┋ Απόψεις ┋ 30.09.2026 13:25

Andy Burnham και κυβερνώσα κεντροαριστερά

Η πολιτική ως συναίσθημα και όχι μόνο ως τεχνοκρατικός ή ιδεολογικός λόγος

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 5 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες της ευρωπαϊκής ηπείρου, οι εξελίξεις στην αγγλόφωνη κεντροαριστερά, δεν αποτελούν συνήθως αντικείμενο προσοχής και συζήτησης, στον βαθμό που χρειάζεται, νομίζω. Ειδικά σχετικά με τις πολιτικές εξελίξεις στη Βρετανία, η ενασχόλησή μας σταματάει είτε στον κεντρώο τρίτο δρόμο του Τόνυ Μπλερ ως εργατικός πρωθυπουργός, είτε στα κινηματικά χαρακτηριστικά της ηγεσίας του Τζέρεμι Κόρμπυν, στο Εργατικό Κόμμα της Βρετανίας.

Η προοδευτική αναζήτηση στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, σχετικά με τα όσα συμβαίνουν στον αγγλόφωνο κόσμο, στρέφεται τα τελευταία χρόνια σχεδόν αποκλειστικά στις ΗΠΑ. Στις προσπάθειες του Γερουσιαστή Μπέρνι Σώντερς και των επιγόνων του, συμπεριλαμβανομένου και του Δημάρχου της Νέας Υόρκης Ζόχραν Μαμντάνι. H προοδευτική πολιτική πρόταση Σώντερς, όπως και η εκλογική νίκη, το πρόγραμμα και ο πολιτικός και κοινωνικός συνασπισμός που οδήγησαν τον Μαμντάνι στην ηγεσία της Νέας Υόρκης, ενδεικτικές οι αναφορές μου, είναι σημαντικές περιπτώσεις για μελέτη από την προοδευτική Ευρώπη και από την προοδευτική Ελλάδα. Αυτό που δεν είναι όμως ως τώρα τουλάχιστον, είναι πρόταση που μπορεί να δοκιμαστεί στη διακυβέρνηση μιας μεγάλης χώρας.

Για αυτόν το λόγο, αλλά και για άλλους, όπως η αναχαίτιση της επέλασης της ακροδεξιάς διεθνώς για παράδειγμα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό νομίζω, να στρέψουμε την προσοχή μας στη νέα εργατική κυβέρνηση του Άντι Μπέρναμ στη Βρετανία. Ο 56χρονος νέος Βρετανός πρωθυπουργός, μπήκε στη Βουλή το 2001, υπηρέτησε ως υπουργός σε εργατικές κυβερνήσεις προκατόχων του, έχασε την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος από το Τζέρεμι Κόρμπυν το 2015, κυβέρνησε το Δήμο του μητροπολιτικού Μάντσεστερ σχεδόν για μια δεκαετία και από τις 20 Ιούλη είναι πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου.

Αξίζει να σημειώσουμε εδώ πως ο Άντι Μπέρναμ δεν είναι απλώς μέλος και βουλευτής του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας. Είναι μέλος και βουλευτής ταυτόχρονα ενός μικρού κεντραριστερού κόμματος που ιδρύθηκε το 1917, ονομάζεται Co-Οperative Party (Συνεργατικό Κόμμα), εκφράζει της αξίες του συνεταιριστικού κινήματος και εδώ και πολλές δεκαετίες έχει συμφωνία εκλογικής συνεργασίας με το Εργατικό Κόμμα του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η πρώτη διεθνούς βεληνεκούς ένδειξη σημαντικής στροφής προς προοδευτικότερες θέσεις, στην πολιτική της κυβέρνησης Μπέρναμ, ήταν στην εξωτερική πολιτική. Η ανακοίνωση πως η Βρετανία θα μποϋκοτάρει, μαζί με άλλες 22 χώρες, τις οικονομικές συναλλαγές όλων όσων συμβάλλουν στην Κατοχή και στη βία ενάντια στους Παλαιστίνιους στη Δυτική Όχθη, που προορίζεται να είναι κομμάτι ενός πλήρους, ανεξάρτητου και συρρικνωμένου Παλαιστινιακού κράτους, επαναδιατυπώθηκε ξανά από τον υπουργό εξωτερικών (και πρώην αρχηγό των Εργατικών) Εντ Μίλιμπαντ, με ξεκάθαρη γλώσσα και στο ετήσιο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος στο Λίβερπουλ που μόλις έληξε.

Στο ίδιο συνέδριο, άξιο ανάδειξης και προσοχής για την προοδευτική Ελλάδα και την προοδευτική Ευρώπη/Δύση, είναι τα βασικά σημεία της ομιλίας του εργατικού πρωθυπουργού Άντυ Μπέρναμ, η θητεία του οποίου λήγει τον Ιούλιο του 2029, μήνα συμπλήρωσης της πενταετούς κυβερνητικής θητείας των Εργατικών, που επέστρεψαν στη διακυβένηση υπό την ηγεσία του Κίαρ Στάρμερ .

Οι ανακοινώσεις (πρόγραμμα) Μπέρναμ, επαναφέρουν τον πρωταγωνιστικό και παρεμβατικό ρόλο του κράτους στην κεντρική πολιτικής ζωή της Βρετανίας. Ο Μπέρναμ, μετά από πολλές δεκαετίες νεοφιλελεύθερων οικονομικών πολιτικών, μίλησε για την ανάγκη να υπάρχει κρατική παρουσία στη διασφάλιση των μεγάλων δημόσιων αγαθών.

Ανακοίνωσε τη δημιουργία κρατικής υπηρεσίας διαχείρισης και διανομής της ενέργειας, αλλά και την κατάργηση των νόμων της Μάργκαρετ Θάτσερ που ιδιωτικοποιούσαν το νερό. Ανακοίνωσε τη δημιουργία περισσότερων δημοτικών σπιτιών (κοινωνική κατοικία), καθώς και έναν νέο ανθρωποκεντρικό τρόπο φροντίδας των ηλικιωμένων και όλων όσων έχουν ανάγκες, με χρηματοδότηση από τις αλλαγές του τρόπου αυτόματης αναπροσαρμογής των συντάξεων, που τώρα αυξάνονται ετησίως κάθε Απρίλιο είτε με βάση τον πληθωρισμό, είτε με βάση τη μέση αύξηση μισθών, είτε με ένα μίνιμουμ του 2,5%, ανάλογα με το ποια είναι η μεγαλύτερη αύξηση. Ανακοίνωσε επίσης την πρόθεσή του να αλλάξει το εκλογικό σύστημα της Βρετανίας, όπου στις μονοεδρικές της περιφέρειες εκλέγονται βουλευτές όσοι/ες βγαίνουν πρώτοι/ες στην πρώτη καταμέτρηση, έστω και αν η πλειοψηφία των πολιτών καταψηφίζει τον/την υποψήφιο.

Οι παραπάνω μεγάλες ανακοινώσεις, όταν εφαρμοστούν, θα επηρεάσουν προς το καλύτερο την καθημερινή ζωή των Βρετανών που έχουν ανάγκη από τη συνδρομή του κράτους και της κυβέρνησής τους, για να τα βγάλουν πέρα. Κι αυτό, θα βοηθήσει τους πολίτες να κατανοήσουν καλύτερα πως μόνο μέσα από τη συμμετοχή τους και όχι μέσα από την αποχή τους, μόνο μέσα από τη συμμετοχή τους στην πολιτική και εκλογική διαδικασία, μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την καθημερινότητά τους.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί πως το πολιτικό πρόγραμμα που ανακοίνωσε στο Λίβερπουλ ο νέος εργατικός βρετανός πρωθυπουργός, συνοδευόταν από ανάλογες προσωπικές μαρτυρίες και συναισθηματικές εκφράσεις και γλώσσα του σώματος, πράγμα που εξανθρώπιζε και τον ίδιο και την πολιτική. Η πολιτική ως συναίσθημα και όχι μόνο ως τεχνοκρατικός ή ιδεολογικός λόγος, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό σύμμαχο του Άντυ Μπέρναμ, για την επίτευξη των διακηρυκτικών του στόχων.