Συνταγματική Αναθεώρηση: Το χρονοδιάγραμμα, οι κρίσιμες ψηφοφορίες και οι εύθραυστες πολιτικές ισορροπίες

Ξεκινά σήμερα στη Βουλή η μάχη της Συνταγματικής Αναθεώρησης. Παρότι ζητούμενο στην κορυφαία κοινοβουλευτική διαδικασία είναι η συναίνεση, οι διαδικασίες για την Αναθεώρηση του Συντάγματος εκκινούν σε κλίμα πόλωσης, με τις κοινοβουλευτικές δυνάμεις να δείχνουν έτοιμες για μετωπικές συγκρούσεις. 

Η έναρξη των διαδικασιών θα σηματοδοτηθεί από ειδική συνεδρίαση της Ολομέλειας, η οποία καλείται να εγκρίνει τη συγκρότηση της διακομματικής Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος. Το συγκεκριμένο όργανο θα έχει στη διάθεσή του δύο μήνες προκειμένου να εξετάσει το σύνολο των προτάσεων που έχει καταθέσει η κυβερνητική πλειοψηφία.

Η Διακομματική

Ο Μάκης Βορίδης θα είναι, σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, ο πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής, με τον ρόλο του εισηγητή, από πλευράς Νέας Δημοκρατίας, να αναλαμβάνει ο Ευριπίδης Στυλιανίδης. Η Επιτροπή θα αριθμεί 42 μέλη, και οι συνεδριάσεις θα είναι εντατικές. Η πρώτη συνεδρίαση της Διακομματικής, που θα έχει αντικείμενο τη συγκρότηση του προεδρείου θα προγραμματιστεί άμεσα ενώ στόχος είναι, να έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες της Επιτροπής έως τις αρχές Αυγούστου, προκειμένου να ακολουθήσει η πρώτη ψηφοφορία στην Ολομέλεια, από τις δύο που προβλέπονται.

Άρθρο 86, ιδιωτικά πανεπιστήμια, Δημόσιο και Δικαιοσύνη στο επίκεντρο της διαδικασίας

Στον πυρήνα των προτάσεων που προωθούνται από την κυβέρνηση βρίσκεται η αναθεώρηση του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη των υπουργών. Η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας προβλέπει την κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής για τη διενέργεια προανακριτικής διαδικασίας, καθώς και τη διαβίβαση των σχετικών στοιχείων χωρίς καθυστέρηση. Παράλληλα, η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει τη συνταγματική πρόβλεψη για τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων, αλλά και αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Συγκεκριμένα, προτείνεται οι ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί να προάγονται από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική εμπλοκή, με βάση κατάλογο τριών υποψηφίων που θα προτείνονται από τις αντίστοιχες Ολομέλειες. Στο πακέτο των προτεινόμενων αλλαγών περιλαμβάνονται ακόμη η άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο και η καθιέρωση εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Από δύο Βουλές η διαδικασία

Η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί μια σύνθετη και θεσμικά αυστηρή διαδικασία, η οποία δεν ολοκληρώνεται μέσα σε μία μόνο κοινοβουλευτική περίοδο. Αντίθετα, απαιτεί τη συμμετοχή δύο διαδοχικών Βουλών και την επίτευξη συγκεκριμένων αυξημένων πλειοψηφιών σε διακριτά στάδια της διαδικασίας.

Η τελική Αναθεώρηση των Διατάξεων του Συντάγματος δεν θα προχωρήσει από τη σημερινή Βουλή, που έχει τον ρόλο της «προτείνουσας». Αποστολή της Βουλής σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας είναι να υποδείξει ποια άρθρα μπορούν να τροποποιηθούν προκειμένου, οι τελικές αποφάσεις για το περιεχόμενο των εν λόγω άρθρων να παρθούν από την επόμενη, «αναθεωρητέα» Βουλή. Με την παρέλευση της τριήμερης προθεσμίας που προβλέπεται για τη συγκρότηση της αρμόδιας επιτροπής, η Ολομέλεια καλείται να εγκρίνει το χρονοδιάγραμμα των εργασιών, σηματοδοτώντας επισήμως την έναρξη της διαδικασίας.

Οι απαιτούμενες πλειοψηφίες

Κεντρικό ρόλο στην αναθεωρητική πορεία διαδραματίζουν τα διαδοχικά στάδια εξέτασης των προτάσεων και οι πλειοψηφίες που απαιτούνται σε κάθε φάση. Αφού συσταθεί η Επιτροπή Αναθεώρησης και ολοκληρωθεί ένας κύκλος συνεδριάσεων και διαβουλεύσεων, το ζήτημα εισάγεται στην Ολομέλεια της Βουλής. Εκεί διεξάγονται δύο ξεχωριστές ονομαστικές ψηφοφορίες, οι οποίες θα πρέπει να απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον έναν μήνα. Σε καθεμία από αυτές, κάθε προτεινόμενη διάταξη εξετάζεται ανεξάρτητα. Για να προχωρήσει η διαδικασία στο επόμενο στάδιο, απαιτείται η συγκέντρωση τουλάχιστον 151 θετικών ψήφων και στις δύο ψηφοφορίες.

Το τελευταίο στάδιο ακολουθεί τη διεξαγωγή των εθνικών εκλογών και τη συγκρότηση της νέας Βουλής. Τότε λαμβάνεται η οριστική απόφαση για την αναθεώρηση των διατάξεων, για την οποία απαιτείται πλειοψηφία 180 βουλευτών. Υπάρχει, ωστόσο, μία εξαίρεση: εφόσον μια διάταξη έχει ήδη συγκεντρώσει 180 ψήφους στην παρούσα, «προτείνουσα» Βουλή, τότε στην επόμενη, την «αναθεωρητέα», αρκεί η απλή πλειοψηφία προκειμένου να εγκριθεί οριστικά.

Οι κοινοβουλευτικές ισορροπίες

Με τα σημερινά δεδομένα και όπως διαμορφώνεται το πολιτικό σκηνικό, η συγκέντρωση της απαιτούμενης αυξημένης πλειοψηφίας των 180 ψήφων φαντάζει ιδιαίτερα δυσχερής, δεδομένης της ξεκάθαρης θέσης των κομμάτων της αντιπολίτευσης για μη συναίνεση στο παρόν στάδιο της διαδικασίας. Υπό αυτές τις συνθήκες, το ουσιαστικό βάρος της συνταγματικής αναθεώρησης μεταφέρεται αναπόφευκτα στην επόμενη Βουλή, η οποία θα έχει την ευθύνη να αποφασίσει οριστικά για το περιεχόμενο των αναθεωρούμενων διατάξεων και, κατ’ επέκταση, για τη μορφή του νέου συνταγματικού πλαισίου.

Διαβάστε ακόμη

Η «ακτινογραφία» της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή: Η αβεβαιότητα ήρθε για να μείνει

«Έξυπνες Γέφυρες»: Δείχνουν τον δρόμο για να κερδηθεί το μεγάλο στοίχημα της συντήρησης των υποδομών

Το δύσκολο Λεκανοπέδιο για το ΠΑΣΟΚ, η δημοσκοπική καθίζηση της ΝΔ και οι ανέφικτες (;) συνεργασίες

Στο Καστράκι της Ασίνης: αρχαιότητες, μνήμες πολέμου και βουτιές στον Αργολικό