Οι επιστήμονες προειδοποιούν: Ο «Παγετώνας της Αποκάλυψης» λιώνει πολύ πιο γρήγορα από όσο περίμεναν

Ο μεγαλύτερος σε πλάτος παγετώνας του πλανήτη λιώνει με πολύ πιο έντονους ρυθμούς απ’ ό,τι προέβλεπαν οι έως τώρα εκτιμήσεις, γεγονός που ενδέχεται να διπλασιάσει τη συμβολή του στην παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα ομάδας παγετωνολόγων.

Όπως μεταδίδει το CNN, ο παγετώνας Thwaites, στη Δυτική Ανταρκτική, έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «Παγετώνας της Αποκάλυψης» (Doomsday Glacier), καθώς η κατάρρευσή του θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφικές συνέπειες. Η εξέλιξή του αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους αστάθμητους παράγοντες στις προβλέψεις για τη μελλοντική άνοδο της στάθμης των ωκεανών.

Με έκταση συγκρίσιμη με εκείνη της Φλόριντα, ο παγετώνας βρίσκεται σε μία από τις πιο δυσπρόσιτες περιοχές της Γης. Υποχωρεί εδώ και δεκαετίες, ενώ το λιώσιμο των πάγων του ευθύνεται σήμερα για περίπου το 4% της παγκόσμιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας.

Ωστόσο, οι μηχανισμοί που καθορίζουν την υποχώρησή του είναι εξαιρετικά σύνθετοι, γεγονός που δυσχεραίνει την ακριβή πρόβλεψη της μελλοντικής του εξέλιξης.

Τι θα συμβεί αν λιώσει

Η κατανόησή τους είναι κρίσιμης σημασίας. Εάν ο παγετώνας Thwaites έλιωνε, η ποσότητα νερού που περιέχει θα αρκούσε για να ανεβάσει τη στάθμη της θάλασσας κατά περισσότερο από 60 εκατοστά. Επιπλέον, λειτουργεί σαν φυσικός φραγμός που συγκρατεί τεράστιες μάζες πάγου της Ανταρκτικής. Η απώλειά του θα μπορούσε, μακροπρόθεσμα, να οδηγήσει σε άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά περίπου 3 μέτρα, απειλώντας παράκτιες κοινότητες και μεγάλες πόλεις από το Μαϊάμι έως τη Μανίλα.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ιρβάιν (UC Irvine) και το Εργαστήριο Αεριώθησης της NASA (Jet Propulsion Laboratory) ανέπτυξαν ένα νέο μοντέλο προσομοίωσης των παγοκαλυμμάτων, το οποίο, όπως υποστηρίζουν, αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις διεργασίες που εξελίσσονται κάτω από αυτόν τον γιγάντιο όγκο πάγου.

Η ταχεία υποχώρηση του Thwaites συνδέεται με διεργασίες που εκδηλώνονται στη λεγόμενη γραμμή γείωσης (grounding line): το σημείο όπου ο παγετώνας παύει να στηρίζεται στον θαλάσσιο πυθμένα και αρχίζει να επιπλέει στον ωκεανό, σχηματίζοντας παγοκρηπίδα.

Τα παραδοσιακά μοντέλα αντιμετώπιζαν συχνά αυτή τη γραμμή ως ένα σχετικά σταθερό όριο. Ωστόσο, οι επιστήμονες αναγνωρίζουν πλέον ότι η πραγματικότητα κάτω από τους μεγάλους παγετώνες που καταλήγουν στη θάλασσα είναι διαφορετική.

«Έχουμε αρχίσει να αναγνωρίζουμε ότι κάτω από τους μεγάλους παγετώνες της Γης που καταλήγουν στον ωκεανό επικρατεί μια διαφορετική κατάσταση», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Ματία Πιονέλι, επιστημονικός ερευνητής στο UCLA, ο οποίος κατά την εκπόνηση της έρευνας εργαζόταν ως ερευνητής στις επιστήμες του γήινου συστήματος στο UC Irvine.

Τα δορυφορικά δεδομένα δείχνουν ότι η γραμμή γείωσης είναι στην πραγματικότητα μια «ζώνη γείωσης», η οποία μπορεί να εκτείνεται σε αρκετά χιλιόμετρα. Σε αυτήν, το θαλασσινό νερό εισχωρεί και αποσύρεται διαρκώς, ακολουθώντας την παλίρροια, με αποτέλεσμα ο παχύς όγκος πάγου να ανυψώνεται και να χαμηλώνει. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως «παλιρροϊκή άντληση» (tidal pumping).

Με αυτόν τον τρόπο, σχετικά θερμά θαλάσσια ύδατα διεισδύουν βαθιά κάτω από τα παγοκαλύμματα και προκαλούν έντονη τήξη, εξήγησε ο Πιονέλι.

Όταν οι επιστήμονες τροποποίησαν τα μοντέλα τους ώστε να λαμβάνουν υπόψη τη ζώνη γείωσης, διαπίστωσαν ότι ο Thwaites θα μπορούσε να συμβάλει στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά έως και 3 εκατοστά μέχρι το 2100 — διπλάσια ποσότητα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις. Το ενδεχόμενο αυτό προκύπτει ακόμη και χωρίς περαιτέρω υπερθέρμανση του πλανήτη, σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν τη Δευτέρα στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications.

Το ανάγλυφο του βυθού μπορεί να επιταχύνει την υποχώρηση

Ο πυθμένας κάτω από τον παγετώνα Thwaites παρουσιάζει κατηφορική κλίση, με αποτέλεσμα, καθώς ο πάγος λιώνει, όλο και μεγαλύτερες ποσότητες να εκτίθενται στα θερμά νερά του ωκεανού.

Η τοπογραφία του βυθού, ωστόσο, περιπλέκεται από δύο σημαντικές υποθαλάσσιες ράχες, οι οποίες λειτουργούν ως φυσικά στηρίγματα, συγκρατώντας τον πάγο και εμποδίζοντάς τον να κινηθεί ταχύτερα προς τον ωκεανό.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι διεργασίες τήξης στη ζώνη γείωσης επιταχύνουν την αποδέσμευση του πάγου από μια μεγάλη υποθαλάσσια ράχη, γνωστή ως ράχη Μουζινό (Mouginot Ridge).

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι υπάρχει πιθανότητα 60% η συγκράτηση αυτή να έχει χαθεί έως το τέλος του αιώνα. Εάν συμβεί αυτό, ο παγετώνας είναι πιθανό να υποχωρήσει γρήγορα κατά μήκος του κατωφερούς βραχώδους πυθμένα, κατευθυνόμενος προς την επόμενη μεγάλη υποθαλάσσια ράχη.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι συνέπειες από την απώλεια του Thwaites ενδέχεται να έχουν υποτιμηθεί. Μια άνοδος της στάθμης της θάλασσας κατά 3 εκατοστά μπορεί να ακούγεται μικρή, ωστόσο αρκεί για να επιδεινώσει σημαντικά τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι παράκτιοι πληθυσμοί, ιδίως όταν συνδυάζεται με άλλους παράγοντες ανόδου της στάθμης και παράκτιων πλημμυρών.

«Τα αποτελέσματα προβλέπουν μεγαλύτερο κίνδυνο παράκτιων πλημμυρών και μεγαλύτερη έκθεση των παράκτιων περιοχών σε αυτές τις επιπτώσεις τις επόμενες δεκαετίες απ’ ό,τι αναμενόταν», δήλωσε ο Έρικ Ρινιό, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης και καθηγητής επιστημών του γήινου συστήματος στο UC Irvine.

Ο Τεντ Σκάμπος, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Επιστημών και Παρατήρησης της Γης του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, εκτίμησε ότι τα ευρήματα θα μπορούσαν να αποτελέσουν «πραγματική τομή» στις προβλέψεις για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας που συνδέεται με τον Thwaites.

Απαιτούνται περισσότερες μετρήσεις κάτω από τον πάγο

Ο ίδιος, όπως και άλλοι ειδικοί, υπογραμμίζει ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστεί ο ρόλος των διαφορετικών διεργασιών τήξης στη ζώνη γείωσης. Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η συλλογή άμεσων μετρήσεων από το περιβάλλον κάτω από τον παγετώνα.

«Η πραγματικότητα είναι ότι πρέπει ακόμη να μάθουμε πολλά για τις διεργασίες στη ζώνη γείωσης, ώστε να μπορούμε να προβλέψουμε με βεβαιότητα πόσο γρήγορα θα χάνεται ο πάγος», δήλωσε ο Ρόμπερτ Λάρτερ, θαλάσσιος γεωφυσικός της Βρετανικής Υπηρεσίας Ανταρκτικής (British Antarctic Survey), ο οποίος επίσης δεν συμμετείχε στη μελέτη.

Όπως πρόσθεσε, το περιβάλλον κάτω από τον Thwaites, στο οποίο η πρόσβαση είναι εξαιρετικά δύσκολη, είναι ακόμη πιο σύνθετο από όσο περιγράφεται στην επιστημονική δημοσίευση.

Το επόμενο βήμα είναι η συλλογή επιτόπιων δεδομένων από τη γραμμή γείωσης του παγετώνα, ανέφερε ο Ρινιό. Οι επιστήμονες σχεδιάζουν να μεταβούν στην περιοχή το 2028, προκειμένου να εγκαταστήσουν όργανα που θα καταγράφουν την εισροή και την εκροή θαλασσινού νερού κάτω από τον πάγο.

«Γνωρίζουμε εδώ και δεκαετίες τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα ευαίσθητα παγοκαλύμματα του πλανήτη μας», δήλωσε ο Ρινιό. «Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η αυξανόμενη κατανόηση του τι πραγματικά συμβαίνει στην κάτω πλευρά παγετώνων όπως ο Thwaites εντείνει ακόμη περισσότερο την ανησυχία μας».

Ο ίδιος τόνισε ότι η ανθρωπότητα πρέπει να μειώσει άμεσα τις εκπομπές ρύπων που θερμαίνουν τον πλανήτη, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι ακόμη και αν αυτό επιτευχθεί, «μπορούμε να αναμένουμε υψηλότερη στάθμη της θάλασσας στο μέλλον, εξαιτίας της ζημιάς που έχει ήδη προκληθεί».

Διαβάστε ακόμη

«Μπλόκο» ΣτΕ σε κατασχέσεις και πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας για χρέη στο Δημόσιο - Οι προϋποθέσεις

Νέα έκρηξη στις εγκαταστάσεις της Motor Oil στην Κόρινθο - Δύο τραυματίες

Οι επιστήμονες προειδοποιούν: Ο «Παγετώνας της Αποκάλυψης» λιώνει πολύ πιο γρήγορα από όσο περίμεναν

«Ο Θεός όρισε ότι ο άντρας και η γυναίκα θα δημιουργούν το παιδί, σας αρέσει δεν σας αρέσει»: Η Αγγελική Ηλιάδη σε νέο ομοφοβικό παραλήρημα