Αεροδρόμια: Τα αναπάντητα ερωτήματα για την πλήρη κατάρρευση και οι προειδοποιήσεις που δεν εισακούστηκαν

Πλήθος αναπάντητων ερωτημάτων αφήνει πίσω του το πρωτοφανές περιστατικό μπλακ άουτ σε όλα τα ελληνικά αεροδρόμια, το οποίο επανέφερε στο προσκήνιο με δραματικό τρόπο τις χρόνιες αδυναμίες της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), αλλά και τις σοβαρότατες ελλείψεις της χώρας σε σύγχρονο αεροναυτιλιακό εξοπλισμό εξαιτίας των οποίων σύρεται και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Η Υπηρεσία ανακοίνωσε αποκατάσταση του προβλήματος περίπου στις 8 εχθές το βράδυ χωρίς ωστόσο να ρίξει φως στα πραγματικά αίτια που οδήγησαν σε αυτό. Αναφέρθηκε σε μαζική παρεμβολή στις ραδιοσυχνότητες που εξυπηρετούν το FIR Αθηνών, για την οποία όμως δεν έδωσε περαιτέρω εξηγήσεις.

Την ίδια στιγμή κυκλοφορούσαν σενάρια για πιθανή κυβερνοεπίθεση, τα οποία έως και εχθές το βράδυ δεν είχαν επιβεβαιωθεί με πηγές κοντά στην υπόθεση να τονίζουν ότι δεν υπήρξαν σχετικές ενδείξεις. Ακόμα και αν ίσχυε κάτι τέτοιο πάντως, η πορεία κατέδειξε με τον πλέον εμφατικό τρόπο ότι το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας δεν είναι επαρκώς θωρακισμένο.

Αντίστοιχα εξηγήσεις δεν υπήρξαν ούτε για τους λόγους, για τους οποίους δεν λειτούργησαν οι συχνότητες της ΥΠΑ ή οι εφεδρικές, αλλά προκλήθηκε παντελής κατάρρευση του συστήματος, την ώρα μάλιστα που ο ΟΤΕ με διπλή ανακοίνωση κατέρριπτε τις διαρροές για βλάβη στα κυκλώματα που παραχωρεί στην ΥΠΑ. Τόσο το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών όσο και η ΥΠΑ δηλώνουν ότι δεν ετέθη ζήτημα ασφαλείας για τις πτήσεις, ωστόσο το θολό τοπίο που επικρατεί αναφορικά με τα αίτια μιας τόσο εκτεταμένης δυσλειτουργίας, η οποία διέσυρε τη χώρα διεθνώς με ντόμινο καθυστερήσεων και ακυρώσεων και σε αεροδρόμια του εξωτερικού, προκαλεί έντονο προβληματισμό και για την ασφάλεια των υποδομών.

Και όλα αυτά την ώρα που η χώρα μας έχει δεχτεί επανειλημμένα κόκκινες κάρτες για τα συστήματα αεροναυτιλίας της, ενώ μόλις πριν από ένα μήνα παραπέφθηκε και στο Ευρωπαικό Δικαστήριο.

«Δεν έχω ξαναδεί ολόκληρη περιοχή να καταρρέει επικοινωνιακά»

«Τα συστήματα επικοινωνίας οφείλουν να έχουν εφεδρείες, διαχωρισμό και διαμερισματοποίηση, ώστε μια βλάβη να μην οδηγεί σε συνολική κατάρρευση» επισημαινει στο «ethnos.gr» ο δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης και πιλότος, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος συμπληρώνοντας ότι η χθεσινή εικόνα στα ελληνικά αεροδρόμια σχετίζεται άμεσα με την παλαιότητα των συστημάτων αεροναυτιλίας και τη συντήρησή τους. «Σε 35 χρόνια πτήσεων ακόμα και πάνω από περιοχές με περιορισμένες υποδομές, όπως το Μπαγκλαντές ή το Λάος δεν έχω ξαναδεί ολόκληρη περιοχή να καταρρέει επικοινωνιακά», υπογραμμίζει.

Το ζητημα των πεπαλαιωμένων συστημάτων έχουν αναδείξει πολλάκις οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, οι οποίοι μάλιστα έχουν κατηγορηθεί και για «συνδικαλισμό παλαιάς κοπής» από τη διοίκηση της ΥΠΑ, η οποία προσφεύγει στη δικαιοσύνη κάθε φορά που εξαγγέλλεται απεργία προκειμένου αυτή να χαρακτηριστεί παράνομη. Σε χθεσινή της ανακοίνωση η Ενωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας (ΕΕΕΚΕ) κάνει λόγο για «ένα ακόμα απαράδεκτο και ντροπιαστικό για τη χώρα μας περιστατικό».

Επισημαίνει ωστόσο ότι η σοβαρή βλάβη και πτώση κρίσιμων συστημάτων επικοινωνίας δεν αποτελεί ούτε «μεμονωμένο περιστατικό» ούτε τεχνική αστοχία χωρίς υπεύθυνους. «Αποτελεί το άμεσο αποτέλεσμα της χρόνιας αδράνειας, της κακής διαχείρισης και των λανθασμένων επιλογών της Διοίκησης της Υ.Π.Α., η οποία αγνοεί συστηματικά τις προειδοποιήσεις των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας».

Επιρρίπτει ακέραιη την ευθύνη για το περιστατικό της Κυριακής στη Διοίκηση της Υ.Π.Α. κατηγορώντας την «για τη λειτουργία απαρχαιωμένων, ευάλωτων και ανεπαρκώς συντηρημένων συστημάτων επικοινωνίας, τα οποία επανειλημμένα έχουν παρουσιάσει σοβαρά προβλήματα. Η σημερινή κατάσταση δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, είναι προαναγγελθείσα!», σημειώνουν οι ελεγκτές.

Οι ίδιοι είχαν καταγγείλει μόλις πριν από ένα μήνα ότι την ημέρα της μεγάλης καταιγίδας στην Αθήνα υπήρξε εισροή νερών από την οροφή στην επιχειρησιακή αίθουσα του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών!

Εκτός των πεπαλαιωμένων συστημάτων, οι ελεγκτές αναφέρονται και στο πρόγραμμα που έχει ανακοινωθεί για τον εκσυγχρονισμό τους, το οποίο όμως προχωρά με ρυθμούς βραδύτερους των αναγκών και με τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης να εκτείνονται έως το 2030 την ώρα που η επιβατική κίνηση στα ελληνικά αεροδρόμια αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα επενδύσεων σε συστήματα αεροναυτιλίας που έχει ανακοινωθεί, προγραμματίζονται 13 κομβικά έργα εκσυγχρονισμού για την πενταετία 2025 - 2029, συνολικού προϋπολογισμού 313 εκατομμυρίων ευρώ. Έχει επίσης καταρτιστεί και υλοποιείται ένα ολιστικό Σχέδιο Δράσης (Action Plan) για τη συμμόρφωση με το Ενωσιακό Δίκαιο και τον εκσυγχρονισμό της εναέριας κυκλοφορίας, σε συνεργασία με τους εμπλεκόμενους ευρωπαϊκούς φορείς (DG MOVE, EASA και EUROCONTROL).

Ωστόσο για την ολοκλήρωση όλων αυτών των έργων φαίνεται πως η αναμονή θα είναι ακόμα μακρά με τους ελεγκτές να καταλογίζουν στη διοίκηση της ΥΠΑ χρόνια αδράνεια, κακές διοικητικές επιλογές και ελλιπή προετοιμασία διαγωνισμών με αποτέλεσμα αυτοί τελικώς να καθίστανται αναποτελεσματικοί.

Τα βασικά έργα που δεν προχωρούν

Οπως είχαν ήδη καταγγείλει από τον περασμένο Δεκέμβριο, η ΥΠΑ αδυνατεί να προχωρήσει βασικά έργα υποδομών και συγκεκριμένα:

- Διαδικασίες PBN: Ο διαγωνισμός που προκήρυξε η ΥΠΑ κατέληξε στα δικαστήρια, καθώς «δεν τηρήθηκαν αυτούσια τα πρότυπα της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. και οι διατάξεις του ν.4412/16».

-  Σύστημα επιτήρησης: Οι ελεγκτές επισημαίνουν ότι το νέο σύστημα αναμένεται να είναι επιχειρησιακά διαθέσιμο το καλοκαίρι του 2029, εάν όχι του 2030, γεγονός που θα οδηγήσει σε ακόμα μία παραπομπή της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το εν λόγω σύστημα επιτήρησης είναι απαραίτητο για την ενεργοποίηση της ζεύξης δεδομένων πιλότου και Ελεγκτή, για την απουσία της οποίας έχουμε ήδη καταδικαστεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρόλα αυτά η ΕΕΚΕ υποστηρίζει ότι η Διοίκηση της Υ.Π.Α. ακόμα δεν έχει υπογράψει σύμβαση προμήθειας, από την σύναψη της οποίας χρειάζονται τρία χρόνια για την παράδοση του συστήματος, ενώ καταγγέλλει ότι τα τελευταία δυο χρόνια έχει διπλασιαστεί ο προϋπολογισμός χωρίς να έχει υπογραφεί σύμβαση. «Το σύστημα επιτήρησης που πρόκειται να προμηθευτεί η Υ.Π.Α., το 2023 είχε προϋπολογισμό 76 εκατ. ευρώ και πλέον μαθαίνουμε ότι η Διοίκηση της Υ.Π.Α. συζητά για κόστος προμήθειας που φτάνει τα 150 εκατ. ευρώ, χωρίς ακόμα να έχει οριστικοποιηθεί».

- Σύστημα επικοινωνιών (VCRS) του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών/Μακεδονίας (Κ.Ε.Π.ΑΘ.Μ.): Οι ελεγκτές έχουν χαρακτηρίσει παραπλανητικές τις διαβεβαιώσεις της ΥΠΑ ότι η σύμβαση «επανεκκίνησε και τροποποιείται», αναφέροντας ότι το συγκεκριμένο αίτημα απορρίφθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο, στα τέλη Οκτωβρίου. «Σύμφωνα με πληροφορίες, τα αρμόδια στελέχη της Υ.Π.Α. είχαν εκφράσει επιφυλάξεις για την διαδικασία που ακολουθήθηκε, αλλά η Διοίκηση απλά επέλεξε να μην λάβει υπόψη τις επιφυλάξεις αυτές, χάνοντας ακόμα περισσότερο, πολύτιμο χρόνο. Ήδη το ζήτημα εκκρεμεί για περισσότερα από 4 έτη και ακόμα λύση δεν έχει βρεθεί».

- Μετεγκατάσταση της Προσέγγισης Αθηνών από το Ελληνικό στον ΔΑΑ: Η σχετική σύμβαση έχει υπογραφεί μετά από έναν και πλέον χρόνο καθυστέρησης, «αφού η Διοίκηση της Υ.Π.Α. δεν φρόντισε, παρά τις παρακλήσεις του ΥΠ.ΕΘ.Ο, ήδη από τον Φεβρουάριο, να προσκομίσει έγκαιρα τα δικαιολογητικά για να ανανεώσει την χρηματοδότηση», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Παράλληλα η ΕΕΕΚΕ έχει καταγγείλει ότι η διοίκηση της ΥΠΑ συνεχίζει να ξοδεύει υπέρογκα ποσά σε άσκοπες μελέτες, υπογραμμίζοντας ότι στις αρχές του καλοκαιριού, παρήγγειλε μελέτη εκτίμησης της χωρητικότητας του Δ.Α.Α., παρά το ότι έχει, ήδη από τον Μάρτιο του 2024, παραλάβει επικαιροποιημένη μελέτη για το ίδιο θέμα για την οποία καταβλήθηκαν περίπου 150.000 ευρώ. «Η νέα μελέτη, η πέμπτη που εκπονείται για τον ΔΑΑ, χωρίς να έχουν βελτιωθεί οι επιχειρησιακές συνθήκες από την έναρξη λειτουργίας του, σύμφωνα με πληροφορίες, κόστισε περίπου 100.000 ευρώ, ποσό το οποίο βαραίνει εξ ολοκλήρου την Υ.Π.Α.», τονίζουν.

Να σημειωθεί ότι η ΕΕΕΚΕ έχει ήδη προειδοποιήσει για σημαντικές καθυστερήσεις στο πτητικό πρόγραμμα του επόμενου καλοκαιριού καθώς έχει αποφασίσει να μην προσφέρει υπερεργασία κατά την καλοκαιρινή περίοδο του 2026. Η απόφαση αυτή σημαίνει ότι δεν θα υποστηριχθούν οι αυξημένες χωρητικότητες πτήσεων, με αποτέλεσμα πιθανές καθυστερήσεις ραγδαίας κλίμακας.

Στο ζήτημα της χωρητικότητας με αφορμή το χθεσινό περιστατικό αναφέρθηκε με ανακοίνωσή της και η παράταξη ΕΣΚ των ελεγκτών κάνοντας λόγο για κλιμακούμενα αεροπορικά συμβάντα: «Η κυβέρνηση, που για να ικανοποιήσει τις εταιρείες νομοθετεί και πιέζει να επιταχυνθεί η εναέρια κυκλοφορία, ειδικά την καλοκαιρινή περίοδο, όταν η κίνηση είναι αυξημένη, είναι υπόλογη έναντι των επιβατών και των πληρωμάτων για τις συνθήκες και τα κλιμακούμενα αεροπορικά συμβάντα».

Απανωτά «χαστούκια» και παραπομπές και από την Κομισιόν

Η αδυναμία της Ελλάδας να εκσυγχρονίσει τα συστήματα αεροναυτιλίας την έχει καταστήσει πολλές φορές υπόλογη και απέναντι στην Ευρωπαική Επιτροπή, ενώ μόλις πριν ένα μήνα ανακοινώθηκε η παραπομπή της χώρας μας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για μη συμμόρφωση με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/1048, που αφορά τις διαδικασίες πλοήγησης βάσει επιδόσεων (PBN) στους ελληνικούς αερολιμένες, οι οποίες ενισχύουν την ασφάλεια, αυξάνουν τη χωρητικότητα και μειώνουν καθυστερήσεις.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η χώρα δεν έχει δημοσιεύσει τις διαδικασίες PBN για 44 διαδρόμους, οι οποίες έπρεπε να είχαν εφαρμοστεί έως τον Δεκέμβριο του 2020. Οι απαντήσεις που έδωσαν οι ελληνικές αρχές στις προειδοποιήσεις της Επιτροπής τον Απρίλιο του 2024 και στην αιτιολογημένη γνώμη του Δεκεμβρίου 2024 κρίθηκαν ανεπαρκείς. Δεν υπήρξαν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για την εφαρμογή των διαδικασιών ούτε για τα διορθωτικά μέτρα που έπρεπε να έχουν τεθεί σε εφαρμογή.

Παράλληλα, η Επιτροπή έχει αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη για τις απαιτήσεις αναγνώρισης μεμονωμένων αεροσκαφών, διαδικασία που αποτελεί το τελευταίο βήμα πριν την παραπομπή στο Ευρωδικαστήριο. Η ικανότητα αυτή είναι κρίσιμη για την αποτελεσματική διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας και την ακριβή ιχνηλάτηση των αεροσκαφών.

Η εγκατάσταση σύγχρονων ραντάρ θα αυξήσει τη χωρητικότητα του ελληνικού εναέριου χώρου, θα επιτρέψει υψηλότερα επίπεδα κυκλοφορίας, ειδικά κατά τη θερινή περίοδο, και θα διασφαλίσει τη διαλειτουργικότητα με τα συστήματα άλλων κρατών-μελών της ΕΕ. Παρ’ όλες τις προειδοποιήσεις της Κομισιόν, οι ελληνικές αρχές δεν παρουσίασαν επαρκή στοιχεία για το πότε θα εφαρμοστεί η τεχνολογία αναγνώρισης αεροσκάφους και δεν υλοποίησαν τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα εντός των προθεσμιών που είχαν οι ίδιες θέσει.

Διαβάστε ακόμη

Μπλόκα αγροτών: Ολοταχώς για 48ωρο μπλακ άουτ στη χώρα - Ποιοι ζητούν συνάντηση με Μητσοτάκη

Συνεχίζουν οι ΗΠΑ: Και δεύτερο δεξαμενόπλοιο κατέλαβε ο αμερικανικός στρατός - Ανήκε στον σκιώδη στόλο

Ποινική προκαταρκτική έρευνα για τις δηλώσεις Βαρουφάκη για τα ναρκωτικά το 1989

Warner Bros. Discovery: Επιμένει στο Netflix και απορρίπτει ξανά την πρόταση της Paramount