Μπορεί η ΕΕ να απεξαρτηθεί από Google, Amazon και Microsoft; Το μπλακ άουτ, ο φόβος του «kill switch» και η αντεπίθεση

Η παγκόσμια κατάρρευση των υπηρεσιών Microsoft Outlook και Teams, που «πέταξε» χρήστες εκτός των email τους και ακύρωσε τηλεδιασκέψεις σε 74 χώρες -μεταξύ των οποίων και στην Ευρώπη- αναζωπύρωσε τη συζήτηση για το πόσο βαθιά εξαρτάται η Γηραιά Ήπειρος από αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς.

«Το περιστατικό αυτό δείχνει για άλλη μια φορά το μειονέκτημα της τόσο μεγάλης εξάρτησης από ελάχιστες μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας», δήλωσε στο Euronews Next ο Τομάζο Βαλέτι, καθηγητής Οικονομικών στο Imperial College Business School του Λονδίνου και πρώην επικεφαλής οικονομολόγος ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η διακοπή λειτουργίας, που ξεκίνησε το απόγευμα της Πέμπτης (ώρα Ευρώπης), έφτασε στο σημείο να αναγκάσει ιατρεία στο Ηνωμένο Βασίλειο να ζητούν από τους ασθενείς να τηλεφωνούν για επείγοντα περιστατικά. Αν και η Microsoft απέκλεισε το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης, η βλάβη ήρθε να προστεθεί στις προηγούμενες διακοπές του Microsoft 365 τον Ιανουάριο και τον Αύγουστο.

Πόσο εξαρτημένη είναι τελικά η Ευρώπη;

Τα στοιχεία, όπως τα παραθέτει το Euronews, αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος:

• Η Amazon, η Microsoft και η Google κατέχουν μαζί περίπου το 70% της ευρωπαϊκής αγοράς cloud, σύμφωνα με την εταιρεία ερευνών Synergy Research Group.
• Οι ευρωπαϊκοί πάροχοι περιορίζονται πλέον γύρω στο 15%, σημειώνοντας μεγάλη πτώση από το 29% που κατείχαν το 2017. Οι μεγαλύτεροι εξ αυτών, οι γερμανικές SAP και Deutsche Telekom, κατέχουν μόλις από 2% η καθεμία.
• Περίπου το 80% των ψηφιακών υποδομών και της τεχνολογίας της Ευρώπης προέρχεται εκτός ΕΕ.

Η πραγματικότητα αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία στους Ευρωπαίους πολίτες. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, η συντριπτική πλειονότητα ζητά ψηφιακές υποδομές υπό ευρωπαϊκό έλεγχο -με τα ποσοστά στήριξης να εκτοξεύονται στη Σουηδία (94%), τη Φινλανδία (93%) και τη Δανία (92%).

Οι Βρυξέλλες πιέζουν για «Buy European» και φοβούνται το «kill switch»

Την περασμένη Τετάρτη, ευρωβουλευτές παρουσίασαν το προσχέδιο έκθεσης για τον προτεινόμενο Κανονισμό Ανάπτυξης Cloud και Τεχνητής Νοημοσύνης (Cloud and AI Development Act) της Κομισιόν, καλώντας τις δημόσιες Αρχές να αγοράζουν περισσότερες υπηρεσίες cloud από ευρωπαϊκές εταιρείες.

«Τα κρίσιμα συστήματά μας λειτουργούν με τεχνολογία κάποιου άλλου, και αυτός ο κάποιος μπορεί να πατήσει τον διακόπτη και να τα κλείσει», προειδοποίησε ο Ολλανδός ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Ράινιερ φαν Λάνσχοτ.

Οι φόβοι για έναν τέτοιο «διακόπτη απενεργοποίησης» (kill switch) εντάθηκαν τον Ιούνιο, όταν η αμερικανική Anthropic ανέστειλε προσωρινά την πρόσβαση στα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης Claude Fable 5 και Mythos 5 προκειμένου να συμμορφωθεί με τους αμερικανικούς ελέγχους εξαγωγών (η πρόσβαση αποκαταστάθηκε την 1η Ιουλίου). Παράλληλα, η Κομισιόν στοχεύει στον τριπλασιασμό της χωρητικότητας των κέντρων δεδομένων της ΕΕ μέσα στα επόμενα πέντε έως επτά χρόνια, έχοντας μόλις ολοκληρώσει τη διαδικασία υποβολής προσφορών για έως και επτά «γιγα-εργοστάσια» (gigafactories) AI.

Ποιοι μπορούν να τα βάλουν με τους αμερικανικούς κολοσσούς;

Η Ευρώπη δεν διαθέτει έναν ενιαίο ανταγωνιστή απέναντι σε Microsoft, Amazon ή Google, αλλά ισχυρούς παίκτες σε επιμέρους κρίκους της τεχνολογικής αλυσίδας:

• Η γαλλική Mistral AI αποτελεί την αιχμή του δόρατος της Ευρώπης στα μοντέλα AI, φτάνοντας σε αποτίμηση τα 21 δισ. ευρώ μετά από γύρο χρηματοδότησης 3 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο, με επικεφαλής τη Samsung.
• Η STACKIT -θυγατρική του ομίλου Schwarz, μητρικής των Lidl και Kaufland- κατασκευάζει ένα κέντρο δεδομένων AI ύψους 11 δισ. ευρώ στο Βρανδεμβούργο της Γερμανίας. Τον Απρίλιο, η STACKIT μαζί με τις γαλλικές OVHcloud, Scaleway και Mistral εξασφάλισαν θέσεις στο συμβόλαιο «κυρίαρχου cloud» της ίδιας της Κομισιόν, αξίας έως 180 εκατ. ευρώ.
• Η γερμανική Infineon είναι κορυφαίος κατασκευαστής τσιπ ισχύος που τροφοδοτούν τα κέντρα δεδομένων AI -ένας τομέας που στην έκθεση SEMICON Europa στο Μόναχο αναδείχθηκε ως το ισχυρότερο χαρτί της Ευρώπης στην έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Θα κάνουν όμως τη στροφή οι Ευρωπαίοι;

Παρά τη βούληση, η πράξη αποδεικνύεται πιο δύσκολη. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, η προθυμία των πολιτών να πληρώσουν κάτι παραπάνω για έναν ευρωπαϊκό πάροχο ποικίλλει: Δανοί (76%), Σουηδοί και Κροάτες (73%) εμφανίζονται πιο πρόθυμοι, σε αντίθεση με Εσθονούς (35%), Βούλγαρους και Τσέχους (45%).

Επιφυλακτικές παραμένουν και οι επιχειρήσεις. Σε έρευνα της γερμανικής ψηφιακής ένωσης Bitkom, το 85% των γερμανικών εταιρειών δήλωσε ότι η χώρα εξαρτάται υπερβολικά από αμερικανικούς παρόχους cloud, ωστόσο το 71% εξακολουθεί να τους χρησιμοποιεί. Αντίστοιχα, η εταιρεία ερευνών IDC διαπίστωσε ότι μόλις το 4% των ευρωπαϊκών οργανισμών σχεδιάζει να χρησιμοποιεί αποκλειστικά τοπικούς παρόχους.

Την ίδια ώρα, οι αμερικανικοί κολοσσοί προσαρμόζονται, με την Amazon Web Services να εγκαινιάζει τον Ιανουάριο το δικό της «Ευρωπαϊκό Κυρίαρχο Cloud» στο Βρανδεμβούργο, το οποίο διοικείται από ξεχωριστή εταιρεία με έδρα την ΕΕ. Όπως εκτιμά ο επικεφαλής αναλυτής της Synergy, Τζον Ντίνσντεϊλ, οι ευρωπαϊκοί πάροχοι θα δυσκολευτούν ιδιαίτερα να ανατρέψουν την απώλεια μεριδίου αγοράς.

Οι αρμόδιες επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα συζητήσουν το προσχέδιο έκθεσης την 1η Δεκεμβρίου, με την ψηφοφορία στην επιτροπή να προγραμματίζεται προσωρινά για τα μέσα Μαρτίου 2027 και στην ολομέλεια τον Απρίλιο. Στο μεταξύ, η Microsoft έχει δεσμευτεί να δημοσιεύσει αναλυτική έκθεση για τα αίτια του μπλακ άουτ μόλις αποκατασταθούν πλήρως οι υπηρεσίες της.

Διαβάστε ακόμη

Μπορεί η ΕΕ να απεξαρτηθεί από Google, Amazon και Microsoft; Το μπλακ άουτ, ο φόβος του «kill switch» και η αντεπίθεση

Σοκαριστικό βίντεο από τη στιγμή που αυτοκίνητο στο Καματερό εκτοξεύει 36χρονη στον αέρα

Νέα παράταση στην επιδότηση καυσίμων για πετρέλαιο και βενζίνη

Κραυγή από αγρότες και ελαιοπαραγωγούς: Μεροκάματα 100 ευρώ και απλήρωτες αποζημιώσεις