Πόλεμος χωρίς φρένα στη Μέση Ανατολή: Γιατί ο αποκλεισμός του Ορμούζ μπορεί να σύρει τον Τραμπ σε βαθύτερη σύγκρουση

Η στρατηγική της «ισορροπίας στο χείλος του γκρεμού», που χαρακτήριζε τον Ψυχρό Πόλεμο, φαίνεται να καταρρέει στη σημερινή, πιο ασταθή διεθνή πραγματικότητα, με τον πόλεμο στο Ιράν να οδηγεί την κατάσταση σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.

Μόλις τις πρώτες έξι ημέρες της σύγκρουσης, το κόστος για τις ΗΠΑ ανήλθε στα 12,7 δισ. δολάρια, ενώ το Πεντάγωνο ζητά έως και 200 δισ. δολάρια για στρατιωτικές δαπάνες. Την ίδια ώρα, οι τιμές του πετρελαίου αγγίζουν τα 125 δολάρια το βαρέλι, ενώ το τεράστιο ενεργειακό συγκρότημα Ras Laffan στο Κατάρ ενδέχεται να χρειαστεί έως και πέντε χρόνια για πλήρη αποκατάσταση, με κόστος 20 δισ. δολάρια ετησίως.

Οι επιθέσεις επεκτείνονται σε ενεργειακές υποδομές σε όλο τον Περσικό Κόλπο, από το Μπαχρέιν έως το Άμπου Ντάμπι, με τις ιρανικές επιθέσεις drones να καθιστούν ευάλωτες κρίσιμες εγκαταστάσεις. Παράλληλα, το ανθρώπινο κόστος είναι βαρύ, με πάνω από 3.000 νεκρούς και 18.000 τραυματίες στο Ιράν.

Η Τεχεράνη είχε προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει σε ενδεχόμενη επίθεση, πλήττοντας αμερικανικές βάσεις στην περιοχή. Ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ είχε δηλώσει ήδη από τον Φεβρουάριο ότι ένας τέτοιος πόλεμος «θα μετατραπεί σε περιφερειακή σύγκρουση».

Παράλληλα, είχε καταστήσει σαφές ότι επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις θα σηματοδοτούσαν νέα φάση κλιμάκωσης. Ο Αλί Λαριτζανί, που δολοφονήθηκε, είχε προειδοποιήσει τις χώρες του Κόλπου για τις συνέπειες, λίγο πριν το Ιράν πλήξει το Ras Laffan.

Αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν αξιοποιεί την «ασύμμετρη ισχύ του φόβου», δείχνοντας πρόθυμο να κλιμακώσει περαιτέρω. «Έχουν σχεδιαστεί και άλλα “χαρτιά” που θα χρησιμοποιηθούν την κατάλληλη στιγμή», προειδοποίησε Ιρανός αξιωματούχος, με αναφορές ακόμη και σε πιθανές επιθέσεις σε μονάδες αφαλάτωσης.

Στην Ευρώπη, οι ανησυχίες επικεντρώνονται σε ύφεση και νέο κύμα προσφύγων. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έκανε λόγο για ανάγκη προετοιμασίας κλεισίματος συνόρων, ενώ η αποστολή ναυτικών δυνάμεων στα Στενά του Ορμούζ θεωρείται πολιτικά επικίνδυνη.

Στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται «πιο οργισμένος από ποτέ», σύμφωνα με πληροφορίες, ασκώντας κριτική τόσο σε Ευρωπαίους συμμάχους όσο και σε στελέχη της κυβέρνησής του. Την ίδια ώρα, καταγράφονται τριγμοί ακόμη και στη σχέση με το Ισραήλ, καθώς υπάρχουν διαφοροποιήσεις στους στόχους των επιθέσεων.

Η διπλωματία παραμένει σε αδιέξοδο, με ελάχιστες ρεαλιστικές επιλογές αποκλιμάκωσης. Τα πιθανά σενάρια για το τέλος του πολέμου περιλαμβάνουν έναν παρατεταμένο πόλεμο με υποχώρηση του Ιράν, μια μονομερή «κήρυξη νίκης» από τις ΗΠΑ ή μια συμφωνία – περιφερειακή ή διμερή.

Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι το ιρανικό καθεστώς έχει ήδη μεταβληθεί προς πιο σκληρή και εθνικιστική κατεύθυνση, καθιστώντας πιο δύσκολη οποιαδήποτε διαπραγμάτευση.

Στον τοίχο ο Τραμπ

Εντωμεταξύ, ενδεχόμενη συνέχιση του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν μπορεί να οδηγήσει τον Ντόναλντ Τραμπ σε περαιτέρω κλιμάκωση, ακόμη κι αν επιθυμεί τον τερματισμό του πολέμου, εκτιμά ο καθηγητής στρατηγικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Σεντ Άντριους, Φίλιπς Ο’Μπράιεν.

«Πιθανότατα ο Αμερικανός πρόεδρος θα ήθελε να απεμπλακεί από τη σύγκρουση, αν μπορούσε», δήλωσε στο Al Jazeera. «Το πρόβλημα είναι ότι δεν είναι βέβαιος πως το Ιράν θα του το επιτρέψει».

Όπως σημειώνει, ακόμη και αν ο Τραμπ ανακηρύξει νίκη και επιστρέψει στις ΗΠΑ, η Τεχεράνη θα μπορούσε να συνεχίσει να εμποδίζει τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο. «Αν το Ιράν κρατήσει κλειστά τα Στενά, αυτό θα συνιστά ταπείνωση για τον Τραμπ», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι θα έχει εμπλακεί στρατιωτικά χωρίς να διασφαλίσει την ελεύθερη διέλευση.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν το Ιράν διατηρήσει τον αποκλεισμό και αποδεχθεί το κόστος από τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στην ηγεσία του, τότε «ο Τραμπ δεν θα έχει ουσιαστικά άλλη επιλογή από το να κλιμακώσει περαιτέρω τη σύγκρουση».

Χωρίς αποκατάσταση της εμπιστοσύνης, η προοπτική ειρήνης παραμένει αβέβαιη, με τη Μέση Ανατολή να οδηγείται σε μια νέα, παρατεταμένη περίοδο αστάθειας.

Διαβάστε ακόμη

Σοκ στα καύσιμα: Η χονδρική τιμή του πετρελαίου κίνησης ξεπέρασε για πρώτη φορά την αμόλυβδη

Δίωξη για βαριά κακουργήματα στον Τσαγκαράκη: Η επώνυμη καταγγελία που τον «έκαψε» - Το βαρύ κατηγορητήριο

Ασημένιος ο Εμμανουήλ Καραλής στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα κλειστού στίβου - Παρέμεινε ανίκητος ο Ντουπλάντις

Axios: Ο Τραμπ κάνει ήδη παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις για διπλωματική «διέξοδο» από τον πόλεμο με το Ιράν