Το «διακριτικό» καμπανάκι κινδύνου των αυτοκρατορικών πιγκουίνων - Τι ανησυχεί τους επιστήμονες

Πώς η κλιματική αλλαγή μετατρέπει τη φυσιολογική διαδικασία της πτερόρροιας σε φονική

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 4 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι ένα ετήσιο φαινόμενο κατά το οποίο οι αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι χάνουν και ξαναβγάζουν πλήρως τα φτερά τους, πλέον τους θέτει σε κίνδυνο, καθώς η Ανταρκτική μεταβάλλεται λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Κάθε χρόνο, οι πιγκουίνοι πρέπει να παραμένουν σε παγοκρηπίδες αρκετά για να αντικαταστήσουν τα φθαρμένα από τον καιρό φτερά τους με νέα, αδιάβροχα πούπουλα. Ωστόσο, την περίοδο 2022-2024, ο θαλάσσιος πάγος στην Ανταρκτική μειώθηκε σημαντικά, κυρίως λόγω της κλιματικής αλλαγής, στερώντας από τα πτηνά ασφαλείς περιοχές για την απομάκρυνση και ανανέωση των φτερών τους.

Τώρα, οι επιστήμονες που παρακολουθούν τα ζώα μέσω δορυφορικών εικόνων δεν μπορούν πλέον να εντοπίσουν τα περισσότερα από αυτά και φοβούνται ότι χιλιάδες πιγκουίνοι μπορεί να έχουν παγώσει στα παγωμένα νερά της Ανταρκτικής.

«Αυτή ήταν πραγματικά μια σοκαριστική στιγμή», λέει στο BBC ο επιστήμονας πίσω από τα ευρήματα, Πίτερ Φρέτγουελ από τη Βρετανική Ανταρκτική Υπηρεσία, ο οποίος ασχολείται με τους αυτοκρατορικούς πιγκουίνους εδώ και 20 χρόνια. «Μπορούσες να δεις ότι αυτό ήταν κάτι που θα άλλαζε τα δεδομένα για τους αυτοκρατορικούς πιγκουίνους. Ξαφνικά αναρωτιέσαι για το αν υπάρχει αρκετός χρόνος για να σωθούν» προσθέτει.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε σε επιστημονικό περιοδικό, παρέχει στοιχεία για τις συνέπειες της κατάρρευσης του θαλάσσιου πάγου του καλοκαιριού στην Ανταρκτική το 2022-2024. Η μελέτη επικεντρώνεται στη Δυτική Ανταρκτική, όπου ζει το 30-40% του παγκόσμιου πληθυσμού των αυτοκρατορικών πιγκουίνων, οι οποίοι θεωρούνται από τα πιο απειλούμενα είδη στον κόσμο.

Πώς διεξάγεται η ετήσια πτερόρροια

Τα πτηνά μεταναστεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα για να βρουν σταθερό θαλάσσιο πάγο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στην Ανταρκτική, προκειμένου να περιμένουν την ετήσια πτερόρροια. Μέχρι πρόσφατα, λίγα ήταν γνωστά για την απομάκρυνση φτερών, που διαρκεί 30-40 ημέρες, μέχρι που ο Φρέτγουελ εντόπισε μεγάλους καφέ λεκέδες στις δορυφορικές εικόνες από το 2019 έως το 2025. Αποδείχτηκε ότι ήταν σωροί από φτερά στην περιοχή Μαρί Μπερντ Λαντ.

«Τα φτερά των πιγκουίνων είναι “τα πιο πολύπλοκα και καλύτερα μονωτικά από οποιοδήποτε ζώο”», λέει. Με την πάροδο του χρόνου φθείρονται, γι’ αυτό οι πιγκουίνοι τα αντικαθιστούν κάθε χρόνο. «Είναι απίστευτα απαιτητικό ενεργειακά και τα πτηνά χρησιμοποιούν έως και το 50% της σωματικής τους μάζας», προσθέτει. Ο Φρέτγουελ εξηγεί ότι αυτή είναι πιθανότατα η πιο επικίνδυνη περίοδος για τους ενήλικες αυτοκρατορικούς πιγκουίνους, καθώς δεν έχουν ακόμα τα αδιάβροχα φτερά τους. Αν μπουν στο νερό, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πεθάνουν.

Τα έτη 2019, 2020 και 2021 ο θαλάσσιος πάγος ήταν σχετικά σταθερός και εμφανίζονταν σημαντικοί σωροί φτερών. Ωστόσο, το 2022 ο θαλάσσιος πάγος μειώθηκε δραματικά, πέφτοντας από μέσο όρο 2,8 εκατ. τ.χλμ. σε 1,79 εκατ. τ.χλμ. το 2023, και η τάση συνεχίστηκε έως το 2025, όταν παρατηρήθηκε μικρή ανάκαμψη στη Δυτική Ανταρκτική.

Όταν όμως ο Φρέτγουελ εξέτασε τις δορυφορικές εικόνες, εντόπισε πολύ λίγα πτηνά. «Έπρεπε να υπήρχαν πολλοί πιγκουίνοι εκεί, αλλά στην πραγματικότητα είδα μόνο 25 ομάδες», είπε. Οι ομάδες κυμαίνονται από δεκάδες έως 1.000 πουλιά. «Και φέτος ο θαλάσσιος πάγος δεν ήταν πολύ κακός, αλλά πραγματικά βλέπω μόνο μια χούφτα πιγκουίνων», λέει, εκφράζοντας φόβους ότι οι περισσότεροι ίσως πέθαναν. Κάποιοι μπορεί να μετακινήθηκαν σε άλλη περιοχή της Ανατολικής Ανταρκτικής για την πτερόρροια, αλλά αυτό θα διαταράξει την αναπαραγωγή, οδηγώντας σε απώλειες πληθυσμού.

Καμπανάκι κινδύνου για την προστασία των πιγκουίνων

Μακροπρόθεσμα, η καλύτερη ευκαιρία επιβίωσης των πτηνών είναι να προσαρμοστούν για πτερόρροια σε ρηχά παγόβουνα. Ο Φρέτγουελ έχει παρατηρήσει ότι κάποιες ομάδες αρχίζουν να το κάνουν, αν και αυτό μπορεί να επηρεάσει τα πρότυπα αναπαραγωγής και διατροφής τους. Ο ίδιος επισημαίνει ότι τα ευρήματα θυμίζουν πως, ενώ οι συνέπειες της υπερθέρμανσης μπορεί να είναι αργές, υπάρχουν στιγμές δραματικής αλλαγής. «Δεν χάθηκαν μόνο λίγες αποικίες και δεν ήταν μια αργή διαδικασία», λέει. «Είναι η μοναδική επιστημονική δουλειά που με έχει αγγίξει πραγματικά συναισθηματικά», προσθέτει.

Στη συνέχεια, θα συγκρίνει τα αποτελέσματά του με την επερχόμενη καταμέτρηση του πληθυσμού των αυτοκρατορικών πιγκουίνων στη θαλάσσια περιοχή Ρος, προκειμένου να εκτιμηθούν οι πιθανές απώλειες. Τα ευρήματα μπορεί να αλλάξουν τις προβλεπόμενες ημερομηνίες εξαφάνισης των αυτοκρατορικών πιγκουίνων. «Τώρα αναρωτιέμαι, έρχεται πιο κοντά σε εμάς; Είναι το τέλος του αιώνα;» καταλήγει.