Η μελέτη που ανατρέπει όσα γνωρίζαμε για τους σκύλους - Πότε έγιναν οι «καλύτεροι φίλοι» του ανθρώπου

Μια σημαντική ανατροπή σημειώθηκε στην ιστορία της εξημέρωσης των σκύλων καθώς σύμφωνα με νέα μελέτη, οι σκύλοι φέρεται να έγιναν «καλύτεροι φίλοι» του ανθρώπου πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστευόταν.

Ειδικότερα, σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε το BBC, ένα θραύσμα γνάθου που βρέθηκε σε μεγάλο βάθος στο έδαφος, σε σπήλαιο του Σόμερσετ, αναθεωρεί την ιστορία για το πότε και πώς οι σκύλοι έγιναν οι καλύτεροι φίλοι μας.

Τι έδειξε ένα θραύσμα γνάθου 15 χιλιάδων ετών

Η ανάλυση DNA δείχνει ότι η γνάθος ανήκε σε έναν από τους πρώτους γνωστούς εξημερωμένους σκύλους και ότι οι άνθρωποι ζούσαν σε στενή επαφή μαζί τους στη Βρετανία πριν από 15.000 χρόνια -χιλιάδες έτη προτού εξημερωθούν τα ζώα κτηνοτροφίας ή προτού οι γάτες μπουν στα σπίτια μας.

Η ανακάλυψη αυτή μεταθέτει κατά περίπου 5.000 χρόνια πίσω την εποχή που οι πρώτοι σκύλοι εξελίχθηκαν από τους προγόνους τους, τους λύκους.

Υποδηλώνει επίσης ότι η φιλία μεταξύ των πρώτων σκύλων και των ανθρώπων της Λίθινης Εποχής υπήρχε σχεδόν από την αρχή, σύμφωνα με τον Δρ. Γουίλιαμ Μάρς του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας.

«Αυτό δείχνει ότι πριν από 15.000 χρόνια, σκύλοι και άνθρωποι είχαν ήδη μια απίστευτα στενή σχέση - και αυτό το μικροσκοπικό σαγόνι, που φαντάζει τόσο ασήμαντο, βοήθησε να αποκαλυφθεί ολόκληρη η ανθρώπινη ιστορία για το πώς ξεκίνησε αυτή η συνεργασία».

Οι πρώτοι σκύλοι ήταν απόγονοι γκρίζων λύκων που παρέμεναν κοντά στα ανθρώπινα καταλύματα στο τέλος της Εποχής των Παγετώνων, τρώγοντας υπολείμματα και γινόμενοι σταδιακά πιο ήμεροι.

Με την πάροδο του χρόνου, οι άνθρωποι άρχισαν να χρησιμοποιούν αυτά τα ζώα για να τους βοηθούν στο κυνήγι, τη φύλαξη και τον εντοπισμό, μετατρέποντάς τα σε συνεργάτες εργασίας αντί για άγρια αρπακτικά.

Μετά από εκατοντάδες γενιές εκτροφής, οι σκύλοι που προέκυψαν είχαν κοντότερο ρύγχος, μικρότερα δόντια και τεράστια ποικιλία μεγεθών, από σκυλιά συντροφιάς έως ογκώδεις φύλακες.

Ο Μάρς έκανε την ανακάλυψη τυχαία κατά τη διάρκεια της διδακτορικής του διατριβής. Η γνάθος βρέθηκε σε ανασκαφές της δεκαετίας του 1920 στο σπήλαιο Γκοφ στο φαράγγι του Τσένταρ, το οποίο σήμερα είναι γνωστό για τη φύλαξη του φημισμένου τυριού του.

Είχε παραμείνει κρυμμένη σε ένα συρτάρι μουσείου για δεκαετίες, καθώς θεωρούνταν ασήμαντο δείγμα. Όμως, ο νεαρός ερευνητής εντόπισε μια άγνωστη επιστημονική εργασία που είχε δημοσιευτεί δέκα χρόνια νωρίτερα, η οποία έθετε το ενδεχόμενο να ανήκει σε σκύλο.

Ο Μάρς πραγματοποίησε γενετική ανάλυση της γνάθου και διαπίστωσε, προς μεγάλη του έκπληξη, ότι πράγματι προερχόταν από σκύλο, καθιστώντας την την πρώτη αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι οι σκύλοι υπήρχαν χιλιάδες χρόνια νωρίτερα από ό,τι είχε επιβεβαιωθεί μέχρι τότε.

Μη μπορώντας να πιστέψει τα αποτελέσματα των εξετάσεων, ο Μάρς ενημέρωσε τον φίλο και επιστημονικό συνεργάτη του, Δρ. Λάκι Σκάρσμπρουκ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και το LMU του Μονάχου, ο οποίος συνεχίζει την ιστορία:

«Ο Γουίλιαμ μου λέει: "Βρήκα έναν σκύλο από την πρώιμη Λίθινη Εποχή" και εγώ του απαντώ: "Αποκλείεται -όλοι οι άλλοι ήταν λύκοι", αλλά εκείνος ήταν απόλυτα σίγουρος. Στη συνέχεια μας έδειξε τα αποτελέσματά του και είπαμε: "Θεέ μου, αυτός ο τύπος μπορεί να βρήκε πραγματικά έναν σκύλο από τόσο παλιά"».

Η γλώσσα που χρησιμοποίησε ο Σκάρσμπρουκ ήταν πιο παραστατική από ό,τι μπορεί να δημοσιευτεί, καθώς αντιλήφθηκε αμέσως τη σημασία της ανακάλυψης του φίλου του.

 «Όλα βρίσκονταν σε μια "γκρίζα ζώνη"»

Με τη γνάθο από το σπήλαιο Γκοφ να έχει πλέον ταυτοποιηθεί με βεβαιότητα, κατέστη εφικτή η χρήση του γενετικού της αποτυπώματος για τη δοκιμή δειγμάτων παρόμοιας ηλικίας από τη Δυτική Ευρώπη και την Κεντρική Ανατολία στην Τουρκία. Όλα αποδείχθηκαν ότι ανήκαν σε σκύλους.

«Περάσαμε χρόνια προσπαθώντας να κατανοήσουμε αρχαία δείγματα των οποίων το DNA βρισκόταν μεταξύ λύκων και σκύλων», δήλωσε ο Σκάρσμπρουκ στο BBC News. «Όλα βρίσκονταν σε μια "γκρίζα ζώνη", επειδή απλά δεν μπορούσαμε να προσδιορίσουμε πού ακριβώς ξεκίνησαν οι σκύλοι. Τότε εμφανίστηκε αυτή η μικρή γνάθος και αποδείχθηκε το κλειδί για την ταυτοποίηση άλλων αρχαίων σκύλων σε όλη την Ευρώπη, που βρίσκονταν μπροστά στα μάτια μας τόσο καιρό».

Η ιστορία, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον από περαιτέρω αναλύσεις. Σύμφωνα με τη Δρ. Σελίνα Μπρέις του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, οι εξετάσεις έδειξαν ότι οι σκύλοι όχι μόνο ήταν γενετικά παρόμοιοι —κάτι που σημαίνει ότι οι πρόγονοί τους ταξίδευαν στην Ευρώπη μαζί με τους ιδιοκτήτες τους— αλλά και ότι έτρωγαν την ίδια τροφή με αυτούς.

«Γνωρίζουμε από τη διατροφή τους ότι μοιράζονταν τα ίδια γεύματα, είτε επρόκειτο για ψάρια στην Τουρκία είτε για κρέας και φυτά στο σπήλαιο Γκοφ. Αυτό υποδηλώνει μια απίστευτα στενή σχέση. Πριν από 15.000 χρόνια, παρατηρούμε το ίδιο επίπεδο συντροφικότητας που βλέπουμε ακόμα και σήμερα».

Υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα μικρών ζώων που μοιάζουν με σκύλους από σπήλαια της Ύστερης Παγετώδους Περιόδου στη Γερμανία, την Ιταλία και την Ελβετία, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν ταφεί δίπλα σε ανθρώπους. Όμως, αυτή η νέα έρευνα είναι η πρώτη που χρησιμοποιεί λεπτομερείς εξετάσεις DNA για να αποδείξει ότι το ζώο από το σπήλαιο Γκοφ ήταν όντως σκύλος και ανήκε σε έναν πολύ πρώιμο πληθυσμό που είχε ήδη εξαπλωθεί σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης και της Ασίας.

Μια ξεχωριστή μελέτη, επίσης στο Nature, δείχνει ότι τα κατοικίδια που βρίσκονται σήμερα στα σπίτια μας κατάγονται από μια διπλή καταγωγή, η οποία είχε ήδη εξαπλωθεί στον βόρειο κόσμο μέχρι το τέλος της Εποχής των Παγετώνων.

 «Αυτή είναι μια σχέση που αναπτύχθηκε μέσα από πάρα πολλά χρόνια»

Ο Δρ. Άντερς Μπέργκστρομ του Ινστιτούτου Φράνσις Κρικ και οι συνεργάτες του ανέλυσαν το DNA περισσότερων από 200 λειψάνων από σπήλαια και αρχαιολογικούς χώρους από την Ελβετία και τη Σουηδία έως την Τουρκία και την Αρμενία. Διαπίστωσαν ότι τα πρώτα ευρωπαϊκά σκυλιά είναι του ίδιου είδους με εκείνα της Σιβηρίας και της Ανατολικής Ασίας, αναγόμενα σε έναν κοινό πρόγονο, αντί για μια ξεχωριστή ευρωπαϊκή εξημέρωση που αργότερα εξαλείφθηκε.

«Όπου και αν εξημερώθηκαν για πρώτη φορά, οι σκύλοι είχαν φτάσει στην Ευρώπη τουλάχιστον πριν από 14.000 χρόνια», ανέφερε ο Μπέργκστρομ.

Αυτές οι ανακαλύψεις εντυπωσίασαν την Κιάρα Φάρελ του Royal Kennel Club: «Ως λάτρης των σκύλων, πιστεύω ότι κάθε ιδιοκτήτης γνωρίζει αυτό το συναίσθημα, όταν ο σκύλος σου είναι σαν να σου μιλάει. Αυτή είναι μια σχέση που αναπτύχθηκε μέσα από πάρα πολλά χρόνια και είναι μοναδική μεταξύ σκύλων και ανθρώπων».

Διαβάστε ακόμη

Ο Τραμπ σε αναζήτηση «στρατηγικής εξόδου» από το Ιράν - Γιατί φουντώνει η ανησυχία στον Λευκό Οίκο

«Θέλω να φύγω όμορφα»: Πέθανε με ευθανασία η 25χρονη Νοέλια Καστίγιο έπειτα από 601 ημέρες αναμονής

«Δεν σταμάτησαν να κλαίνε»: Συγκινεί η 82χρονη Σοφία Ρωμνάκη που παρέλασε στη Ρόδο για την 25η Μαρτίου

Η εξαφάνιση της Σέριλ Γκρίμερ: Ο απαγωγέας της οδηγείται στη δικαιοσύνη 56 χρόνια μετά