Ποιος είναι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: Τι σηματοδοτεί για το Ιράν η εκλογή του και πώς θα αντιδράσουν ΗΠΑ και Ισραήλ

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο δεύτερος γιος του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, επιλέχθηκε ως διάδοχός του.

Τα μέλη του κληρικού σώματος που είναι υπεύθυνο για την επιλογή της ανώτατης αρχής του Ιράν ανακοίνωσαν την απόφαση την Κυριακή, καλώντας τους Ιρανούς να συσπειρωθούν γύρω του και να διατηρήσουν την εθνική ενότητα.

Σε δήλωση που μεταδόθηκε από κρατικά μέσα ενημέρωσης, η συνέλευση ανέφερε ότι ο Χαμενεΐ επιλέχθηκε μέσω αυτού που χαρακτήρισε ως «αποφασιστική ψηφοφορία».

Το σώμα προέτρεψε τους πολίτες σε όλη τη χώρα, «ειδικά τις ελίτ και τους διανοούμενους των σεμιναρίων και των πανεπιστημίων», να ορκιστούν πίστη στη νέα ηγεσία και να διαφυλάξουν την ενότητα σε μια κρίσιμη στιγμή για το Ιράν.

Η κίνηση αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου, δεδομένου ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη αναγνωρίσει ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ήταν ο πιο πιθανός διάδοχος και είχε καταστήσει σαφές ότι θεωρούσε ένα τέτοιο αποτέλεσμα απαράδεκτο.

Η εκλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ σηματοδοτεί την πρώτη φορά από την Ισλαμική επανάσταση του 1979 που η ανώτατη ηγεσία του Ιράν περνάει από πατέρα σε γιο.

Είναι μια εξέλιξη που είναι πιθανό να πυροδοτήσει συζήτηση στο εσωτερικό του Ιράν σχετικά με την εμφάνιση ενός δυναστικού συστήματος σε ένα κράτος που ιδρύθηκε ρητά για να ανατρέψει την κληρονομική διακυβέρνηση μετά τον σάχη.

Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος κυβέρνησε για 37 χρόνια, σκοτώθηκε σε αμερικανο-ισραηλινή επιδρομή στην Τεχεράνη στις 28 Φεβρουαρίου, την πρώτη ημέρα του πολέμου με το Ιράν.

Ο επικεφαλής ασφαλείας της χώρας δήλωσε ότι ο νέος ηγέτης είναι ικανός να καθοδηγήσει το Ιράν στην τρέχουσα ευαίσθητη στιγμή και οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι είναι έτοιμοι να τον ακολουθήσουν, σηματοδοτώντας την ευρεία υποστήριξη από τους βασικούς θεσμούς της χώρας.

Ο Τραμπ δήλωσε νωρίτερα την Κυριακή ότι ο επόμενος ανώτατος ηγέτης του Ιράν «δεν πρόκειται να διαρκέσει πολύ» εάν η Τεχεράνη δεν λάβει πρώτα την έγκρισή του. Έχει χαρακτηρίσει τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ «απαράδεκτη» επιλογή.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέρριψε την προοπτική της ηγεσίας του Χαμενεΐ και επέμεινε ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να έχει λόγο στη μελλοντική πολιτική κατεύθυνση του Ιράν.

Νωρίτερα την ίδια ημέρα, σε μια ανάρτηση στο X στα Φαρσί, ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι θα συνεχίσει να καταδιώκει κάθε διάδοχο του Αλί Χαμενεΐ και θα καταδιώξει κάθε άτομο που επιδιώκει να διορίσει διάδοχό του.

Για πολλούς αναλυτές, ο διορισμός του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι μια συμβολική κίνηση που έχει σχεδιαστεί για να κάνει το καθεστώς να φαίνεται ισχυρό και αποφασισμένο να μην υποκύψει στις δυτικές πιέσεις.

Ο 56χρονος κληρικός δεν κατείχε ποτέ ανώτερη θέση στην κυβέρνηση του Ιράν. Έχει περάσει μεγάλο μέρος της ζωής του στο κέντρο της εξουσίας στο Ιράν, ενώ παραμένει σε μεγάλο βαθμό μακριά από τη δημόσια θέα.

Γεννημένος το 1969 στη βορειοανατολική πόλη Μασάντ, ο Χαμενεΐ μεγάλωσε στον πολιτικό και κληρικό κόσμο που αναδύθηκε μετά την επανάσταση του 1979. Ως νέος άνδρας σπούδασε θεολογία στα σεμινάρια της Κομ και φέρεται να συμμετείχε στα τελικά στάδια του πολέμου Ιράν-Ιράκ.

Με τα χρόνια καλλιέργησε στενές σχέσεις με συντηρητικούς κληρικούς και μέλη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), μια σύνδεση που ενίσχυσε τη θέση του εντός του συστήματος.

Το όνομά του εμφανίστηκε δημόσια κατά τη διάρκεια των αμφιλεγόμενων και επεισοδιακών προεδρικών εκλογών του 2009, όταν μεταρρυθμιστές τον κατηγόρησαν ότι έπαιξε ρόλο στην υποστήριξη της καταστολής που ακολούθησε τις μαζικές διαμαρτυρίες. Αλλά ποτέ δεν έχει συζητήσει δημόσια το ζήτημα της διαδοχής.

Για τους υποστηρικτές του, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αντιπροσωπεύει τη συνέχεια με την ιδεολογική γραμμή που καθιέρωσε ο Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί και διατήρησε ο πατέρας του.

Για τους επικριτές, η άνοδός του εγείρει άβολα ερωτήματα σχετικά με τη συγκέντρωση εξουσίας και την πιθανότητα κληρονομικής ηγεσίας σε ένα κράτος που ιδρύθηκε με επανάσταση κατά της μοναρχίας.

Για τους Αμερικανούς και τους Ευρωπαίους, πάντως, αυτή η επιλογή απέχει από αυτό που θα επιθυμούσαν ακόμη και ως εκδοχή συνέχειας του καθεστώτος. Αυτό που θα προέκριναν θα ήταν ενδεχομένως μία πιο μετριοπαθής ηγεσία που θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για μία πιο κοσμική εκδοχή του καθεστώτος και έναν συνομιλητή για μία συμφωνία που θα αφορούσε τα πυρηνικά και τους βαλλιστικούς πυραύλους.

Όπως, φάνηκε, όμως, και με την αναδίπλωση του πλέον μετριοπαθούς στοιχείου του καθεστώτος, του προέδρου Πεζεσκιάν, που αναγκάστηκε να πάρει πίσω τη συγγνώμη για τα χτυπήματα στις γειτονικές χώρες, το πάνω χέρι στην Τεχεράνη έχουν αυτή τη στιγμή τα πιο σκληροπυρηνικά στοιχεία. Οι μουλάδες και οι Φρουροί της Επανάστασης. Και αυτό δύσκολα μπορεί να αλλάξει.

Διαβάστε ακόμη

Τα μάτια του Μαξίμου που κοιτούν δεξιά και στο Κέντρο, ο χαμός στον ΕΟΔΥ με ξύλο και παραιτήσεις και η «μαύρη τρύπα» των μετρήσεων της Nielsen

ΕΟΔΥ: Γιατί οδηγήθηκε σε έξοδο το Επιστημονικό Συμβούλιο - Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας παραίτησης

Τα μηνύματα της σημερινής επίσκεψης Μητσοτάκη - Μακρόν στην Κύπρο

Ποιος είναι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: Τι σηματοδοτεί για το Ιράν η εκλογή του και πώς θα αντιδράσουν ΗΠΑ και Ισραήλ