Αρκαλοχώρι: Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό 3.500 «κίτρινα» κτίρια περιμένουν

Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό της 27ης Σεπτεμβρίου 2021 στο Αρκαλοχώρι που είχε αφήσει πίσω του έναν νεκρό, έντεκα τραυματίες και εκατοντάδες άστεγους κατοίκους, το αποτύπωμα της καταστροφής παραμένει ορατό σε κατοικίες, σχολεία, δημόσιες και δημοτικές υποδομές, αλλά και στην οικονομική και κοινωνική ζωή της περιοχής, καθώς ελάχιστα πράγματα έχουν αλλάξει.

Από τα περίπου 8.500 κτίρια που ελέγχθηκαν, περίπου 3.500 χαρακτηρίστηκαν «κίτρινα», όμως μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί μόλις περίπου 600 άδειες επισκευής. Την ίδια ώρα, από τα περίπου 750 «κόκκινα» κτίρια, τα οποία δεν αποτελούν μόνον ανοιχτή πληγή για την περιοχή, αλλά και πηγή άμεσου κινδύνου για όσους κατοίκους έχουν απομείνει, λιγότερα από τα μισά έχουν κατεδαφιστεί, ενώ περίπου 130 οικογένειες εξακολουθούν να διαμένουν σε προσωρινούς οικισμούς.

Παράλληλα το κουδούνι της νέας σχολικής χρονιάς χτύπησε για άλλη μια χρονιά για μαθητές σε προκατασκευασμένες αίθουσες, ενώ επικίνδυνα κτίρια παραμένουν μέσα στον οικιστικό ιστό με αποτέλεσμα και ο Συνήγορος του Πολίτη να ζητά νέα στοιχεία από Δήμους και Περιφέρεια για την πορεία των κατεδαφίσεων και συνολικά της αποκατάστασης.

Ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου σε συνέντευξη τύπου που παραχώρησε, ανέφερε ότι «έχουν γίνει βήματα αλλά χρειάζονται άλματα», καθώς με τον σημερινό ρυθμό των περίπου 150 αδειών τον χρόνο, όπως είπε, θα χρειάζονταν περίπου 20 χρόνια για να ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Η καθυστέρηση, σύμφωνα με τον Δήμο, δεν οφείλεται αποκλειστικά στη χρηματοδότηση. Όπως ανέφερε ο κ. Κεγκέρογλου, σε πολλές περιπτώσεις το πρόβλημα βρίσκεται στις γραφειοκρατικές διαδικασίες, στις καθυστερήσεις εγκρίσεων και στην υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών.

Την ίδια στιγμή περίπου 400 κτίρια που χαρακτηρίστηκαν «κόκκινα» εντός του οικιστικού ιστού δεν έχουν κατεδαφιστεί: «Δεν μπορεί μετά από πέντε χρόνια, κτίρια που έχουν χαρακτηριστεί από την υπηρεσία ότι πρέπει να κατεδαφιστούν να κρέμονται πάνω από τα κεφάλια μας, να γυρνάνε παιδιά ανάμεσα στα στενά με αμίαντο στις γειτονιές, εκεί που καθημερινά ανεβοκατεβαίνουν μαθητές στα 25 μέτρα από τα ΚΤΕΛ», λέει στο «ethnos.gr» ο πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμοπλήκτων «Η Ελπίδα», Κώστας Γκαντάτσιος, ο οποίος προ μηνός είχε ενημερώσει σχετικά και την Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής στο πλαίσιο της ακρόασης φορέων με αφορμή το σχέδιο νόμου για τη στεγαστική αρωγή.

Ο πρόεδρος του Συλλόγου υπενθυμίζει επίσης ότι μέσα στην πενταετία κινήθηκαν διαδικασίες για 260 πλειστηριασμούς στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας και για άλλες 256 σε όμορο σεισμόπληκτο Δήμο, υποστηρίζοντας ότι μεταξύ των ακινήτων που οδηγούνται σε πλειστηριασμό περιλαμβάνονται και «κίτρινα» σπίτια.

Ο Σύλλογος ζητά ειδική ρύθμιση για τον ΕΝΦΙΑ, ώστε να μην επιβαρύνονται οι ιδιοκτήτες μέχρι την ολοκλήρωση της αποκατάστασης των ακινήτων, ενώ έχει ετοιμάσει υπόμνημα και έχει αποφασίσει να προσφύγει εκ νέου στον εισαγγελέα για τα «κόκκινα» κτίρια που παραμένουν ακατεδάφιστα, ενώ αναμένει και το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη.

«Περιμένουμε πλέον άμεσες και ουσιαστικές λύσεις για τις επιχειρήσεις που φυτοζωούν, για τα σχολεία που εξακολουθούν να στεγάζονται σε κοντέινερ, για τους υπερήλικες που θέλουν να ξαναδούν τις αυλές των σπιτιών τους και για τις εκατοντάδες οικογένειες που εξακολουθούν να ζουν σε κίτρινα σπίτια και καθημερινά αγωνιούν μέσα σε κτίρια που παραμένουν πληγωμένα από τον σεισμό. Η κοινωνία δεν μπορεί να περιμένει άλλο. Πέντε χρόνια είναι ήδη πάρα πολλά. Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι συγκεκριμένες αποφάσεις, σαφές χρονοδιάγραμμα και άμεση υλοποίηση των λύσεων που απαιτούνται», τονίζει ο κ. Γκαντάτσιος.

Τουλάχιστον 130 οικογένειες εξακολουθούν να ζουν σε προσωρινούς οικισμούς

Στο μεταξύ τουλάχιστον 130 οικογένειες εξακολουθούν να διαμένουν σε προσωρινούς οικισμούς, ενώ περισσότερες εξακολουθούν να κατοικούν σε πληγέντα «κίτρινα» κτίρια. Χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με τον κ. Γκαντάτσιο, έχουν κατατεθεί άλλες 50 αιτήσεις για ένταξη σε προσωρινή στέγαση. Ο λόγος, όπως εξήγησε, δεν είναι ότι οι άνθρωποι επιθυμούν να ζουν σε οικίσκους των 24 τετραγωνικών μέτρων, αλλά ότι «δεν υπάρχουν σπίτια για ενοικίαση, ούτε βλέπουν φως στον ορίζοντα να φτιαχτούν τα δικά τους οπότε μένουν σε <μπαλωμένα> οικήματα».

Παράλληλα, το 1ο Δημοτικό Σχολείο Αρκαλοχωρίου, το Δημοτικό Σχολείο Θραψανού και το Γυμνάσιο Αρκαλοχωρίου υπέστησαν σημαντικές ζημιές και οι σχολικές μονάδες εξακολουθούν να λειτουργούν σε προσωρινές αίθουσες. Για το Δημοτικό Σχολείο Θραψανού, που αποτελεί νεότερο μνημείο, έχει εξασφαλιστεί χρηματοδότηση 1,4 εκατ. ευρώ για την επισκευή του. Για τα άλλα δύο σχολικά συγκροτήματα, σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί από τον Σύλλογο, δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένο πλάνο χρηματοδότησης.

Ο κ. Γκαντάτσιος ανέφερε ότι πρόκειται για περίπου 700 μαθητές, εκφράζοντας την ανησυχία ότι η προσωρινή λύση θα μπορούσε να παραταθεί για χρόνια: «Δεν θέλουμε να φτάσουμε σε αυτή τη διαδικασία και ούτε να ζητιανεύουμε για μαθητές, που ουσιαστικά το δημοτικό έχει βγει ήδη και οι μαθητές του γυμνασίου θα είναι πάλι σε κοντέινερ», ανέφερε.

Ο Δήμος ζητά ενιαίο σχέδιο αποκατάστασης

Για τον Δήμο Μινώα Πεδιάδας, το πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με τη στεγαστική αποκατάσταση. Στο πλαίσιο των προτάσεων που έχουν κατατεθεί από κοινού με τον Σύλλογο Σεισμοπλήκτων, ζητά ενιαίο Σχέδιο Αποκατάστασης που θα καλύπτει το σύνολο των πληγών μιας φυσικής καταστροφής: ιδιωτικά, δημόσια και δημοτικά κτίρια, σχολεία και κοινωνικές δομές, δρόμους και κοινόχρηστους χώρους, δίκτυα, επιχειρήσεις, αγροτική δραστηριότητα και τις επιπτώσεις στην τοπική οικονομία.

Ο δήμος προτείνει τη θέσπιση Συντονιστή Αποκατάστασης, ο οποίος θα αναλαμβάνει τον συντονισμό και την παρακολούθηση της εφαρμογής του σχεδίου και θα εντοπίζει τις καθυστερήσεις. Ανάλογα με την έκταση της καταστροφής, συντονιστής θα μπορούσε να είναι ο δήμαρχος εφόσον οι επιπτώσεις αφορούν έναν δήμο ή ο αρμόδιος αντιπεριφερειάρχης όταν αφορά περισσότερους δήμους της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας.

Παράλληλα ζητείται το σχέδιο να προβλέπει για κάθε δράση αρμόδιο φορέα, χρηματοδότηση και χρονοδιάγραμμα, ενώ για όσο διαρκεί η αποκατάσταση να μπορούν να εφαρμόζονται διαδικασίες έκτακτης ανάγκης για αναθέσεις έργων και ενίσχυση προσωπικού. Βάσει της πρότασης, η Πολιτεία θα πρέπει να πιστοποιεί τη ζημιά, να καθορίζει και να καταβάλλει την αποζημίωση και να ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο, ενώ η εκτέλεση της αποκατάστασης να αποτελεί ευθύνη του ιδιοκτήτη ή του διαχειριστή, με την τεχνική ευθύνη του μηχανικού του.

Παράλληλα, ζητείται η αρχική αίτηση και το αίτημα αυτοψίας να μπορούν να υποβάλλονται απευθείας από τον πολίτη, ώστε να μην απαιτείται εξαρχής η ανάληψη κόστους ιδιώτη μηχανικού. Για ευάλωτα και χαμηλού εισοδήματος νοικοκυριά προτείνεται δωρεάν τεχνική και, όπου απαιτείται, νομική υποστήριξη.

Αγκάθι η υποστελέχωση των υπηρεσιών

Τόσο ο Σύλλογος Σεισμοπλήκτων όσο και ο δήμος έχουν επανειλημμένως θέσει και το ζήτημα της στελέχωσης των υπηρεσιών αποκατάστασης, ζητώντας ένα οργανόγραμμα, χρονοδιάγραμμα και δεσμευτικές προθεσμίες για κάθε φάκελο, αλλά και ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσω της οποίας ο πολίτης θα μπορεί να παρακολουθεί την πορεία της υπόθεσής του.

Σημειώνουν ότι η στελέχωση του μηχανισμού αποκατάστασης ήταν απολύτως αναντίστοιχη του μεγέθους της καταστροφής, υπενθυμίζοντας ότι μετά τον σεισμό του Αρκαλοχωρίου, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι σε περίπου 8.500 ακίνητα, περίπου 3.500 κτίρια χαρακτηρίστηκαν «κίτρινα» και περίπου 750 «κόκκινα» από μία μόνο υποστελεχωμένη υπηρεσία ΤΑΕΦΚ (Τομέα Αποκατάστασης Καταστροφών), όταν στην περίπτωση του σεισμού της Αθήνας του 1999 για περίπου 6.500 πληγέντα κτίρια είχαν λειτουργήσει δώδεκα ΤΑΕΦΚ.

Ο Συνήγορος του Πολίτη ανοίγει τον φάκελο

Στην υπόθεση των αποκαταστάσεων στο Αρκαλοχώρι έχει παρέμβει και ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος έχει ήδη πραγματοποιήσει αυτοψία στην περιοχή τον περασμένο Μάρτιο. Ο Συνήγορος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις κατεδαφίσεις των επικινδύνως ετοιμόρροπων κτιρίων, τις οποίες χαρακτηρίζει το πλέον σοβαρό ζήτημα της περιοχής λόγω των κινδύνων για ανθρώπινες ζωές, την υγεία και τις υλικές ζημιές.

Η Αρχή ζητά στοιχεία για τον αρχικό αριθμό των προς κατεδάφιση κτιρίων, πόσα έχουν κατεδαφιστεί και πόσα παραμένουν, καθώς και ενημέρωση για την εξασφάλιση πρόσθετης χρηματοδότησης, αλλα και δεδομένα για τα τρία σχολικά συγκροτήματα, τους ιερούς ναούς, άλλες υποδομές, αλλά και τους προσωρινούς οικισμούς και τη χρέωση της κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος.

Διαβάστε ακόμη

Έκρηξη στην Πλάκα: Στο μικροσκόπιο η σωλήνωση αερίου του ’90 - Τα ίχνη καύσης και το κρίσιμο εύρημα

Μέτρα σε δόσεις για την ακρίβεια: Έρχονται παρεμβάσεις ανά 15ήμερο από την κυβέρνηση

WSJ: Το «μπορούμε να το κάνουμε κι εδώ» της Γκιλφόιλ και ο Ελληνοαμερικανός λομπίστας - Έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση

Τα δύο γυναικεία ονόματα για την Α΄Αθηνών, το ντέρμπι των εκλογών και ο «πόλεμος» που ανησυχεί το Μαξίμου