Γη - θερμοκήπιο: Ο δρόμος χωρίς επιστροφή

Στις 9 Φεβρουαρίου, 2026 δημοσιεύθηκε στο περιοδικό One Earth, ένα άρθρο από επιστήμονες που προέρχονται από πανεπιστήμια της Ευρώπης και των ΗΠΑ σύμφωνα με το οποίο ο πλανήτης βρίσκεται κοντά σε τροχιά χωρίς επιστροφή λόγω κλιματικής υπερθέρμανσης. Σήμερα η μέση θερμοκρασία του κλίματος είναι περίπου 1,3οC πάνω από την προβιομηχανική περίοδο και συνεχίζει να ανεβαίνει λόγω της αυξανόμενης συγκέντρωσης αερίων θερμοκηπίου, κυρίως του διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Αυτή η θερμοκρασία είναι η υψηλότερη των τελευταίων 125.000 ετών και η συγκέντρωση CO2 η υψηλότερη των τελευταίων 2 εκατομμυρίων ετών.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η ανερχόμενη θερμοκρασία αυξάνει την πιθανότητα η Γη να βρεθεί μπροστά σε κρίσιμα σημεία (tipping points), τα οποία είναι μη αναστρέψιμα για εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια, ακόμη και αν σταματήσουμε τη χρήση ορυκτών καυσίμων που φέρουν την κύρια ευθύνη της υπερθέρμανσης. Όταν ένα κρίσιμο σημείο ξεπεραστεί, η επάνοδος στην προηγούμενη κατάσταση είναι πρακτικά αδύνατη. Συστήματα που μπορούν να μεταβληθούν μη αναστρέψιμα είναι μεταξύ άλλων οι παγετώνες της Γροιλανδίας και της Δυτικής Ανταρκτικής που διαρκώς λιώνουν, το δάσος του Αμαζονίου που μετατρέπεται σε σαβάνα, τα βόρεια δάση των οποίων η πυκνότητα μεταβάλλεται και το ωκεάνιο ρεύμα της λεγόμενης μεσημβρινής ανατροπής του Ατλαντικού το οποίο σταθεροποιεί το κλίμα, αλλά ήδη παρουσιάζει επιβράδυνση.

Η Γη είναι ενιαία. Μια διατάραξη της ισορροπίας κάποιου υποσυστήματός της μπορεί να έχει αλυσιδωτές αντιδράσεις. Για παράδειγμα, εφόσον συνεχίζουμε να καίμε ορυκτά καύσιμα ανεβάζουμε τη θερμοκρασία λόγω της οποίας λιώνουν οι πάγοι της Αρκτικής και της Γροιλανδίας. Το γλυκό νερό από τους πάγους ελευθερώνεται στη θάλασσα και επιβραδύνει το ωκεάνιο ρεύμα της μεσημβρινής ανατροπής με συνέπειες τη μεταβολή της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, τη μετατόπιση των ζωνών της βροχής και τη μερική ξηρασία του Αμαζονίου.

Οι ερευνητές σημειώνουν: «Οι πολιτικοί και οι πολίτες όμως έχουν κατά βάση άγνοια των κινδύνων που εγκυμονεί αυτή η πρακτικά μη αναστρέψιμη μετάβαση». Πράγματι, πολλές κυβερνήσεις όπως και η ελληνική έχουν επιδοθεί στο κυνήγι των εξορύξεων νομίζοντας ότι θα αποκομίσουν κέρδη, ενώ στην πραγματικότητα «η οικονομία και η κοινωνία θα πάψουν να λειτουργούν όπως τις ξέρουμε». Σύμφωνα με ασφαλιστικούς και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, το 2024 η κλιματική υπερθέρμανση κόστισε παγκοσμίως πάνω από 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια λόγω ακραίων φαινομένων και χαμένης παραγωγικότητας. Η Μόργκαν Στάνλεϋ έχει εκτιμήσει αυτό το κόστος για την Ελλάδα στα 3 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Η γλώσσα της επιστήμης είναι συνήθως λιτή, χωρίς συναισθηματισμούς όπως αυτή που χρησιμοποίησαν οι επιστήμονες της έρευνας σημειώνοντας: «[Οι] συνέπειες στις ανθρώπινες κοινωνίες μιας πορείας προς μία Γη-θερμοκήπιο θα είναι μάλλον μαζικές, ενίοτε αιφνίδιες, και αναμφίβολα διαλυτικές».

Αυτή τη στιγμή είμαστε καθ’ οδόν προς τους επιπλέον 2,8οC. Η αμερικανική κυβέρνηση οδηγεί την αυταπάτη της άρνησης της κλιματικής κρίσης και πολλές κυβερνήσεις τη μιμούνται από φόβο ή μυωπικό συμφέρον. Ο Τραμπ έχει αποκαλέσει τον άνθρακα «όμορφο» και την επιστημονική γνώση για το κλίμα «απάτη». Σε πρόσφατη συνέντευξή του δήλωσε: «Νομίζω ότι ο Θεός είναι πολύ υπερήφανος για τη δουλειά που κάνω». Μία από αυτές τις δουλειές είναι η συμβολή του στην ετήσια σύνοδο στο Νταβός. Το σύνθημα των συνόδων είναι: «Η προσήλωση στη βελτίωση της παγκόσμιας κατάστασης». Για να γίνουν αρεστοί στον Τραμπ οι διοργανωτές αφαίρεσαν από τις ανακοινώσεις και τους στόχους φράσεις όπως κοινωνική δικαιοσύνη, βιωσιμότητα, κλιματική αλλαγή, εταιρική ευθύνη και τα παρόμοια. Ο βασικός στόχος των περισσότερων συμμετεχόντων είναι πλέον οι εταιρικές συμφωνίες.

Τα οικονομικά μοντέλα που χρησιμοποιούν οι οικονομολόγοι και οι κυβερνήσεις για να εκτιμήσουν το κόστος της κλιματικής αλλαγής αγνοούν ακραία φαινόμενα και υποθέτουν ότι δεν υπάρχουν κρίσιμα σημεία. Βολικές υποθέσεις οδηγούν σε βολικά αποτελέσματα που δεν προβλέπουν, για παράδειγμα, τις οικονομικές συνέπειες των απανωτών πληγμάτων στη Θεσσαλία προτού προλάβει να συνέλθει ή των μεγάλων πυρκαγιών σε όλη τη χώρα. Επομένως είναι άχρηστα. Αυτά τα μοντέλα προέβλεπαν μείωση του παγκοσμίου ΑΕΠ κατά 10% για αύξηση 4οC μέχρι το 2100. Η πρόβλεψη αναθεωρήθηκε τελευταία σε 40%. Τι είδους οικονομία όμως θα υπάρχει έχοντας κατά πάσαν πιθανότητα ξεπεράσει πολλά κρίσιμα σημεία της Γης; Και πώς θα είναι η κοινωνία;

Μπορεί κανείς να διασώσει μια τράπεζα ή να δανείσει μια χρεωμένη χώρα αλλά δεν μπορεί να ξεχρεώσει τη φύση όταν καταρρεύσει ούτε με δολάρια ούτε με ευρώ. Και αυτό το αγνοούν όλοι οι αποφασίζοντες όταν προχωρούν σε νέες εξορύξεις υδρογονανθράκων αντί να τις σταματήσουν επειγόντως.

Η ανθρωπότητα ποτέ δεν είχε έλλειμμα από ηγέτες οι οποίοι πήραν καταστροφικές αποφάσεις για τους λαούς τους με την αίσθηση της απόλυτης βεβαιότητας, μιας πανάρχαιας και ολέθριας αυταπάτης.

Διαβάστε ακόμη

Γη - θερμοκήπιο: Ο δρόμος χωρίς επιστροφή

Στις καθυστερήσεις και τα επιπλέον λουκέτα «πνίγεται» το σχέδιο μετασχηματισμού στα ΕΛΤΑ

«Παράσταση κλόουν»: Ο Ομπάμα επιτίθεται στον Τραμπ μετά το ντροπιαστικό βίντεο με τους πιθήκους

Τρεις συλλήψεις για τη δολοφονία ηλικιωμένου με 15 μαχαιριές στην Αλεξανδρούπολη - Οι δύο ανήλικοι