Εντυπωσιακή έρευνα: Πώς σκύλοι μαθαίνουν καινούριες λέξεις... κρυφακούγοντας τους ανθρώπους

Τα νήπια μπορούν να μαθαίνουν νέες λέξεις απλώς ακούγοντας συνομιλίες.

Τώρα, νέα έρευνα δείχνει ότι ορισμένοι ιδιαίτερα έξυπνοι σκύλοι μπορούν να επεκτείνουν το λεξιλόγιό τους με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.

Όπως αναφέρει το CNN, παιδιά μόλις 18 μηνών μπορούν να μάθουν ονομασίες αντικειμένων ακούγοντας τις ανταλλαγές λόγου άλλων ανθρώπων, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη (8/1) στο περιοδικό Science. Το κάνουν παρακολουθώντας το βλέμμα των ομιλητών, εντοπίζοντας επικοινωνιακά σήματα και εξάγοντας βασικές λέξεις από τις προτάσεις.

Τα εντυπωσιακά ευρήματα της έρευνας

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Eotvos Lorand (ELTE) στην Ουγγαρία θέλησαν να διαπιστώσουν αν σκύλοι που είναι «χαρισματικοί» στην εκμάθηση ονομάτων παιχνιδιών μπορούν επίσης να μάθουν νέες λέξεις απλώς «κρυφακούγοντας». Αυτοί οι χαρισματικοί σκύλοι αξιολογήθηκαν και εντοπίστηκαν όταν οι ιδιοκτήτες τους, αφού είδαν αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σχετικές αγγελίες, επικοινώνησαν με τους ερευνητές λέγοντας ότι πιστεύουν πως ο σκύλος τους γνωρίζει τα ονόματα παιχνιδιών.

Για τη μελέτη, οι ιδιοκτήτες 10 χαρισματικών σκύλων παρουσίασαν αρχικά δύο νέα παιχνίδια και τα ονόμασαν, επαναλαμβάνοντας τα ονόματα ενώ αλληλεπιδρούσαν άμεσα με το κατοικίδιό τους. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις διαδραματίστηκαν σε πολλαπλές συνεδρίες διάρκειας λίγων λεπτών, σε διάστημα αρκετών ημερών.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι «οκτώ λεπτά ήταν αρκετά για να μάθουν οι σκύλοι το όνομα δύο νέων παιχνιδιών», δήλωσε η γνωστική ερευνήτρια και εκπαιδεύτρια ζώων Σάνι Ντρορ. Επτά από τους 10 σκύλους αναγνώριζαν με ακρίβεια και έφερναν τα νέα παιχνίδια όταν τους ζητούνταν από τους ιδιοκτήτες τους. Η Ντρορ ηγήθηκε της μελέτης τα τελευταία χρόνια, αρχικά κατά τη διάρκεια του διδακτορικού της στο ELTE και στη συνέχεια ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Clever Dog Lab του Πανεπιστημίου Κτηνιατρικής Ιατρικής της Βιέννης.

Οι ερευνητές επανέλαβαν το πείραμα σε συνθήκες ακούσιου «κρυφακούγματος» με τα ίδια ζεύγη ιδιοκτήτη-σκύλου. Οι ιδιοκτήτες ενσωμάτωναν το όνομα του νέου παιχνιδιού μέσα σε προτάσεις και αντάλλασσαν το παιχνίδι μεταξύ τους, αλλά δεν επιτρεπόταν να κοιτάζουν ή να επικοινωνούν με τους σκύλους τους, ούτε οι σκύλοι να αλληλεπιδρούν ή να παίρνουν το παιχνίδι. Για να αποτραπεί κάθε προσπάθεια του σκύλου να φτάσει το παιχνίδι, οι ιδιοκτήτες κάθονταν σε τραπέζι φαγητού ή στο πάτωμα, ενώ ο σκύλος βρισκόταν πίσω από παιδική πόρτα ασφαλείας ή σε κούνια ή κρεβάτι σκύλου.

Επτά από τους 10 σκύλους μπόρεσαν και πάλι να αναγνωρίσουν και να φέρουν σωστά τα νέα παιχνίδια αφού άκουσαν τα ονόματά τους. Μάλιστα, έξι από αυτούς ήταν οι ίδιοι σκύλοι που είχαν αποδώσει καλά και στο πρώτο πείραμα. Αυτό έδειξε ότι οι χαρισματικοί σκύλοι «μπορούν να μαθαίνουν νέες ονομασίες αντικειμένων ακούγοντας αλληλεπιδράσεις, με τρόπο λειτουργικά παρόμοιο» με αυτόν των μικρών παιδιών, όπως ανέφεραν οι ερευνητές.

Θέλοντας να ελέγξουν αν οι σκύλοι χρησιμοποιούν επίσης κοινωνικά σήματα για να μάθουν νέες ονομασίες αντικειμένων, όπως κάνουν τα βρέφη, οι ερευνητές πραγματοποίησαν ένα τρίτο πείραμα με οκτώ σκύλους, τέσσερις από τους οποίους ανήκαν στην αρχική ομάδα των 10. Αυτή τη φορά, οι ιδιοκτήτες έλεγαν το όνομα του παιχνιδιού μέσα σε προτάσεις μόνο αφού το είχαν τοποθετήσει σε έναν κουβά και το παιχνίδι δεν ήταν ορατό.

Και πάλι, όταν εξετάστηκαν, οι περισσότεροι σκύλοι αναγνώρισαν σωστά τα νέα παιχνίδια, και θυμούνταν τα ονόματά τους ακόμη και δύο εβδομάδες αργότερα. «Αυτό που συμπεραίνουμε είναι ότι οι σκύλοι μπορούν να μαθαίνουν κάτω από πολύ διαφορετικές συνθήκες και το κάνουν με μεγάλη ευελιξία», δήλωσε η Ντρορ, προσθέτοντας ότι «μας δείχνει το βάθος του πόσο καλά αυτοί οι σκύλοι μπορούν να κατανοούν τις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις».

Οι μηχανισμοί της μη γλωσσικής επικοινωνίας

Τα ευρήματα υποδηλώνουν επίσης ότι οι σύνθετες γνωστικές και κοινωνικές ικανότητες που βοηθούν τους ανθρώπους να μαθαίνουν ακούγοντας άλλους πιθανότατα «εξελίχθηκαν πριν από τη γλώσσα, και γι’ αυτό οι σκύλοι μπορούν επίσης να το κάνουν», συνέχισε. Κατά τη διαδικασία της εξημέρωσης, «οι σκύλοι που ήταν οι καλύτεροι στην επικοινωνία και στην κατανόηση των ανθρώπων ήταν εκείνοι που αναπαράγονταν», πρόσθεσε η Ντρορ. «Και αυτό είναι που βλέπουμε σήμερα: είναι τόσο καλοί στην κατανόηση της ανθρώπινης επικοινωνίας, ώστε κάποιοι σκύλοι μπορούν ακόμη και να μαθαίνουν όταν δεν τους μιλάμε άμεσα, απλώς παρατηρώντας μας παθητικά».

Παρότι αυτοί οι ταλαντούχοι σκύλοι μπορούσαν να μάθουν λέξεις με διάφορους τρόπους, τα ευρήματα «δε θα πρέπει να γενικεύονται στον γενικό πληθυσμό των σκύλων», σύμφωνα με τους ερευνητές. Πραγματοποίησαν ένα παρόμοιο πείραμα ακούσιου «κρυφακούγματος» σε 10 μπόρντερ κόλεϊ που δεν είχαν μάθει προηγουμένως ονόματα αντικειμένων και διαπίστωσαν ότι οι τυπικοί οικογενειακοί σκύλοι δε μαθαίνουν νέα ονόματα παιχνιδιών όπως οι χαρισματικοί σκύλοι.

Η Ντρορ και η ομάδα της εργάζονται εδώ και αρκετά χρόνια με αυτή την ομάδα «πολύ ξεχωριστών σκύλων που γνωρίζουν τα ονόματα παιχνιδιών», όπως είπε. Γνωστοί ως σκύλοι «Χαρισματικοί Μαθητές Λέξεων» (Gifted Word Learner), έχει διαπιστωθεί σε προηγούμενες μελέτες ότι μαθαίνουν τα ονόματα παιχνιδιών αφού τα ακούσουν μόλις τέσσερις φορές, μπορούν να μάθουν έως και 12 παιχνίδια -«ή και περισσότερα»- την εβδομάδα, και θυμούνται τα ονόματα παιχνιδιών για περισσότερα από δύο χρόνια, σύμφωνα με την Ντρορ. Παρότι οι ερευνητές βλέπουν «πολλά μπόρντερ κόλεϊ» ανάμεσα στους χαρισματικούς σκύλους, η ικανότητα αυτή παραμένει «πολύ σπάνια». Άλλες φυλές που συμμετείχαν στη μελέτη περιλάμβαναν έναν Γερμανικό Ποιμενικό, ένα Λαμπραντόρ Ριτρίβερ, έναν Αυστραλιανό Ποιμενικό μινιατούρα, καθώς και έναν σκύλο μίξης Αυστραλιανού σκύλου βοοειδών και Αυστραλιανού Ποιμενικού.

Ένα μικρό βήμα προς την ευρύτερη κατανόηση των επικοινωνιακών μηχανισμών

Αν και είναι «ενδιαφέρον» ότι οι σκύλοι διαθέτουν «ανθρώπινης μορφής δεξιότητες», τα αποτελέσματα της μελέτης «δεν είναι και τόσο απρόσμενα, καθώς δεν πρόκειται για την πρώτη έρευνα προς αυτή την κατεύθυνση», δήλωσε  η συγκριτική ψυχολόγος Τζουλιάνε Μπρόιερ, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Friedrich Schiller της Ιένας στη Γερμανία. Παρόμοια ικανότητα εκμάθησης λέξεων μέσω... κρυφακούγματος έχει καταγραφεί σε δύο μπονόμπο, καθώς και σε έναν αφρικανικό γκρίζο παπαγάλο - αν και στην περίπτωση του παπαγάλου υπήρξε και άμεση διδασκαλία.

Μια μελέτη του 2025 διαπίστωσε ότι οι οικογενειακοί σκύλοι μπορούν να αναγνωρίζουν εντολές όπως «κάτσε» και «κάτω» σε λόγο που δεν απευθύνεται άμεσα σε αυτούς. Ωστόσο, μόνο οι χαρισματικοί σκύλοι έχει βρεθεί ότι μαθαίνουν αυθόρμητα τα ονόματα αντικειμένων όταν παίζουν με τους ιδιοκτήτες τους, και η ικανότητά τους να μαθαίνουν αυτές τις λέξεις ακούγοντας συνομιλίες άλλων δεν είχε εξεταστεί μέχρι τώρα.

Οι ερευνητές δεν κατανοούν ακόμη ακριβώς γιατί ορισμένοι σκύλοι διαθέτουν αυτή την ιδιαίτερη ικανότητα. Παρότι οι χαρισματικοί σκύλοι μπορούν να μαθαίνουν νέες λέξεις με τρόπο παρόμοιο με τα μικρά παιδιά, είναι πιθανό διαφορετικοί παράγοντες να οδηγούν σε παρόμοιες συμπεριφορές και αποτελέσματα, είπε η Ντρορ. «Είναι λίγο σαν να συγκρίνεις ένα ποδήλατο με ένα αυτοκίνητο», πρόσθεσε. «Και τα δύο κινούνται, και τα δύο επιτελούν την ίδια λειτουργία, αλλά ο μηχανισμός που τα προωθεί είναι πολύ διαφορετικός».

Διαβάστε ακόμη

«Μυρίζει μπαρούτι» στη Μέση Ανατολή: Με τι όπλα θα μπορούσε να χτυπήσει ο Τραμπ το Ιράν - Τα σενάρια για τους στόχους

Πώς οι αγρότες άναψαν το «πράσινο φως» στη συνάντηση με Μητσοτάκη - Πότε αναμένεται να γίνει

Νέα καταγγελία για ΔΕΔΔΗΕ: «Μου έστειλαν πρόστιμο για ρευματοκλοπή επειδή είχα κλειστό τον γενικό του σπιτιού»

Σοκαριστικό βίντεο με on air σεξουαλική επίθεση του Χούλιο Ιγκλέσιας σε παρουσιάστρια