Μην πανικοβάλλεστε: Οι πέντε τρόποι για να σταματήσετε τα παιδιά σας από το ατελείωτο σκρολάρισμα

Αν είστε γονέας, ίσως αισθανθήκατε μια ηθική ικανοποίηση από την πρόσφατη απόφαση αμερικανικού δικαστηρίου, η οποία έκρινε ότι η Meta και η Google δημιούργησαν σκόπιμα εθιστικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, βλάπτοντας την ψυχική υγεία ενός ανήλικου κοριτσιού.

Οι νομικοί εκπρόσωποι της ενάγουσας, γνωστής ως Kaley, υποστήριξαν ότι συγκεκριμένες λειτουργίες του Instagram, όπως η ατέρμονη κύλιση (infinite scrolling), σχεδιάστηκαν προκειμένου να προκαλούν εθισμό.

Παρότι η δικαστική ετυμηγορία χαρακτηρίζεται ως «σταθμός που αλλάζει τα δεδομένα» για τους τεχνολογικούς κολοσσούς, προσφέρει ελάχιστη ουσιαστική βοήθεια στους γονείς ανά τον κόσμο που πασχίζουν καθημερινά να περιορίσουν την έκθεση των παιδιών τους στις οθόνες.

Το BBC ζήτησε από ειδικούς σε θέματα ανατροφής, συμβουλές για το πώς μπορούμε να απομακρύνουμε τα παιδιά από τα κινητά τους τηλέφωνα -έστω και προσωρινά.

1. Μικρά και ρεαλιστικά βήματα

Πολλοί γονείς που έχουν ήδη παραχωρήσει στα παιδιά τους tablet ή smartphone αναρωτιούνται αν η οριστική κατάσχεση των συσκευών είναι η λύση. Ωστόσο, η παιδοψυχολόγος Δρ Jane Gilmour υποστηρίζει ότι αυτή η προσέγγιση σπάνια αποδίδει.

«Η αλλαγή μιας συνήθειας είναι πάντα δύσκολη», εξηγεί. Αντ' αυτού, προτείνει οι αλλαγές να συζητούνται σε «ουδέτερο χρόνο» και όχι την ώρα μιας έντονης αντιπαράθεσης για τη χρήση της οθόνης. «Οι ήρεμοι εγκέφαλοι επικοινωνούν καλύτερα».

Ένα αποτελεσματικό πρώτο βήμα είναι ο ορισμός ενός συγκεκριμένου σημείου στο σπίτι για τις συσκευές, όπως ένα ντουλάπι.

«Φροντίστε να υπάρχει ένα συγκεκριμένο σημείο για τους φορτιστές... έτσι, όταν τα κινητά δεν χρησιμοποιούνται, τα βάζετε στο φορτιστή και αυτό είναι όλο.»

2. Επιδιώξτε τη συνεργασία

Στην περίπτωση των μεγαλύτερων παιδιών και των εφήβων, είναι προτιμότερο να συμμετέχουν τα ίδια στη διαμόρφωση του πλαισίου χρήσης αντί να τους επιβάλλονται μονομερείς κανόνες, σημειώνει η παιδοψυχολόγος Δρ Maryhan Baker.

Η κατανόηση της κοινωνικής πίεσης που ασκούν τα μέσα δικτύωσης είναι κλειδί για να κερδίσετε την εμπιστοσύνη τους. Μπορείτε να τους πείτε: «Καταλαβαίνω ότι εκεί συνδέεστε με τους φίλους σας. Καταλαβαίνω την κοινωνική πίεση αν θεωρηθείτε ότι δεν είστε εκεί. Πραγματικά το καταλαβαίνω. Ας συζητήσουμε λοιπόν πώς μπορούμε να αρχίσουμε να δημιουργούμε χώρο μέσα στην ημέρα μας και στη δική σου, όπου δεν θα είσαι συνέχεια στο τηλέφωνο.»

Η σύμβουλος γονέων Olivia Edwards συμπληρώνει ότι η ισχυρή σχέση εμπιστοσύνης με τον έφηβο διευκολύνει τον έλεγχο των συσκευών.

«Πρέπει να έχουμε μια ισχυρή σχέση με το παιδί μας, γιατί αυτό είναι που θα μας οδηγήσει στη συνεργασία [και] στην ομαδική εργασία.»

Αυτό προϋποθέτει και το να δείχνετε ειλικρινές ενδιαφέρον για το περιεχόμενο που παρακολουθεί το παιδί σας στο διαδίκτυο.

3. Η οθόνη ως ευκαιρία μάθησης

Πολλοί γονείς νιώθουν αδύναμοι να παρακολουθήσουν τις ταχύτατες εναλλαγές στις τάσεις των social media. Ωστόσο, οι ειλικρινείς συζητήσεις γύρω από αυτό το θέμα αποτελούν ευκαιρία μάθησης και για τις δύο πλευρές.

Η Olivia προτείνει ερωτήσεις όπως: «Πώς νομίζεις ότι λειτουργούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Πώς νομίζεις ότι λειτουργεί αυτή η εφαρμογή για να κρατάει τους ανθρώπους να την κοιτάζουν; Ήξερες ότι βγάζουν λεφτά από τον χρόνο που περνάνε οι άνθρωποι εκεί;»

Παράλληλα, η Jane επισημαίνει ότι οι γονείς μπορούν να ενισχύσουν την ψηφιακή παιδεία των παιδιών στην πράξη: «Μπορεί να υπάρχει περιεχόμενο που μπορείτε να δείτε μαζί και να πείτε: «Εντάξει, πιστεύεις ότι αυτό είναι αλήθεια; Πώς θα καταλάβαινα αν είναι αλήθεια ή όχι;»»

4. Δώστε το καλό παράδειγμα

Είναι γνωστό ότι τα παιδιά μιμούνται τους γονείς τους. Συνεπώς, η υιοθέτηση υγιών ψηφιακών συνηθειών απαιτεί συχνά μια δόση αυτοκριτικής από τους ενήλικες.

Η Maryhan προτείνει μια πιο χαλαρή, αυτοσαρκαστική προσέγγιση: «Ακόμα και αν απλώς κάνουμε μια ελαφρώς αυτοσαρκαστική συζήτηση με τα παιδιά μας, όπως: “Όλοι έχουμε αυτή την τάση, δεν έχω τόσο καλή σχέση με [το κινητό μου] όσο θα μπορούσα να έχω”».

Αν και οι συσκευές προσφέρουν αδιάλειπτη ψυχαγωγία, η Jane τονίζει ότι η αποδοχή της πλήξης είναι ευεργετική.

«Όταν είμαστε μπροστά στην οθόνη, αυτό μας κρατά να κοιτάζουμε τον εξωτερικό κόσμο. Όταν μπαίνουμε στον εσωτερικό μας κόσμο και κοιτάζουμε κάπως στο κενό, στο μακρινό βάθος, αυτό μας επιτρέπει να σκεφτούμε το παρελθόν, μας επιτρέπει να οραματιστούμε το μέλλον, προάγει τη δημιουργικότητα. Έτσι, όταν τα παιδιά σας διαμαρτύρονται ότι δεν έχουν τίποτα να κάνουν και απλώς κοιτάζουν στο κενό, αυτό είναι εντάξει. Και στην πραγματικότητα είναι κάτι θετικό.»

5. Διατηρήστε την ψυχραιμία σας

Η ανατροφή των παιδιών στην εποχή της πανταχού παρούσας οθόνης είναι μια νέα και συχνά αγχωτική πρόκληση. Ωστόσο, ο Δρ Tony Sampson, λέκτορας ψηφιακής επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο του Έσεξ, συμβουλεύει τους γονείς να αποφεύγουν τον «ηθικό πανικό».

«Υπάρχει μια τάση οι ανήσυχοι γονείς να παρασύρονται από τον πανικό που επικρατεί στα μέσα ενημέρωσης και να θεωρούν ότι ο εγκέφαλος όλων των εφήβων είναι απλώς προδιατεθειμένος για εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης», αναφέρει.

Υπενθυμίζει ότι ο εφηβικός εγκέφαλος διαθέτει υψηλή νευροπλαστικότητα, επιτρέποντάς του να προσαρμόζεται και να ανακάμπτει ταχύτερα.

«Διαβάζουμε πολλά για τους τρόπους με τους οποίους τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπονομεύουν την προσοχή. [Αλλά] τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν μειώνουν ούτε υπονομεύουν την προσοχή. Την αιχμαλωτίζουν και την εκτρέπουν προς την ενασχόληση με εμπορικό περιεκόμενο. Η θετική χρήση της τεχνολογίας μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της νευροπλαστικότητας για τη δημιουργικότητα, την εξερεύνηση και τη μάθηση.»

Διαβάστε ακόμη

«Η κόρη μου είναι κάτω από τα χαλάσματα, φοβάται το σκοτάδι»: Ιστορίες απόγνωσης μέσα από τα ερείπια της Τεχεράνης

Δείτε live την εξέλιξη της κακοκαιρίας «Deborah» - Πού θα «χτυπήσουν» οι καταγίδες τις επόμενες ώρες

Σεξ στο διάστημα: Μπορεί ο άνθρωπος να αναπαραχθεί; Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα και ποιος ο ρόλος της βαρύτητας

Μην πανικοβάλλεστε: Οι πέντε τρόποι για να σταματήσετε τα παιδιά σας από το ατελείωτο σκρολάρισμα