικού πυρετού των ΗΠΑ για την Τεχνητή Νοημοσύνη -μιας επενδυτικής έκρηξης η οποία, σύμφωνα με οικονομολόγους της ING, αντιστοιχεί έως και στο ένα τέταρτο της συνολικής οικονομικής ανάπτυξης των ΗΠΑ για φέτος.

Τα οικονομικά αυτά οφέλη είναι ήδη απτά, στηρίζοντας χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη υπόσχεται να φέρει επανάσταση στον τρόπο που εργαζόμαστε.

Ωστόσο, μια επιβράδυνση στον ρυθμό ανάπτυξης των data center θα μπορούσε να έχει και σημαντικές θετικές πλευρές. Θα μπορούσε να συγκρατήσει μια ανεξέλεγκτη επέκταση που έχει συμβάλει στην αναζωπύρωση του πληθωρισμού και έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στο ευρύ κοινό απέναντι στην τεχνολογία και τα κέντρα δεδομένων που τη φιλοξενούν. Θα μπορούσε επίσης να βάλει φρένο σε ορισμένα αμφίβολα επιχειρηματικά μοντέλα που έχουν προκαλέσει σοβαρές αμφιβολίες στη Γουόλ Στριτ.

Το πάτημα του «φρένου» ενδέχεται τελικά να θέσει την Τεχνητή Νοημοσύνη -και την οικονομία των ΗΠΑ- σε μια πιο βιώσιμη τροχιά.

Τι είναι 1 τρισεκατομμύριο δολάρια μεταξύ φίλων;

Οι δαπάνες για τις υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης αναμένεται να προσεγγίζουν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως για το ορατό μέλλον, σύμφωνα με τον οικονομολόγο του Columbia Business School, Στάιν Βαν Νιούβενμπουργκ. Ως ποσοστό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος των ΗΠΑ, το μέγεθος αυτό θα ξεπερνούσε κάθε άλλη επενδυτική έξαρση στη σύγχρονη αμερικανική ιστορία - ακόμα και την κατασκευή του σιδηροδρομικού δικτύου.

Το αποτέλεσμα των εκλογών της Τρίτης θα μπορούσε να επιβραδύνει αυτές τις δαπάνες, με τεράστιες συνέπειες για τις χιλιάδες θέσεις εργασίας και τον τεράστιο όγκο της οικονομικής ανάπτυξης που τροφοδοτεί η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν τις κυβερνητικές θέσεις στη Νεβάδα, τη Τζόρτζια, το Οχάιο και το Τέξας, όπου οι υποψήφιοι στηρίχθηκαν προεκλογικά στην αυστηροποίηση των ρυθμίσεων για τα data center. Οι προτάσεις των νεοεκλεγέντων κυβερνητών περιλαμβάνουν την κατάργηση των φορολογικών ελαφρύνσεων, την επιβολή αυστηρότερων περιβαλλοντικών και ενεργειακών περιορισμών, καθώς και την παροχή της δυνατότητας στις τοπικές αρχές να επιβάλλουν τα δικά τους προσωρινά απαγορευτικά (μορατόριουμ) στην κατασκευή data center.

Ωστόσο, το Τέξας αποτελεί τον μεγαλύτερο παίκτη. Η Wells Fargo εκτιμά ότι για κάθε μείωση 10% στη σχεδιαζόμενη δυναμικότητα των data center στο Τέξας, οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας θα μειώσουν τις δαπάνες τους για υποδομές AI κατά το εντυπωσιακό 1,6% (ποσοστό τεράστιο, αν αναλογιστεί κανείς ότι οι συνολικές δαπάνες μετριούνται σε τρισεκατομμύρια).

Οι πολιτικοί σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο διαθέτουν μεγάλη δικαιοδοσία και επιρροή πάνω σε αυτές τις δαπάνες: αρκετή για να κρίνουν αν ορισμένα έργα θα εξασφαλίσουν χρηματοδότηση, δήλωσε η Μόνα Ντατζάνι, συμπρόεδρος του τμήματος υποδομών, ενέργειας και ακινήτων της δικηγορικής εταιρείας Cooley.

Εκατοντάδες αναπτύξεις data center που βρίσκονται ακόμη εν αναμονή αδειών, σύνδεσης με τα δίκτυα κοινής ωφέλειας ή φορολογικών κινήτρων ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες, σημείωσε η Ντατζάνι. Ακόμη όμως και τα ενεργά κατασκευαστικά έργα θα μπορούσαν να απειληθούν. Η νομοθεσία του Τέξας προστατεύει μεν τις άδειες ορισμένων έργων από μελλοντικές αλλαγές στις τοπικές απαιτήσεις αδειοδότησης, αυτό όμως δεν επιλύει τις αλλαγές στις πολιτειακές αδειοδοτήσεις ή τις εγγυήσεις ηλεκτροδότησης που η νεοεκλεγείσα κυβερνήτης, Τζίνα Χινοχόσα, θα μπορούσε να ακυρώσει.

Η αναμονή για τις εγκρίσεις θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά το κόστος για τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης, ανέφερε η Ντατζάνι: Οι τόκοι, οι δεσμεύσεις εξοπλισμού και τα έξοδα κοινής ωφέλειας θα συνεχίσουν να συσσωρεύονται, ακόμη και όσο ένα έργο μένει στάσιμο. Σε κάποιο σημείο, τα υφιστάμενα έργα ενδέχεται να καταστούν οικονομικά ασύμφορα.

Εάν συμβεί αυτό, οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης -οι οποίες ήδη δυσκολεύονται να κατασκευάσουν data center με την ταχύτητα που απαιτεί η αναμενόμενη ζήτηση- ενδέχεται να μην είναι σε θέση να επιτύχουν τους εκρηκτικούς επενδυτικούς τους στόχους.

Σχολιάζοντας τις εξελίξεις, ο Χάρι Κρέισα, διευθυντής μελετών στο Ινστιτούτο Στρατηγικής & Τεχνολογίας Carnegie Mellon, τόνισε: «Πρόκειται για μια σπάνια περίπτωση όπου οι πολιτειακοί και τοπικοί ηγέτες διαθέτουν επιρροή γεωπολιτικής σημασίας».

Μια μη βιώσιμη πορεία ανάπτυξης

Τα data center δεν αποτελούν ζήτημα που αφορά αποκλειστικά τους Δημοκρατικούς: Οι Αμερικανοί έχουν επιδείξει διακομματική συναίνεση όσον αφορά την επιβολή κανόνων και προστατευτικών πλαισίων γύρω από την ανάπτυξή τους.

Ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης του Τέξας, Γκρεγκ Άμποτ, είχε ήδη επιβάλει προσωρινή αναστολή για τα data center, την παράταση της οποίας η Χινοχόσα έκανε κεντρικό άξονα της εκστρατείας της μέχρι οι νομοθέτες να θεσπίσουν αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ είχε καταφερθεί εναντίον κάθε προσπάθειας ανάσχεσης της ανάπτυξης και των επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη, επικαλούμενος την οικονομία και την εθνική ασφάλεια - ιδιαίτερα στον κρίσιμο ανταγωνισμό έναντι της Κίνας. Έτσι, πολλοί Ρεπουμπλικανοί πολιτικοί που υπό άλλες συνθήκες θα υποστήριζαν τις ρυθμίσεις για την Τεχνητή Νοημοσύνη, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων για την κατασκευή data center, παρέμειναν σιωπηλοί.

Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν ενδείξεις ότι η ταχεία επέκταση της Τεχνητής Νοημοσύνης ενδέχεται να κινείται σε μη βιώσιμα επίπεδα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διέθεταν 5.427 data center στο τέλος του περασμένου έτους, σύμφωνα με την έκθεση AI Index Report του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, ενώ οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης έχουν ανακοινώσει σχέδια για 3.969 νέα κέντρα δεδομένων στις ΗΠΑ, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών Aterio. Ωστόσο, μόλις περίπου 800 βρίσκονται στάδιο κατασκευής, με τους ειδικούς του κλάδου να εκφράζουν αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα πολλών από τα έργα που έχουν εξαγγελθεί.

Εάν τα αποτελέσματα των εκλογών πυροδοτήσουν μια επιβράδυνση των επενδύσεων, αυτό θα μπορούσε να εξορθολογίσει τον κλάδο και να απομακρύνει τις υπερβολές.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η CoreWeave, μια εταιρεία παροχής υποδομών νέφους (neocloud) που εκμισθώνει υπολογιστική ισχύ: Πρόσφατα προέβλεψε τόσο εκτεταμένες ζημίες, ώστε οι αποδόσεις των ομολόγων της εκτινάχθηκαν στο 15% - αγγίζοντας τη ζώνη υψηλού κινδύνου. Το γεγονός αυτό προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς η αναμενόμενη απόδοση της επένδυσής της κυμαινόταν μόλις γύρω στο 9%.

Με άλλα λόγια, η CoreWeave καταγράφει ζημία για κάθε δολάριο που δαπανά για την επέκταση της χωρητικότητας των data center της.

Οι τεχνολογικοί κολοσσοί με τα ισχυρά κεφάλαια -όπως η Amazon, η Google, η Meta και η Microsoft- δεν αντιμετωπίζουν τέτοιο πρόβλημα. Ωστόσο, οι μετοχές τους έχουν δεχθεί ισχυρές πιέσεις τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς οι επενδυτές χάνουν την υπομονή τους με αυτό που θεωρούν υπερβολικό όγκο δαπανών, οι οποίες ενδέχεται να μην αποδώσουν κέρδη για χρόνια.

Ο δρόμος προς το μέλλον

Αναλύοντας την κατάσταση, ο Τζο Μπρουσουέλας, επικεφαλής οικονομολόγος της RSM US, σημείωσε: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη παίρνει μια ανάσα σε αυτή τη φάση».

Ο Μπρουσουέλας αναμένει ότι η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί από το 3,4% του περασμένου τριμήνου σε επίπεδα κοντά στο 2,4%, εφόσον υπάρξει επιβράδυνση στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αυτός ο ρυθμός εξακολουθεί να αποτελεί μια στέρεη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Άλλωστε, η οικονομία των ΗΠΑ είναι τεράστια και πολυδιάστατη, πράγμα που σημαίνει ότι οι επενδύσεις που δεν θα κατευθυνθούν στα data center μπορούν να αξιοποιηθούν σε άλλους τομείς.

Συνεχίζοντας, ο Μπρουσουέλας ανέφερε καθησυχαστικά: «Η ανάπτυξη επιβραδύνεται, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οδευουμε σε ύφεση».

Η εξέλιξη αυτή προσφέρει παράλληλα μια ευκαιρία στις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης να σχεδιάσουν πιο ώριμα τη μελλοντική ανάπτυξη των data center τους, υιοθετώντας μια πιο βιώσιμη στρατηγική.

Η βιαστική και άναρχη προσέγγιση στην κατασκευή data center έχει οδηγήσει στην σπατάλη τεράστιων κεφαλαίων σε ανεφάρμοστα έργα -ως παράπλευρη απώλεια του οξύτερου ανταγωνισμού για το ποιος θα επικρατήσει πρώτος και με το μεγαλύτερο μέγεθος. Τα έργα κατασκευής data center αντιμετωπίζουν ήδη καθυστερήσεις ύψους 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με τον Μάικ Μάθιους, επικεφαλής του τομέα παγκόσμιων ψηφιακών υποδομών της συμβουλευτικής εταιρείας διαχείρισης κινδύνου Marsh.

Μια πιο ορθολογική και πολιτικά ευαίσθητη προσέγγιση θα μπορούσε να αποφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη τόσο για τις τοπικές κοινωνίες που φιλοξενούν τα data center, όσο και για τις ίδιες τις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης.

Υπάρχει εξάλλου σχετικό προηγούμενο: Την προηγούμενη δεκαετία, οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας κατασκεύασαν data center για την επανάσταση του υπολογιστικού νέφους (cloud computing), δίνοντας έμφαση στο ότι θα λειτουργούν βιώσιμα με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας -ακόμη και πριν αυτό καταστεί οικονομικά συμφέρον. Μια παρόμοια προσέγγιση, με επίκεντρο τις τοπικές κοινωνίες, θα μπορούσε να εξασφαλίσει στις εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης την υπολογιστική ισχύ που χρειάζονται, προσφέροντάς τους παράλληλα την πολιτική και κοινωνική νομιμοποίηση για τη μακροπρόθεσμη λειτουργία των εγκαταστάσεών τους.

Κλείνοντας, ο Κρέισα υπογράμμισε χαρακτηριστικά: «Όπως λέει και η παροιμία: "Αν θέλεις να πας γρήγορα, πήγαινε μόνος σου· αν θέλεις να πας μακριά, πήγαινε με παρέα". Αν σπαταλήσεις την πολιτική νομιμοποίηση στο εσωτερικό της χώρας σου, αυτό θα αποτελέσει πολύ μεγαλύτερο εμπόδιο για να παραμείνεις ανταγωνιστικός απέναντι στην Κίνα».

Διαβάστε ακόμη

Φουντώνουν τα σενάρια διαδοχής του Τραμπ: Οι πληροφορίες για Ρούμπιο που έβαλαν «φωτιές» στον Λευκό Οίκο

«Όλοι συμμορία είναι»: Οι διάλογοι που αποκαλύπτουν τη δράση του κυκλώματος στην Πολεοδομία Κατερίνης

Στη δημοσιότητα βίντεο από την ανάκριση του Ράσελ Μπραντ για βιασμούς - Σοκάρουν οι αποκαλύψεις για τον Βρετανό ηθοποιό

Τελικά υπάρχουν γοργόνες; Το αλλόκοτο εύρημα που δίχασε την επιστήμη και το τρομακτικό δείγμα