Πώς οι σκύλοι «διαβάζουν» αυτά που νιώθουμε - Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα

Οι κηδεμόνες κατοικίδιων ανέκαθεν αντιλαμβάνονταν την ικανότητα των σκύλων να αποκωδικοποιούν τη διάθεσή τους, γεγονός που πλέον επιβεβαιώνεται και από την επιστημονική κοινότητα.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό iScience από επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου της Βιέννης εξέτασε την εγκεφαλική δραστηριότητα των τετράποδων φίλων μας, αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζονται τις ανθρώπινες εκφράσεις, όπως τη χαρά, τη λύπη, τον θυμό και τον φόβο.

Τα αποτελέσματα των απεικονιστικών εξετάσεων δείχνουν διαφοροποίηση στις εγκεφαλικές αντιδράσεις των ζώων ανάλογα με τη συναισθηματική έκφραση των ανθρώπων.

Η Laura Cuaya, επικεφαλής της μελέτης, δήλωσε: «Συγκρίνοντας τον άνθρωπο με τα πρωτεύοντα θηλαστικά, εξετάζουμε ικανότητες που πιθανόν προέρχονται από έναν κοινό πρόγονο».

«Στην περίπτωση των σκύλων, η εξέλιξη ακολούθησε εντελώς διαφορετικό μονοπάτι. Ωστόσο, μέσω της διαδικασίας εξημέρωσης, ανέπτυξαν τις κατάλληλες κοινωνικές δεξιότητες για να μας κατανοούν και να συνεργάζονται μαζί μας».

Οι ερευνητές υπέβαλαν σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) οκτώ σκύλους -έξι Border Collie, ένα Labrador και ένα Golden Retriever- προβάλλοντάς τους εικόνες αγνώστων με χαρούμενες ή ουδέτερες εκφράσεις. Τα χαρούμενα πρόσωπα προκάλεσαν αυξημένη δραστηριότητα στις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τις ανώτερες γνωστικές λειτουργίες και την επεξεργασία της επιβράβευσης, δηλαδή στον κροταφικό λοβό και στον κερκοφόρο πυρήνα.

«Αυτό υποδηλώνει ότι τα χαρούμενα ανθρώπινα πρόσωπα ενδέχεται να έχουν συναισθηματική αξία για τους σκύλους», ανέφερε η Cuaya, η οποία ξεκίνησε την έρευνα στο Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού, τη συνέχισε στο Πανεπιστήμιο Eotvos Lorand της Ουγγαρίας και την ολοκλήρωσε στην Αυστρία.

Στη συνέχεια, οι επιστήμονες εξέτασαν αν οι ίδιες εγκεφαλικές περιοχές αντιδρούν σε άλλα συναισθήματα. Προβάλλοντας σε 12 σκύλους εικόνες ανθρώπων που εκδήλωναν χαρά, θυμό, φόβο ή λύπη, αναλύσαν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα μέσω αλγορίθμων μηχανικής μάθησης.

Διακριτά μοτίβα δραστηριότητας στα αρνητικά συναισθήματα

Παρότι οι αντιδράσεις στις αρνητικές εκφράσεις διέφεραν από εκείνες στη χαρά, η συνολική ανάλυση του εγκεφάλου κατέγραψε σαφή και διακριτά μοτίβα δραστηριότητας απέναντι στα αρνητικά συναισθήματα.

Ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Raul Hernandez-Perez, σημείωσε: «Οι άνθρωποι είναι ιδιαίτερα ικανοί στο να εντοπίζουν μικρές λεπτομέρειες στο πρόσωπο, και το ίδιο ισχύει για τους σκύλους». «Αυτό καθιστά τους σκύλους εξαιρετικά ενδιαφέροντες. Μελετώντας τον εγκέφαλό τους, μπορούμε να κατανοήσουμε τις προσαρμογές που αναπτύχθηκαν για να υποστηρίξουν αυτή την εντυπωσιακή κοινωνική και συναισθηματική τους αντίληψη απέναντι στον άνθρωπο».

Η Cuaya και ο Hernandez-Perez, συνεργάτες στη ζωή και την επιστήμη, συμπεριέλαβαν στη μελέτη και τους δύο δικούς τους σκύλους, τον Odin και τον Kun-kun.

Ο Hernandez-Perez δήλωσε: «Το γεγονός ότι ο κερκοφόρος πυρήνας ενεπλάκη στην επεξεργασία των χαρούμενων προσώπων αποτελούσε μια ευχάριστη έκπληξη», προσθέτοντας: «Σε διάφορα είδη, αυτή η περιοχή συνδέεται με την επεξεργασία της επιβράβευσης. Ειδικά στους σκύλους, η δραστηριότητα στον κερκοφόρο πυρήνα έχει συσχετιστεί με επιβραβεύσεις τροφής, αλλά και με κοινωνικές επιβραβεύσεις, όπως το να ακούν επαίνους ή να αντιλαμβάνονται τη μυρωδιά ενός οικείου προσώπου».

«Αν και δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τη βιωματική εμπειρία του σκύλου, τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η θέαση χαρούμενων προσώπων, ακόμη και αγνώστων, ενεργοποιεί θετική συναισθηματική επεξεργασία».

Η ερευνητική ομάδα υπογράμμισε ότι η συναισθηματική αντίληψη των σκύλων δεν περιορίζεται στις στατικές εικόνες, καθώς συνυπολογίζουν τη γλώσσα του σώματος, τη φωνή και την οσμή του ανθρώπου. Επίσης, σημείωσαν ότι οι σκύλοι της μελέτης προέρχονταν από περιβάλλον φροντίδας, ενώ οι αδέσποτοι σκύλοι ενδέχεται να επεξεργάζονται διαφορετικά τα ανθρώπινα σήματα.

Ο Hernandez-Perez εξήγησε ότι η συμμετοχή απαιτούσε ειδική επιλογή και εκπαίδευση: «Οι σκύλοι έπρεπε να είναι μεσαίου μεγέθους λόγω των διαστάσεων του τομογράφου, υγιείς και χωρίς προβλήματα συμπεριφοράς, όπως έντονη φοβία στους δυνατούς θορύβους».

«Αρχικά εκπαιδεύουμε τους σκύλους να μένουν ακίνητοι, ξεκινώντας από μόλις ένα ή δύο δευτερόλεπτα και αυξάνοντας σταδιακά τη διάρκεια. Στην πραγματικότητα, το πιο δύσκολο κομμάτι είναι να γίνει κατανοητό στον σκύλο ότι η "αδράνεια" αποτελεί τη ζητούμενη δοκιμασία. Στη συνέχεια εισάγουμε σταδιακά τα στοιχεία του περιβάλλοντος της μαγνητικής τομογραφίας, τη θέση, τον εξοπλισμό και τους ήχους του σαρωτή. Η συμμετοχή των σκύλων είναι πάντοτε εθελοντική και μπορούν να αποχωρήσουν ανά πάσα στιγμή».

Τα συναισθήματα γεφυρώνουν διαφορετικά είδη

Η μελέτη παρουσιάζει ορισμένους περιορισμούς, καθώς το δείγμα ήταν μικρό και αποτελείτο κυρίως από Border Collie, μια φυλή γνωστή για την υψηλή νοημοσύνη και την ανταπόκρισή της σε κοινωνικά ερεθίσματα.

«Είναι πιθανό τα Border Collie να διαθέτουν μεγαλύτερη ικανότητα ερμηνείας των ανθρώπινων εκφράσεων, γι' αυτό απαιτούνται μελλοντικές μελέτες προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχουν συμπεριφορικές και εγκεφαλικές διαφορές μεταξύ των φυλών», αναφέρει η δημοσίευση.

Οι επιστήμονες σχεδιάζουν τώρα να υιοθετήσουν μια προσέγγιση πιο επικεντρωμένη στον ίδιο τον σκύλο, ώστε να κατανοήσουν πώς αξιοποιεί αυτά τα σήματα για να αποκωδικοποιήσει τη συμπεριφορά μας.

Ο Hernandez-Perez κατέληξε: «Παρατηρώντας πόσο προσεκτικοί είναι οι σκύλοι στα συναισθήματά μας, μπορούμε και εμείς να βελτιωθούμε στην αναγνώριση των δικών τους εκφράσεων. Τα συναισθήματα αποτελούν μια ισχυρή μορφή επικοινωνίας που μπορεί να γεφυρώσει διαφορετικά είδη».

Διαβάστε ακόμη

Εκλογές στη Γερμανία: Ήττα Μερτς σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο δείχνουν τα exit poll

Οι δημοσκοπήσεις μετά τη ΔΕΘ: Καθαρό προβάδισμα ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ πλησιάζει την ΕΛΑΣ και η ουρά μένει ανοιχτή

Ο Σταμάτης Σπανουδάκης υπέστη ελαφρύ εγκεφαλικό - Αναβλήθηκε η συναυλία του στο Μεσολόγγι

Σου τραγουδά ακόμα και στην αυλή σου: Ποιου πουλιού το κελάηδισμα συναρπάζει περισσότερο τον άνθρωπο