Κυβερνώσα Αριστερά ή «καθαρότητα»;

Αριστερός είναι αυτός που προσπαθεί για την οικονομική, πολιτική, κοινωνική και πολιτισμική χειραφέτηση της κοινωνίας. Και είναι ένα σύνολο αδιαίρετο και κάθε παράμετρος εξ ίσου σημαντική και εξ ίσου αναγκαία συνθήκη, της πολιτικής και κοινωνικής δημοκρατίας. Όταν δεν πληρούνται όλες οι παράμετροι, προκύπτουν και οι αντιφάσεις αυταρχικών καθεστώτων παρά το θετικό πρόσημο για την κοινωνία σε επίπεδο οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής (Βενεζουέλα κλπ).

Η συζήτηση τώρα για την «καθαρότητα» της Αριστεράς, το «αριστερόμετρο» που ανθεί στις συζητήσεις του διαδικτύου και η σχέση με την Κυβερνώσα Αριστερά αποτελεί ένα από τα αμφιλεγόμενα ζητήματα της κοινωνίας, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια που στην χώρα μας, η έννοια της κυβερνώσας Αριστεράς απέκτησε σοβαρή υπόσταση.

Από την μία πλευρά υπάρχει η επίκληση της ανάγκης διατήρησης των ιδεολογικών αρχών, κάποιες φορές στα όρια θρησκευτικής τυπολατρίας, ενώ από την άλλη, υπάρχει η πραγματικότητα της διακυβέρνησης, που επιβάλλει συμβιβασμούς, ιεραρχήσεις και αποφάσεις μέσα σε συγκεκριμένους συσχετισμούς δύναμης.

Η έννοια της «καθαρότητας» ταυτίζεται με την ιδεολογική συνέπεια, το ηθικό πλεονέκτημα και την άρνηση υποχώρησης σε οτιδήποτε δεν είναι απόλυτα συνεπές με αυτήν, ακόμη κι αν αυτό εντάσσεται σε κάποια βραχυχρόνια τακτική ή σε μία μακροχρόνια στρατηγική.

Για ένα θεωρούμενο πιο ριζοσπαστικό κομμάτι της Αριστεράς, η καθαρότητα λειτουργεί και ως ηθικό και πολιτικό ανάχωμα που προστατεύει την ταυτότητα του Κόμματος και αποτρέπει την διολίσθηση σε διαχειριστικές πρακτικές και ρετσινιές. Πολλές φορές όμως αυτό το ανάχωμα μπορεί να καταλήξει σε χαράκωμα που περιχαρακώνει και απομονώνει από τα προβλήματα και τις αγωνίες της κοινωνίας για το σήμερα και συμβάλλει στην αδράνεια και την επικράτηση συντηρητικών επιλογών.

Η κυβερνώσα αριστερά αντίθετα, έρχεται αντιμέτωπη με το πρόβλημα της εφαρμογής πολιτικών μέσα σε ένα περιβάλλον με πολλούς εγγενείς περιορισμούς. Η άσκηση εξουσίας δεν γίνεται όπως είναι φυσικό σε κενό, αλλά ανάμεσα σε διαφορετικά κράτη, διεθνείς οργανισμούς, οικονομικά συμφέροντα αλλά και την μη ομοιογενή κοινωνική συνείδηση. Η ιεράρχηση αλλά και οι συμβιβασμοί τακτικής που συχνά απαιτούνται δεν είναι κατ’ ανάγκη ένδειξη απεμπόλησης αξιών, αλλά αποτέλεσμα της σύγκρουσης ανάμεσα στο επιθυμητό και στο εφικτό, χωρίς βέβαια να μπορεί να αποκλειστεί πάντα και ο κίνδυνος αλλοίωσης και ενσωμάτωσης στο σύστημα.

Όλο αυτό είναι μια διαχρονική συζήτηση ήδη από την εποχή της αντιπαράθεσης επανάσταση ή μεταρρύθμιση (ρεφορμισμός) του τέλους του 19ου και αρχών του 20ου αιώνα. Και μπορεί τότε για τους επαναστάτες ο ρεφορμισμός να ήταν κάτι υποτιμητικό, σήμερα όμως που σχεδόν όλα τα κόμματα της κοινοβουλευτικής Αριστεράς είναι πλέον ρεφορμιστικά και λιγότερο ή περισσότερο ριζοσπαστικά, η συγκεκριμένη αντιπαράθεση παραδόξως συνεχίζει να διατηρεί πολλά από τα χαρακτηριστικά εκείνης της εποχής, τις περισσότερες φορές πλέον ως ιδεοληψία.

Κι αυτό γιατί η απόλυτη προσκόλληση στην καθαρότητα μπορεί να μετατραπεί σε έναν ιδιότυπο πολιτικό μαξιμαλισμό που καθοδηγείται κυρίως από τις ηθικές και υπαρξιακές ανάγκες των ατόμων και λιγότερο από τον πολιτικό ορθολογισμό και τις κοινωνικές ανάγκες. Και όταν η ιδεολογική συνέπεια αποσυνδέεται από τις υπαρκτές κοινωνικές συνθήκες, και ανάγκες, τότε η Αριστερά κινδυνεύει να περιοριστεί σε ρόλο ηθικού κριτή, χωρίς πραγματική δυνατότητα παρέμβασης και αλλαγής της ζωής των πολιτών. Η κοινωνική δυσαρέσκεια, οι ανισότητες και οι κρίσεις δεν αντιμετωπίζονται μόνο με καταγγελίες, αλλά απαιτούν συγκεκριμένες πολιτικές παρεμβάσεις, οι οποίες προϋποθέτουν και την άσκηση εξουσίας. Κρίσιμο ρόλο βέβαια για την κυβερνώσα αριστερά, είτε βρίσκεται στην κυβέρνηση είτε στην αντιπολίτευση παίζει και η σύνδεσή της με τα κοινωνικά κινήματα και τους πολίτες. Χωρίς ενεργή κοινωνική πίεση «από τα κάτω» και κοινωνικό διάλογο, η άσκηση εξουσίας τείνει να γίνεται ολοένα και πιο τεχνοκρατική και αποκομμένη από τις ανάγκες της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Το πραγματικό διακύβευμα επομένως, δεν είναι η επιλογή ανάμεσα στην καθαρότητα ή τη διακυβέρνηση, αλλά η διαμόρφωση μιας Αριστεράς ικανής να κυβερνά ή να αντιπολιτεύεται, χωρίς να χάνει τον ριζοσπαστικό της προσανατολισμό αλλά και τον αναγκαίο ρεαλισμό. Μια Αριστερά που να αντιλαμβάνεται την εξουσία όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως πεδίο σύγκρουσης και εργαλείο για την αναδιανομή πόρων, δικαιωμάτων, θεσμικών βελτιώσεων και αλλαγών και πολιτισμικής χειραφέτησης. Μόνο μέσα από αυτή τη διαλεκτική σχέση μπορεί να αποφευχθεί τόσο η καταγγελτική αδράνεια της μετά θάνατον Αριστεράς, όσο και η αλλοτρίωση και ενσωμάτωσή της σε μια απλή διαχειριστική λογική.

Διαβάστε ακόμη

Συγκλονίζει η νέα τραγωδία με 15 νεκρούς σε ελληνικά ύδατα - Τι λένε δήμαρχος και Λιμενικό για τις συνθήκες

«Μετωπική» Πλεύρη-αντιπολίτευσης για την τραγωδία στη Χίο: Ο υπουργός έδωσε συγχαρητήρια στο Λιμενικό

Νέα επίθεση Τραμπ σε δημοσιογράφο του CNN που ρώτησε για Έπσταϊν: «Είσαι η χειρότερη»

Η Λατινοπούλου επιμένει στη θανατική ποινή διακινητών - «Ούτε με βαλεριάνες, ούτε με ασπιρινούλες θα αντιμετωπίσουμε το Ισλάμ»