Παράλληλες διερευνήσεις και διπλό πόρισμα για το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών - Τι δείχνουν τα πρώτα στοιχεία

Σε πολλαπλά πορίσματα φαίνεται πως θα καταλήξει και η διερεύνηση του σοβαρότατου συμβάντος που προκάλεσε μπλακ άουτ στο σύνολο των ελληνικών αεροδρομίων με το κλείσιμο του εθνικού εναέριου χώρου την περασμένη Κυριακή.

Μπορεί το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών να έχει ανακοινώσει τη διερεύνηση του συμβάντος από την 5μελή επιτροπή εμπειρογνωμόνων που συστάθηκε ad hoc ύστερα από σχετική απόφαση του υπουργού, Χρίστου Δήμα, χωρίς να κάνει καμία απολύτως αναφορά στον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Συμβάντων Ασφαλείας (ΕΟΔΑΣΑΑΜ), ωστόσο και ο Οργανισμός αποφάσισε τη διερεύνηση του περιστατικού βάσει των όσων ορίζονται στο καταστατικό του.

Ταυτόχρονα με αυτές τις δύο διερευνήσεις έχει διαταχθεί από τον προϊστάμενο της εισαγγελίας πρωτοδικών της Αθήνας, Αριστείδη Κορέα κατεπείγουσα προκαταρκτική έρευνα που θα διενεργήσει το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος προκειμένου να διερευνηθεί εάν έχει τελεστεί το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών και από πού προήλθαν οι παρεμβολές σε όλες σχεδόν τις συχνότητες του FIR Αθηνών.

Επιπροσθέτως έχει δοθεί ήδη εντολή από τον κ. Δήμα για τη διενέργεια Ενορκης Διοικητικής Εξέτασης στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) με τον υπουργό να προαναγγέλλει μάλιστα ότι «θα πέσουν κεφάλια» εάν χρειαστεί. Στο πλαίσιο της ΕΔΕ θα διερευνηθούν τυχόν ευθύνες ή παραλείψεις εμπλεκομένων υπαλλήλων ή υπηρεσιών της Υπηρεσίας, ενώ θα υπάρξει ενημέρωση και για τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αποτροπή παρόμοιων φαινομένων στο μέλλον.

Σε ό,τι αφορά τη διερεύνηση του περιστατικού, πάντως, τόσο ο κ. Δήμας όσο και άλλα κυβερνητικά στελέχη σε τοποθετήσεις τους έχουν αναφερθεί μόνο στην πενταμελή ειδική ομάδα που συστάθηκε τονίζοντας ότι αναμένουν το δικό της πόρισμα ώστε να πέσει φως στα αίτια της σοβαρότατης δυσλειτουργίας αφήνοντας εκτός κάδρου τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, ο οποίος είναι ο ανεξάρτητος και θεσμικά κατοχυρωμένος φορέας διερεύνησης.

Παρόλα αυτά ο Οργανισμός θα προβεί αυτεπαγγέλτως στη δική του διερεύνηση του περιστατικού, το οποίο άλλωστε άπτεται άμεσα της ασφάλειας των μεταφορών. Η απόφαση ελήφθη σε έκτακτο Διοικητικό Συμβούλιο που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, στο οποίο συνεκτιμήθηκε η σοβαρότητα του συμβάντος: «Σε συνέχεια του σοβαρού συμβάντος που προκλήθηκε στο FIR Αθηνών τις πρωινές ώρες της 04.01.2026, συνήλθε εκτάκτως σήμερα το Δ.Σ. του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, το οποίο μετά από ενδελεχή εξέταση του ζητήματος, αποφάσισε ομόφωνα τη διενέργεια της διαδικασίας διερεύνησης», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη λιτή ανακοίνωση του Οργανισμού.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «ethnos.gr», η έρευνα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ θα πραγματοποιηθεί διακριτά από αυτήν της επιτροπής του υπουργείου, ενώ η διενέργειά της αποφασίστηκε καθώς το περιστατικό εμπίπτει απολύτως στην αρμοδιότητά του.

Πηγές κοντά στην υπόθεση σημειώνουν ότι ο Οργανισμός θα κινηθεί στην κατεύθυνση διερεύνησης των θεμάτων ασφαλείας με στόχο την έκδοση συστάσεων ασφάλειας εφόσον αυτό απαιτηθεί από τα ευρήματα χωρίς να αποτελεί αντικείμενό του η απόδοση ευθυνών.

Ωστόσο, εξυπακούεται πως θα διερευνήσει και τα βαθύτερα αίτια του συμβάντος (καθώς πως αλλιώς θα μπορούσε να προχωρήσει σε συστάσεις), τα οποία δεν έχουν αποσαφηνιστεί ακόμα με μία προφανή αλληλοεπικάλυψη στο πεδίο με την πενταμελή επιτροπή που έχει ορίσει το υπουργείο.

Υπενθυμίζεται ότι στην πενταμελή Επιτροπή διερεύνησης του υπουργείου επικεφαλής είναι ο διοικητής της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), Χ. Τσίτουρας, ενώ συμμετέχουν ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας Μιχάλης Μπλέτσας, ο Συνταγματάρχης Δημήτριος Ζαμπακόλας, Μηχανικός Επικοινωνιών Επιτελής ΓΕΕΘΑ, ο υποδιευθυντής εποπτείας φάσματος της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) Νίκος Ηγουμενίδης, καθώς και εκπρόσωπος του EUROCONTROL.

Οπως έχει ήδη αναφέρει το ethnos.gr σε ρεπορτάζ του αναφορικά με τη σύσταση της συγκεκριμένης επιτροπής, πηγές του υπουργείου απαντούσαν ότι κρίθηκε απαραίτητη η συμμετοχή εξειδικευμένων στελεχών για τη συγκεκριμένη διερεύνηση χωρίς, πάντως, να απαντούν ως προς το γιατί αυτά τα στελέχη δεν κλήθηκαν να συνδράμουν τους εμπειρογνώμονες του Οργανισμού, αλλά επελέγησαν ως μέλη μιας αυτόνομης Ειδικής Επιτροπής, η οποία συγκροτήθηκε με απόφαση του υπουργού.

Στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές το αίτιο

Οπως, πάντως προκύπτει από την πρώτη συνάντηση της ειδικής επιτροπής με τη διοίκηση και τα αρμόδια στελέχη της ΥΠΑ, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών & Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ), παρά το αλαλούμ της Κυριακής που προκλήθηκε από τις αντιφατικές ανακοινώσεις της ΥΠΑ, «η μέχρι στιγμής διερεύνηση, φαίνεται να εντοπίζει το πρόβλημα σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές και δεν ανέδειξε στοιχεία κυβερνοεπίθεσης στα συστήματα της ΥΠΑ».

Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση της ΥΠΑ, «για τη σε βάθος ανάλυση της αιτίας του προβλήματος (root cause), η ΥΠΑ παραμένει σε στενή συνεργασία με τον ΟΤΕ, σε όλα τα επίπεδα, στο πλαίσιο διασταύρωσης της αιτίας του συμβάντος και της συντονισμένης τεχνικής επεξεργασίας».

Η ΥΠΑ παραδέχεται επίσης ότι το πρόβλημα εντοπίζεται στα δικά της συστήματα και όχι σε κάποιες εξωτερικές παρεμβολές, όπως «έδειχνε» μία από τις ανακοινώσεις της την Κυριακή, υπογραμμίζοντας πως: «Τόσο τα πρωτεύοντα όσο και τα δευτερεύοντα (backup) Συστήματα Επικοινωνίας Φωνής (VCS) και Πομποδεκτών βρίσκονταν σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του συμβάντος. Ωστόσο, η παρεμβολή «θορύβου» μπλόκαρε τις συχνότητες».

Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με δημοσίευμα του ιστοτόπου «Πτήση» που υπογράφουν ο Φαίδων Καραϊωσηφίδης, Μηχανικός Αεροδιαστημικής, Διερευνητής Αεροπορικών Ατυχημάτων και ο Κώστας Λακαφώσης, Αεροναυπηγός Μηχανικός, Διερευνητής Ατυχημάτων, δείχνει ότι «το πρόβλημα ήταν ενδογενές και προερχόταν από δυσλειτουργία των πομπών του συστήματος και όχι από εξωτερικό παράγοντα».

Σύμφωνα με τους ίδιους, η παραδοχή ότι «τόσο τα πρωτεύοντα όσο και τα δευτερεύοντα (backup) Συστήματα Επικοινωνίας Φωνής (VCS) και Πομποδεκτών βρίσκονταν σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια του συμβάντος», «ίσως είναι και  αυτό που εγείρει καίρια ερωτήματα για τη διαχείριση του συμβάντος.

Δηλαδή, η αιτία που προκάλεσε το πρόβλημα παραμένει μέχρι και τώρα άγνωστη και η «αποκατάσταση» φαίνεται ότι έγινε από μόνη της, δηλαδή το σύστημα… αυτοδιορθώθηκε (γιατί προφανώς δεν μπορείς να διορθώσεις ένα πρόβλημα που δεν γνωρίζεις την αιτία του)», αναφέρουν.

Οι δύο διερευνητές μάλιστα τονίζουν ότι η «μη απενεργοποίηση του κύριου συστήματος, όπως παραδέχεται η ΥΠΑ στην ανακοίνωση της Τρίτης, «προκειμένου να γίνει ορθή διάγνωση του προβλήματος», είναι αδιανόητη απόφαση, όταν το τίμημα είναι το κλείσιμο του FIR Αθηνών για 8 ώρες! Ας μην ξεχνάμε ότι το πρωταρχικό ζητούμενο σε όλα τα συστήματα ελέγχου εναερίου κυκλοφορίας είναι η αδιάλειπτη λειτουργία (100% uptime). Οποιοδήποτε άλλο ζητούμενο δεν είναι δυνατόν να προβάλλεται ως σημαντικότερο από την απαίτηση αδιάλειπτης λειτουργίας».

Διαβάστε ακόμη

Μαξίμου σε αγρότες: Διάλογος με Μητσοτάκη υπό προϋποθέσεις - Τα μέτρα είναι αυτά που ανακοινώθηκαν

Κρατικό «μπάχαλο»: Χιλιάδες ξενοδοχοϋπάλληλοι απλήρωτοι από τη ΔΥΠΑ

40.000 δωρεάν ταξιδιωτικές κάρτες DiscoverEU σε νέους από την ΕΕ - Πόσοι Έλληνες επιλέχθηκαν

Στο φως μυστήρια που ίσως δεν λυθούν ποτέ: Η ανακάλυψη επιστημόνων στην Αφρική για γυναίκα... 9.500 ετών