Πόνος στα πόδια στο περπάτημα: Πότε μπορεί να δείχνει πρόβλημα στις αρτηρίες

Ένας πόνος ή μια κράμπα στη γάμπα που εμφανίζεται επαναλαμβανόμενα στο περπάτημα και υποχωρεί μετά από λίγα λεπτά ανάπαυσης δεν είναι πάντα αθώα ενόχληση, κόπωση ή «φυσιολογικό» σημάδι της ηλικίας. Μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι οι αρτηρίες των ποδιών έχουν στενέψει και δεν τροφοδοτούν επαρκώς τους μυς κατά τη βάδιση.

Το συγκεκριμένο μοτίβο, κατά το οποίο ο πόνος εμφανίζεται συνήθως μετά από μια σχετικά σταθερή απόσταση και περνά με ξεκούραση, ονομάζεται διαλείπουσα χωλότητα. Πρόκειται για κλασικό σύμπτωμα της περιφερικής αρτηριοπάθειας, δηλαδή της μειωμένης αιμάτωσης των κάτω άκρων λόγω στενώσεων ή αποφράξεων στις αρτηρίες.

Γιατί πονά το πόδι όταν περπατάμε

Κατά το περπάτημα, οι μύες των ποδιών χρειάζονται πολύ περισσότερο αίμα και οξυγόνο απ’ ό,τι σε κατάσταση ηρεμίας. Όταν οι αρτηρίες είναι υγιείς, μπορούν να ανταποκριθούν σε αυτή την αυξημένη ανάγκη. Όταν όμως μια αρτηρία έχει στενέψει από αθηρωματική πλάκα, η ροή του αίματος δεν επαρκεί την ώρα της προσπάθειας.

Η αθηρωματική πλάκα δημιουργείται από τη σταδιακή συσσώρευση λίπους και χοληστερόλης στο τοίχωμα του αγγείου, διαδικασία γνωστή ως αθηροσκλήρωση. Έτσι, οι μύες δουλεύουν με έλλειμμα οξυγόνου και αυτό εκδηλώνεται ως πόνος, κράμπα ή κόπωση. Όταν ο άνθρωπος σταματήσει να περπατά, οι ανάγκες μειώνονται και ο πόνος υποχωρεί.

Αυτός είναι και ο λόγος που η ενόχληση είναι συχνά προβλέψιμη: έρχεται σε παρόμοια απόσταση, γίνεται πιο έντονη σε ανηφόρα ή με γρήγορο βηματισμό και περνά με την ανάπαυση.

Πού εμφανίζεται ο πόνος και τι μπορεί να σημαίνει

Πιο συχνά ο πόνος εντοπίζεται στη γάμπα, καθώς οι στενώσεις στην επιπολής μηριαία αρτηρία είναι οι συχνότερες. Ωστόσο, ανάλογα με το σημείο της απόφραξης, η ενόχληση μπορεί να εμφανιστεί και πιο ψηλά.

Πόνος στον γλουτό ή στο ισχίο μπορεί να παραπέμπει σε στένωση σε υψηλότερο επίπεδο, στην περιοχή της αορτής και των λαγόνιων αρτηριών. Πόνος στον μηρό σχετίζεται με τη μηριαία περιοχή. Ως γενικός κανόνας, η στένωση βρίσκεται ένα επίπεδο ψηλότερα από το σημείο όπου αισθάνεται κανείς τον πόνο.

Η διαλείπουσα χωλότητα είναι το κλασικό σύμπτωμα της περιφερικής αρτηριοπάθειας, αλλά δεν είναι ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο εμφανίζεται η νόσος. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία που επικαλούνται οι πηγές, μόνο περίπου το 10% των ασθενών με περιφερική αρτηριοπάθεια παρουσιάζει την «κλασική» χωλότητα. Ένα μεγάλο ποσοστό έχει άτυπα ενοχλήματα, ενώ περίπου το 40% δεν έχει καθόλου συμπτώματα στα αρχικά στάδια.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Δεν οφείλεται κάθε πόνος στη βάδιση σε πρόβλημα των αρτηριών. Η ενόχληση στα πόδια μπορεί να προέρχεται και από την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, στη λεγόμενη νευρογενή χωλότητα, ή σπανιότερα από άλλες παθήσεις, όπως η παγίδευση της ιγνυακής αρτηρίας. Γι’ αυτό η διάκριση χρειάζεται εξέταση από ειδικό.

Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου για περιφερική αρτηριοπάθεια είναι το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, η ηλικία, η υπέρταση, η υψηλή χοληστερίνη και το οικογενειακό ιστορικό.

Σημαντικό είναι επίσης ότι η αθηροσκλήρωση στα πόδια είναι η ίδια διεργασία που μπορεί να επηρεάζει την καρδιά και τον εγκέφαλο. Έτσι, η διαλείπουσα χωλότητα μπορεί να συνδέεται και με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.

Τα σημάδια που χρειάζονται άμεση αξιολόγηση

Ορισμένα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς μπορεί να δείχνουν ότι η αιμάτωση έχει γίνει κρίσιμα ανεπαρκής. Μεταξύ αυτών είναι ο πόνος στο πόδι ακόμη και σε ηρεμία, ιδιαίτερα τη νύχτα, όταν ανακουφίζεται με το πόδι κρεμασμένο έξω από το κρεβάτι.

Προειδοποιητικά σημάδια είναι επίσης οι πληγές ή τα έλκη που δεν επουλώνονται, καθώς και ένα δάχτυλο που είναι κρύο, ωχρό ή κυανό. Σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζεται άμεση αξιολόγηση από αγγειοχειρουργό, καθώς χωρίς αποκατάσταση της ροής υπάρχει κίνδυνος εξέλιξης προς γάγγραινα και ακρωτηριασμό.

Πώς γίνεται η διερεύνηση και η αντιμετώπιση

Η διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό και την κλινική εξέταση, κατά την οποία ο γιατρός ψηλαφεί τους σφυγμούς στα πόδια. Ένα βασικό πρώτο εργαλείο είναι ο σφυροβραχιόνιος δείκτης, γνωστός ως ABI, μια ανώδυνη μέτρηση που συγκρίνει την πίεση στον αστράγαλο με την πίεση στο μπράτσο.

Τιμή κάτω από 0,9 υποδηλώνει αρτηριακή νόσο στα κάτω άκρα, ενώ κάτω από 0,4 παραπέμπει σε κρίσιμη ισχαιμία που χρειάζεται άμεση επέμβαση. Συνήθως ακολουθεί έγχρωμο υπερηχογράφημα, triplex, των αρτηριών, ώστε να φανεί πού και πόσο έχουν στενέψει τα αγγεία. Όταν σχεδιάζεται επέμβαση, μπορεί να χρειαστεί αξονική ή μαγνητική αγγειογραφία ή, σπανιότερα, ψηφιακή αγγειογραφία.

Στα αρχικά στάδια, η βάση της αντιμετώπισης δεν είναι απαραίτητα το χειρουργείο, αλλά ο έλεγχος των αιτίων και η άσκηση. Η διακοπή του καπνίσματος θεωρείται καθοριστικό μέτρο, ενώ παράλληλα ρυθμίζονται ο διαβήτης, η πίεση και η χοληστερίνη.

Ένα οργανωμένο πρόγραμμα βάδισης μπορεί να βοηθήσει, με κύκλους περπατήματος, ξεκούρασης και ξανά περπατήματος τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας. Ο γιατρός μπορεί επίσης να χορηγήσει φαρμακευτική αγωγή, όπως αντιαιμοπεταλιακά και στατίνες, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις υπάρχουν φάρμακα που βελτιώνουν ειδικά την απόσταση βάδισης.

Όταν ο πόνος περιορίζει σοβαρά την καθημερινότητα ή όταν υπάρχουν σημάδια κρίσιμης ισχαιμίας, εξετάζονται επεμβατικές λύσεις για την αποκατάσταση της ροής. Οι στενώσεις μπορεί να αντιμετωπιστούν ενδαγγειακά, με αγγειοπλαστική με μπαλόνι, τοποθέτηση στεντ ή αθηρεκτομή. Σε ορισμένες περιπτώσεις επιλέγεται χειρουργική παράκαμψη, με την τελική επιλογή να γίνεται ανάλογα με τη θέση και την έκταση της βλάβης.

Διαβάστε ακόμη

Ποινική δίωξη για ένα κακούργημα και ένα πλημμέλημα στον Οδυσσέα Δήμα για το ντόπινγκ

Η «συγκατάθεση» για το γαλλικό πλοίο και ο δρόμος προς τον νόμο για τη Γαλάζια Πατρίδα

«Βολές» Σαμαρά: Η μυστική διπλωματία Μητσοτάκη - Γεραπετρίτη μάς οδηγεί σε νέα Ίμια

Βανδάλισαν με νεοναζιστικά σύμβολα το μνημείο του Παύλου Φύσσα στο Κερατσίνι