Τι συμβαίνει με τη Ryanair στη Θεσσαλονίκη: Οι απειλές αποχώρησης, τα τέλη της Fraport και η... Ρόδος

Έντονη αναστάτωση έχει προκαλέσει τις τελευταίες μέρες στη Θεσσαλονίκη το φημολογούμενο κλείσιμο της βάσης που διατηρεί η Ryanair στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», πυροδοτώντας ένα κύμα ανησυχίας σε τοπικούς φορείς, επιχειρηματίες του τουρισμού και εργαζόμενους στον κλάδο των αερομεταφορών.

Διαρροές κάνουν λόγο για ενδεχόμενο να τερματιστεί η λειτουργία της βάσης από το φθινόπωρο και μετά, κάτι που θα οδηγήσει στην απομάκρυνση των τριών αεροσκαφών της εταιρείας που σταθμεύουν μόνιμα στον αερολιμένα της Θεσσαλονίκης συμπαρασύροντας και περίπου 200 θέσεις εργασίας διαφόρων ειδικοτήτων. Οι εν λόγω εργαζόμενοι αποτελούν προσωπικό της Ryanair ή τρίτων εταιρειών συνεργατών της. Ταυτόχρονα ένα πιθανό «λουκέτο» της βάσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε δραστική συρρίκνωση της παρουσίας της εταιρείας στην πόλη, με ντόμινο συνεπειών δεδομένου ότι η βάση της εταιρείας στη Θεσσαλονίκη εξυπηρετεί 37 διαφορετικούς προορισμούς.

Για μια αγορά όπως αυτή της Βόρειας Ελλάδας, όπου η επιβατική κίνηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από low cost αερομεταφορείς, μια τέτοια ανατροπή θα είχε άμεσες επιπτώσεις στον τουρισμό, στην εστίαση, στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και συνολικά στην τοπική οικονομία. Πιθανός περιορισμός της παρουσίας της Ryanair ενδέχεται να μειώσει τη διεθνή συνδεσιμότητα, να αυξήσει το κόστος μετακίνησης και να επηρεάσει την ανταγωνιστικότητα του προορισμού.

Το ενδεχόμενο αποχώρησης συνδέεται με τις ευρύτερες διαφωνίες μεταξύ της εταιρείας και της διαχειρίστριας των 14 περιφερειακών αεροδρομίων της Ελλάδας, Fraport Greece και οφείλεται αποκλειστικά στο ζήτημα των αερολιμενικών τελών, το οποίο διαχρονικά αποτελεί σημείο τριβής του ιρλανδικού χαμηλού κόστους αερομεταφορέα με τις διοικήσεις των αεροδρομίων.

Αν και από την πλευρά της Fraport δεν υπάρχει κανένας σχολιασμός δεδομένου ότι ο αερομεταφορέας δεν έχει απευθύνει επίσημη ανακοίνωση των προθέσεών του, φλέγον θέμα αποτελεί η επικείμενη αύξηση των αεροπορικών τελών, η οποία συζητείται από τα τέλη του περασμένου Ιανουαρίου με τις εταιρείες.

Πηγές κοντά στην υπόθεση σημειώνουν στο «ethnos.gr» ότι οι χρεώσεις στα αεροδρόμια υπό τον έλεγχο της Fraport είναι ρυθμιζόμενες και άμεσα συνδεδεμένες με τον πληθωρισμό, όπως ορίζεται και στη σύμβαση παραχώρησης. Η διαπραγμάτευση του νέου ύψους των τελών έχει προκαλέσει αντιδράσεις εκ μέρους της Ryanair, η οποία, πάντως, δεν έχει ανακοινώσει επισήμως την κατάργηση της βάσης της Θεσσαλονίκης.

Για το ζήτημα έγινε έκτακτη σύσκεψη στον δήμο Θεσσαλονίκης τη Δευτέρα, στην οποία αποφασίστηκε να συγκληθεί σήμερα Τρίτη νέα διαδικτυακή σύσκεψη αυτή τη φορά και με εκπροσώπους της εταιρείας, στο πλαίσιο της οποίας θα ζητηθεί από την Ryanair η έγγραφη ανακοίνωση της οριστικής της απόφασης καθώς και η παράθεση των προβληματισμών της.

Αν και δεν είναι η πρώτη φορά που η αεροπορική αγορά έρχεται αντιμέτωπη με τις απειλές και τα πήγαινε – έλα από αεροδρόμιο σε αεροδρόμιο της συγκεκριμένης εταιρείας, πηγές με γνώση των πραγμάτων σημείωναν χθες ότι πέραν του προφανούς ζητήματος με τα τέλη, πίσω από την πίεση για «οικονομικότερη φιλοξενία» στο αεροδρόμιο της συμπρωτεύουσας κρύβεται και η αγωνία για το μέλλον των αεροπορικών καυσίμων ειδικά από τον Σεπτέμβριο και μετά, η οποία εκφράζεται με απειλές αποχώρησης προκειμένου να προκαλείται πίεση στις αρχές των αεροδρομίων από τις τοπικές αρχές. Διευκρίνιζαν επίσης ότι ακόμα και πιθανό κλείσιμο της βάσης δεν θα επηρέαζε τη θερινή κίνηση δεδομένου ότι αυτό θα γινόταν από τον Οκτώβριο.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι αρχές της Θεσσαλονίκης προτίθενται στα τέλη της εβδομάδας να συνεδριάσουν εκ νέου προκειμένου να διαμορφώσουν μία κοινή στρατηγική αναφορικά με το ζήτημα που έχει δημιουργηθεί.

Οι προθέσεις είχαν φανεί από την ...Ρόδο

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις φαίνεται να διαδραμάτισε και η πρόσφατη απόφαση της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), η οποία απέρριψε προσφυγή της Ryanair σχετικά με τις αυξήσεις τελών στο αεροδρόμιο «Διαγόρας» της Ρόδου. Παρότι η υπόθεση αφορούσε διαφορετική γεωγραφική περιοχή, το σκεπτικό της απόφασης έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για το σύνολο της αγοράς, καθώς εκτιμάται ότι λειτούργησε ως «πιλότος» των προθέσεων, αλλά και του τρόπου αντίδρασης της εταιρείας.

Η ΑΠΑ έκρινε ότι η τιμολογιακή πολιτική της Fraport είναι συμβατή με το κανονιστικό πλαίσιο και τη σύμβαση παραχώρησης, υπογραμμίζοντας ότι τα έσοδα ανά επιβάτη παραμένουν κάτω από το επιτρεπόμενο όριο, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις δεν καλύπτουν πλήρως το πραγματικό κόστος λειτουργίας των υποδομών.

Παράλληλα, απέρριψε τους ισχυρισμούς περί έλλειψης διαφάνειας, επισημαίνοντας ότι οι διαδικασίες διαβούλευσης ήταν επαρκείς, αν και παραδέχτηκε επιμέρους τεχνικές ατέλειες, ενώ ξεκαθάρισε ότι οι ενδιαφερόμενοι φορείς συμμετείχαν κανονικά και είχαν πρόσβαση στα απαραίτητα στοιχεία, κάτι που θεωρήθηκε κρίσιμο.

Η συγκεκριμένη απόφαση εκτιμαται ότι περιόρισε τα περιθώρια αμφισβήτησης των τελών από τις αεροπορικές εταιρείες, κάτι που με τη σειρά του φαίνεται να επηρεάζει άμεσα τις διαπραγματεύσεις με εταιρείες όπως η Ryanair, οι οποίες βασίζουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο στο χαμηλό λειτουργικό κόστος.

Δεν είναι η πρώτη φορά που φεύγει από προορισμό

Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που η Ryanair ακολουθεί μια τέτοια τακτική επαναπροσδιορισμού της παρουσίας της σε αγορές όπου δραστηριοποιείται. Το επιχειρηματικό της μοντέλο βασίζεται στην ευελιξία και στη διαρκή ανακατανομή στόλου και δρομολογίων, ανάλογα με το κόστος λειτουργίας και τις εμπορικές συνθήκες. Έτσι, δεν διστάζει να αποχωρεί από βάσεις ή να μειώνει δραστικά τη δραστηριότητά της όταν εκτιμά ότι οι συνθήκες δεν είναι πλέον συμφέρουσες.

Η ελληνική αγορά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της στρατηγικής. Στο παρελθόν, η εταιρεία έχει κλείσει βάσεις σε νησιωτικούς προορισμούς, όπως στα Χανιά και στην Κω, για να επανέλθει αργότερα, ενώ το 2022 είχε κλείσει τη βάση της και στο αεροδρόμιο της Αθήνας, με τις συχνές «εναλλαγές» να επιβεβαιώνουν ότι η εταιρεία χρησιμοποιεί την παρουσία της ως διαπραγματευτικό εργαλείο.

Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι στον χάρτη του δικτύου της έως και χθες έδειχνε σε λειτουργία τέσσερεις βάσεις στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τα Χανιά και την Κέρκυρα.

Ανάλογη εικόνα παρατηρείται και σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Μόλις πριν λίγες ημέρες, η Ryanair ανακοίνωσε την πρόθεσή της να κλείσει τη βάση της στο Βερολίνο, όπου διατηρεί επτά αεροσκάφη από τον προσεχή Οκτώβριο. Η εταιρεία γνωστοποίησε τη μείωση κατά 50% των πτήσεών της από και προς την πόλη στο χειμερινό της πρόγραμμα προσθέτοντας ότι τα 7 αεροσκάφη που εδρεύουν στο Βερολίνο θα μεταφερθούν σε αεροδρόμια χαμηλότερου κόστους σε άλλες χώρες της ΕΕ, οι οποίες έχουν καταργήσει τους φόρους αεροπορίας, όπως η Σουηδία, η Σλοβακία, η Αλβανία και η Ιταλία.

Κατηγόρησε τη διοίκηση του αεροδρομίου ότι επιχειρεί να αυξήσει εκ νέου τα τέλη κατά 10% «τη στιγμή που τα ήδη υψηλά τέλη έχουν αυξηθεί κατά 50% από την πανδημία, ενώ η επιβατική κίνηση έχει καταρρεύσει και έχει μειωθεί κατά περίπου 30%, από 36 εκατομμύρια το 2019 σε 26 εκατομμύρια το 2025».

Υπενθυμίζεται ότι πέραν των προθέσεών της όσον αφορά το αεροδρόμιο «Μακεδονία», η Ryanair είχε έρθει σε κόντρα και με το ελληνικό υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών τον περασμένο Σεπτέμβριο με αφορμή τις πολύωρες καθυστερήσεις στο αεροδρόμιο της Αθήνας.

Με επιστολή της προς τον υπουργό, Χρίστο Δήμα, είχε θέσει ζήτημα σοβαρών καθυστερήσεων στις πτήσεις της, αποδίδοντάς τες σε προβλήματα διαχείρισης και υποστελέχωσης της Υπηρεσίας Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας. Όπως ανέφερε, μέσα στο 2025 καταγράφηκαν δυσλειτουργίες σε περίπου 6.200 πτήσεις της από και προς την Ελλάδα, επηρεάζοντας σχεδόν ένα εκατομμύριο επιβάτες, ενώ είχε ενεργοποιήσει και καμπάνια πίεσης προς τους επιβάτες, καλώντας τους να ζητήσουν παρεμβάσεις από την πολιτική ηγεσία.

Αντιδράσεις και από τα κόμματα

Παρέμβαση για το ζήτημα που έχει δημιουργηθεί έκανε και το ΠΑΣΟΚ, το οποίο, μέσω κοινής ανακοίνωσης στελεχών του, αναδεικνύει την ενδεχόμενη αποχώρηση της Ryanair από τη Θεσσαλονίκη ως θέμα εθνικής σημασίας και όχι απλώς ως μια επιχειρηματική διαφορά. Στην τοποθέτησή τους, η Κ. Σπυριδάκη, ο Αν. Νικολαΐδης και η Ρ. Θρασκιά υπογραμμίζουν ότι η πιθανή αποδυνάμωση του αεροδρομίου «Μακεδονία» απειλεί να πλήξει άμεσα τον τουρισμό, την τοπική οικονομία και την απασχόληση σε ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα, καθώς δεκάδες αεροπορικές συνδέσεις βρίσκονται υπό αμφισβήτηση. Κάνουν λόγο για κίνδυνο «αποσύνδεσης» της πόλης από βασικές ευρωπαϊκές αγορές, υπενθυμίζοντας ότι ο σχεδιασμός της παραχώρησης των περιφερειακών αεροδρομίων στηριζόταν στην ενίσχυση της διεθνούς θέσης της Θεσσαλονίκης ως διαμετακομιστικού και τουριστικού κόμβου στα Βαλκάνια.

Παράλληλα ασκούν κριτική στην κυβέρνηση για απουσία σαφούς τοποθέτησης και στρατηγικής, με αιχμή το ότι κρίσιμες αποφάσεις για την αεροπορική συνδεσιμότητα της χώρας φαίνεται να αφήνονται αποκλειστικά στη δυναμική ιδιωτικών διαπραγματεύσεων.

«Δυστυχώς, η Σύμβαση Παραχώρησης του αεροδρομίου στη Fraport φαίνεται να μετατρέπεται, στην πράξη, σε μια Σύμβαση Εγκατάλειψης και Αποποίησης Ευθυνών. Δεν γίνεται ο τουρισμός και οι αερομεταφορές να λειτουργούν στον αυτόματο πιλότο. Δεν γίνεται η χώρα να αφήνει κρίσιμες αποφάσεις που επηρεάζουν τη διεθνή της θέση να καθορίζονται αποκλειστικά από ιδιωτικές διαπραγματεύσεις, χωρίς κανένα θεσμικό αντίβαρο». Σημειώνουν καλώντας σε άμεση ενεργοποίηση τα αρμόδια υπουργεία.

Το θέμα έφεραν και στη Βουλή με ερωτήσεις τους τόσο ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Πέτρος Παππάς όσο και η ανεξάρτητη βουλευτής Κυριακή Μάλαμα.

Διαβάστε ακόμη

Το δεκαήμερο των εσωκομματικών τριβών στην κυβέρνηση, η αποχώρηση του Καστανίδη και η αγκαλιά στον αποσυνάγωγο Λαζαρίδη

Καλοκαίρι χωρίς γιατρούς στα νησιά: Ο μισθός που δεν καλύπτει ούτε τα βασικά έξοδα και τα εξαντλητικά ωράρια

Έρχονται δώδεκα μέρες «φωτιά» για την κυβέρνηση: Τα εσωκομματικά ραντεβού και οι βαλβίδες αποσυμπίεσης

Δοκιμάζεται η εκεχειρία μετά τις νέες επιθέσεις στα Στενά του Ορμούζ: «Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση», λέει το Ιράν