Ένας έλληνας αξιωματικός που έγραψε Ιστορία και τίμησε τα γαλόνια του, «έφυγε» ξεχασμένος από όλους

Ήταν έλληνας αξιωματικός που έγραψε Ιστορία, αλλά... Ούτε στα ψιλά των εφημερίδων «πέρασε» η είδηση του θανάτου του: Νικόλαος Ζορμπάς, πέθανε μια μέρα σαν σήμερα, 12 Ιουνίου του 1920, μόνος και ξεχασμένος· αυτός ένας αξιωματικός που τίμησε τα γαλόνια του, που πρόσφερε ένα σπουδαίο κεφάλαιο στην Ελληνική Ιστορία.

Ο Νικόλαος Ζορμπάς, αποφοιτήσει από τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων και συμπλήρωσε τις σπουδές του στο Βέλγιο· προσπάθησε, δίχως επιτυχία, να πολιτευτεί και επανήλθε στις τάξεις του στρατεύματος. Στον ατυχή Πόλεμο του 1897 ήταν διοικητής μοίρας πεδινού πυροβολικού. Από τον Ιούλιο του 1905 μέχρι και έναν χρόνο μετά διετέλεσε διοικητής της Σχολής Ευελπίδων.

Ο Ζορμπάς διαφώνησε με τη στρατιωτική ηγεσία και το παλάτι και το 1909 μετετέθη δυσμενώς στη θέση του διοικητή της εφορίας Υλικού Πολέμου. Την άνοιξη του 1909, ομάδα κατωτέρων αξιωματικών του στρατού που είχαν δημιουργήσει μυστική οργάνωση με την ονομασία Στρατιωτικός Σύνδεσμος, του ζήτησαν να αναλάβει την ηγεσία της.
Και τότε, ο Ζορμπάς, γράφει την Ιστορία με την δική του πένα: το Κίνημα στου Γουδή ή Κίνημα του 1909 εκδηλώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 15ης Αυγούστου του 1909, όταν ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος στασίασε, γεγονός που άλλαξε την ιστορία της νεότερης Ελλάδας, εγκαινιάζοντας τις παρεμβάσεις του Στρατού στην πολιτική ζωή της χώρας. Οι κύριοι στόχοι του κινήματος ήταν η αναδιοργάνωση του στρατού, η πάταξη της διαφθοράς και η βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας.

Το πραξικόπημα έλαβε χώρα υπό συνθήκες υποβόσκουσας έντασης στην ελληνική κοινωνία, η οποία κλονιζόταν από τις επιπτώσεις της έλλειψης των απαραίτητων μεταρρυθμίσεων και των οικονομικών προβλημάτων που είχαν επιδεινωθεί από την ήττα στον Πόλεμο του ‘97. Με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Ζορμπά, ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος, έχοντας συγκεντρώσει τα στρατεύματά του στους στρατώνες στου Γουδή, εξέδωσε διάταγμα προς την κυβέρνηση, απαιτώντας άμεση αναδιάρθρωση της χώρας και των ενόπλων δυνάμεών της. Ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ ενέδωσε και αντικατέστησε τον πρωθυπουργό Δημήτριο Ράλλη με τον Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, χωρίς ωστόσο να ικανοποιήσει τους στασιαστές, οι οποίοι κατέφυγαν σε μεγάλη δημόσια διαδήλωση τον επόμενο μήνα. Όταν επιτεύχθηκε αδιέξοδο, οι πραξικοπηματίες προσέφυγαν σε μια νέα και δυναμική προσωπικότητα, τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Μόλις η κατάσταση ομαλοποιήθηκε, ο Νικόλαος Ζορμπάς προχώρησε στη διάλυση του Στρατιωτικού Συνδέσμου. Το Σεπτέμβριο του 1912 και ενώ η Ελλάδα ριχνόταν στη δίνη του Α’ Βαλκανικού Πολέμου, ο Ζορμπάς- που ήταν 68 χρόνων- ζήτησε να ανακληθεί στην υπηρεσία και να αποσταλεί στο Μέτωπο· ο Βενιζέλος αρνήθηκε να ικανοποιήσει το αίτημά του.

Ο Ζορμπάς, μετά το κίνημα του 1909, διετέλεσε υπουργός στρατιωτικών και αποστρατεύτηκε με το βαθμό του υποστρατήγου. Ο Ζορμπάς δεν ήταν κινηματίας· επιλέχθηκε για την ανάληψη της αρχηγίας του πραξικοπήματος λόγω της ιδιαίτερης διπλωματίας που τον διέκρινε και της ψυχραιμίας του.

Ο Νικόλαος Ζορμπάς πέθανε στις 12 Ιουνίου 1920 στο Β' Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, σε ηλικία 75 ετών· την επομένη ουδεμία εφημερίδα είχε αράδα για τον θάνατό του: «έφυγε» ξεχασμένος!

Επίσης σαν σήμερα...

1914: Η Σφαγή της Φώκαιας: όταν Τούρκοι δολοφονούν δεκάδες Έλληνες και λεηλατούν, πυρπολούν και καταστρέφουν ελληνικά σπίτια στη Φώκαια, στα παράλια της Μικράς Ασίας. Θεωρείται η πρώτη φάση της Γενοκτονίας των Ελλήνων.
1942: Η Άννα Φρανκ λαμβάνει ένα ημερολόγιο για τα 13α γενέθλιά της και γράφει τις πρώτες της εντυπώσεις.
1964: Ο αγωνιστής κατά του απαρτχάιντ Νέλσον Μαντέλα καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη για σαμποτάζ στη Νότια Αφρική.
1990: Το κοινοβούλιο της Ρωσίας διακηρύσσει επίσημα την ανεξαρτησία της.
2023: Πεθαίνει ο ιταλός πρώην πρωθυπουργός και επιχειρηματίας Σίλβιο Μπερλουσκόνι.