Λαβύρινθο ερμηνειών καταγγέλλουν οι μηχανικοί για τον νέο Κώδικα Χωροταξίας Πολεοδομίας

Σοβαρές σκιές πάνω στην εφαρμογή του νέου Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νίκος Ταγαράς», ο οποίος ψηφίστηκε μόλις πριν ένα μήνα, ρίχνουν οι μηχανικοί του Δημοσίου, οι οποίοι προειδοποιούν ότι η πολυδιαφημισμένη κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας κινδυνεύει να εξελιχθεί σε έναν νέο λαβύρινθο ερμηνειών.

Με πολυσέλιδο υπόμνημα προς την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ) περιγράφει ένα νομοθετικό πλαίσιο που, όπως υποστηρίζει, όχι μόνο δεν θεραπεύει τη χρόνια πολυνομία, αλλά εισάγει νέα κανονιστικά κενά, αντιφάσεις και αμφισβητήσεις γύρω από κρίσιμες διατάξεις της πολεοδομικής νομοθεσίας.

Η Ομοσπονδία αμφισβητεί την ίδια τη φιλοσοφία του νέου Κώδικα, υποστηρίζοντας ότι απέτυχε να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο και πλήρες νομοθέτημα το σύνολο του εφαρμοστέου δικαίου, ώστε μηχανικοί, διοίκηση και πολίτες να γνωρίζουν χωρίς αμφιβολίες ποιο είναι το ισχύον καθεστώς. Όπως επισημαίνεται, ο νέος Κώδικας συγκεντρώνει μόνο ένα μέρος της νομοθεσίας, αφήνοντας εκτός σειρά κρίσιμων διατάξεων που εξακολουθούν να εφαρμόζονται καθημερινά.

Η λίστα των παραλείψεων που παραθέτει η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ είναι ενδεικτική του μεγέθους του προβλήματος που περιγράφει, καθώς όπως προκύπτει, εκτός του Κώδικα παραμένουν:

• ο Κτιριοδομικός Κανονισμός, η σημασία του οποίου αναδείχθηκε με τον πλέον δραματικό τρόπο στην περίπτωση της κατάρρευσης της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα,

• οι διατάξεις για την οριοθέτηση και τις επεμβάσεις στα υδατορέματα,

• ο Κανονισμός Πυροπροστασίας,

• το πλαίσιο αδειοδότησης κατασκευών κεραιών,

• οι ειδικές διαδικασίες για τα επικινδύνως ετοιμόρροπα προστατευόμενα κτίρια και

• οι φορολογικές διατάξεις που συνδέονται με τις οικοδομικές άδειες.

Σύμφωνα με τους μηχανικούς, το αποτέλεσμα είναι ο ενδιαφερόμενος να εξακολουθεί να αναζητά το εφαρμοστέο δίκαιο σε πλήθος διαφορετικών νόμων, προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων, ακριβώς δηλαδή το πρόβλημα που ο νέος Κώδικας υποτίθεται ότι θα εξάλειφε.

Η αβεβαιότητα και τα προβλήματα

Ακόμη όμως και στις περιπτώσεις όπου επιχειρήθηκε κωδικοποίηση, η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ υποστηρίζει ότι αυτή πραγματοποιήθηκε αποσπασματικά. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει το άρθρο 316, όπου απαριθμούνται οι εργασίες που δεν απαιτούν οικοδομική άδεια ή Έγκριση Εργασιών Μικρής Κλίμακας, χωρίς όμως να έχουν ενσωματωθεί όλες οι ειδικές διατάξεις που εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ. Έτσι, αντί ο Κώδικας να αποτελεί σημείο αναφοράς, οι εξαιρέσεις συνεχίζουν να αναζητούνται σε διάσπαρτα νομοθετήματα.

Οι μηχανικοί του Δημοσίου επισημαίνουν και την αβεβαιότητα που δημιουργείται γύρω από κρίσιμα ζητήματα οικοδομησιμότητας, σημειώνοντας ότι για το άρθρο 25 του Ν. 1337/1983, που αφορά τη δόμηση σε μη άρτια οικόπεδα, δεν υπάρχει σαφής πρόβλεψη στον νέο Κώδικα. Την ίδια στιγμή, όπως αναφέρει το υπόμνημα, η αιτιολογική έκθεση των άρθρων 201 και 202 δημιουργεί την εντύπωση ότι η συγκεκριμένη διάταξη καταργείται με τους μηχανικούς να προειδοποιούν πως αυτή η αντίφαση γεννά πραγματική ανασφάλεια δικαίου σε ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της πολεοδομικής πρακτικής.

Αντίστοιχα προβλήματα εντοπίζονται, σύμφωνα με το υπόμνημα, και στην εκτός σχεδίου δόμηση. Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ υποστηρίζει ότι ο νέος Κώδικας δεν αποσαφηνίζει ποια είναι η σχέση των νέων διατάξεων με το προϋφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, ούτε ξεκαθαρίζει την τύχη μεταβατικών ρυθμίσεων που εξακολουθούν να επηρεάζουν την οικοδομησιμότητα γηπέδων. Ανάλογη είναι, όπως σημειώνεται, η εικόνα και στις χρήσεις γης, όπου διαφορετικά κανονιστικά καθεστώτα εξακολουθούν να εφαρμόζονται ανάλογα με τον χρόνο έγκρισης των σχεδίων, χωρίς όμως αυτή η πραγματικότητα να αποτυπώνεται με σαφήνεια στον Κώδικα.

Οι ίδιοι προβληματισμοί εκφράζονται και για τις διατάξεις που αφορούν στους μικρούς οικισμούς. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, το νέο νομοθέτημα περιλαμβάνει αποκλειστικά το πρόσφατο Προεδρικό Διάταγμα του 2025, χωρίς να ενσωματώνει τα παλαιότερα προεδρικά διατάγματα που εξακολουθούν να εφαρμόζονται μέχρι την ολοκλήρωση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων. Αυτό σημαίνει, όπως επισημαίνεται, ότι οι μηχανικοί θα συνεχίσουν να αναζητούν τους όρους δόμησης μέσα από ένα σύνθετο πλέγμα διάσπαρτων ρυθμίσεων.

Πέρα όμως από τις ελλείψεις, η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ κάνει λόγο και για αστοχίες στο ίδιο το κείμενο του Κώδικα. Στο υπόμνημα επισημαίνονται αποκλίσεις μεταξύ των παραρτημάτων που απαριθμούν τις καταργούμενες διατάξεις, καθώς και περιπτώσεις όπου οι πίνακες παραπέμπουν σε διαφορετικές διατάξεις από εκείνες που τελικά έχουν κωδικοποιηθεί. Οι αντιφάσεις αυτές, σύμφωνα με τους μηχανικούς, εντείνουν ακόμη περισσότερο την ανασφάλεια κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην ψηφιακή πλατφόρμα νομικών δεδομένων που είχε εξαγγείλει το υπουργείο Περιβάλλοντος για τη δωρεάν πρόσβαση στην πολεοδομική νομοθεσία. Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ σημειώνει ότι μέχρι σήμερα η πλατφόρμα δεν έχει τεθεί σε λειτουργία, ενώ εκφράζει την ανησυχία ότι ακόμη και όταν ενεργοποιηθεί δεν θα περιλαμβάνει το σύνολο των ισχυουσών πολεοδομικών διατάξεων, αλλά μόνο όσες έχουν ενσωματωθεί στον νέο Κώδικα. Κατά συνέπεια, εκτιμά ότι μηχανικοί και πολίτες θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται από ιδιωτικές βάσεις νομικής πληροφόρησης για να γνωρίζουν τι πραγματικά ισχύει.

Οι μηχανικοί χτυπούν καμπανάκι και για τη λειτουργία των ίδιων των Υπηρεσιών Δόμησης. Η Ομοσπονδία προειδοποιεί ότι οι υπάλληλοι των ΥΔΟΜ καλούνται να εφαρμόσουν ένα πλαίσιο με ερμηνευτικές ασάφειες, χωρίς σαφείς δεσμευτικές οδηγίες και χωρίς την αναγκαία νομική θωράκιση. Όπως αναφέρει, η έκδοση διοικητικών πράξεων υπό αυτές τις συνθήκες πραγματοποιείται με τον διαρκή φόβο πειθαρχικών ή ακόμη και ποινικών ευθυνών.

Για τους λόγους αυτούς, η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ καλεί την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ να προχωρήσει άμεσα σε διορθώσεις και αποσαφηνίσεις των προβληματικών διατάξεων, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια δικαίου δεν μπορεί να στηρίζεται σε ερμηνείες, μεταβατικές διατάξεις και αιτιολογικές εκθέσεις. Όπως καταλήγει, η μεταφορά ενός μέρους της πολυνομίας σε έναν νέο, ογκώδη Κώδικα δεν συνιστά ουσιαστική μεταρρύθμιση, αλλά αναπαραγωγή των ίδιων προβλημάτων με διαφορετική μορφή.

Διαβάστε ακόμη

Συναγερμός στον Πειραιά: Νεαρό ζευγάρι εντοπίστηκε νεκρό σε αυτοκίνητο μέσα σε γκαράζ σπιτιού

Η σαλμονέλα «θερίζει» τη Λαμία: Βρέθηκε ο προμηθευτής των κοτόπουλων - Ψάχνουν τη μονάδα εκτροφής

«Να αγκαλιάζετε τους πατεράδες σας»: Η συγκινητική φωτογραφία του Φοίβου Παπαδάκη με τον πατέρα του

Πήγε για διακοπές και τον δολοφόνησαν με μία σφαίρα στο κεφάλι: Η αστυνομία μετά από 25 χρόνια δημοσίευσε άγνωστες φωτογραφίες