Αποκάλυψη Reuters: Πλήγματα από τη Σαουδική Αραβία στο Ιράν τον Μάρτιο

Η Σαουδική Αραβία εξαπέλυσε σειρά μη δημοσιοποιημένων επιθέσεων κατά του Ιράν, ως αντίποινα για πλήγματα που δέχθηκε το Βασίλειο κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή. Τις πληροφορίες επιβεβαιώνουν δύο δυτικοί αξιωματούχοι που έχουν γνώση του θέματος, καθώς και δύο Ιρανοί αξιωματούχοι.

Σύμφωνα με το αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Reuters, οι εν λόγω επιχειρήσεις, που έρχονται για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας, αποτελούν την πρώτη φορά που το Ριάντ φέρεται να αναλαμβάνει άμεση στρατιωτική δράση εντός της ιρανικής επικράτειας. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει μια σαφώς πιο δυναμική στάση της Σαουδικής Αραβίας απέναντι στον κύριο περιφερειακό της αντίπαλο.

Σύμφωνα με τους δύο δυτικούς αξιωματούχους, οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν από τη Σαουδική Βασιλική Αεροπορία στα τέλη Μαρτίου. Ο ένας εξ αυτών περιορίστηκε να δηλώσει ότι επρόκειτο για «επιθέσεις ανταπόδοσης ως αντίδραση στις επιθέσεις που δέχτηκε η Σαουδική Αραβία».

Το Reuters δεν ήταν σε θέση να διασταυρώσει τους συγκεκριμένους στόχους. Ερωτηθείς σχετικά, ανώτατος αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας απέφυγε να απαντήσει ευθέως για το αν διεξήχθησαν οι εν λόγω επιχειρήσεις. Αντίστοιχα, το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.

Η Σαουδική Αραβία, η οποία διατηρεί στενούς αμυντικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ, βασιζόταν παραδοσιακά στην αμερικανική στρατιωτική ισχύ για την ασφάλειά της. Ωστόσο, ο πόλεμος των 10 εβδομάδων κατέστησε σαφές ότι το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας παραμένει εκτεθειμένο σε πλήγματα που διαπερνούν την αμερικανική «στρατιωτική ομπρέλα».

Ανταπόδοση από τα αραβικά κράτη του Περσικού Κόλπου

Οι σαουδαραβικές επιχειρήσεις αναδεικνύουν τη διεύρυνση της σύγκρουσης, η οποία ξεκίνησε με τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, εμπλέκοντας την ευρύτερη Μέση Ανατολή σε βαθμό που δεν είχε αναγνωριστεί δημόσια έως τώρα.

Μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η Τεχεράνη έπληξε και τα έξι κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου με πυραύλους και drones. Στο στόχαστρο βρέθηκαν όχι μόνο αμερικανικές βάσεις, αλλά και πολιτικές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια και πετρελαϊκές υποδομές, ενώ το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκάλεσε αναταραχή στο παγκόσμιο εμπόριο.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal την περασμένη Δευτέρα (11/5), και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) προχώρησαν σε στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν. Συνολικά, οι ενέργειες του Ριάντ και του Αμπού Ντάμπι αποκαλύπτουν μια σύγκρουση που παρέμενε εν πολλοίς αθέατη — μια αντιπαράθεση στην οποία οι μοναρχίες του Κόλπου, θύματα των ιρανικών επιθέσεων, πέρασαν στην αντεπίθεση.

Ωστόσο, η στρατηγική τους διαφέρει. Τα ΗΑΕ υιοθέτησαν μια πιο επιθετική γραμμή, επιδιώκοντας να προκαλέσουν κόστος στο Ιράν, αποφεύγοντας τη δημόσια διπλωματία. Αντιθέτως, η Σαουδική Αραβία επιχείρησε να αποτρέψει την ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, διατηρώντας τακτική επικοινωνία με την Τεχεράνη, μεταξύ άλλων μέσω του Ιρανού πρέσβη στο Ριάντ, ο οποίος επίσης δεν σχολίασε τις εξελίξεις.

Ο ανώτερος Σαουδάραβας διπλωμάτης, χωρίς να επιβεβαιώσει τυχόν συμφωνία αποκλιμάκωσης, σημείωσε: «Επαναβεβαιώνουμε τη σταθερή θέση της Σαουδικής Αραβίας υπέρ της αποκλιμάκωσης, της αυτοσυγκράτησης και της μείωσης των εντάσεων, με στόχο τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία της περιοχής και των λαών της».

Γενικευμένη κλιμάκωση

Ιρανοί και δυτικοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το Ριάντ ενημέρωσε την Τεχεράνη για τις επιθέσεις, γεγονός που πυροδότησε έντονες διπλωματικές διεργασίες. Οι σαουδαραβικές προειδοποιήσεις για περαιτέρω αντίποινα οδήγησαν τελικά σε μια άτυπη συμφωνία αποκλιμάκωσης.

Ο Αλί Βαέζ, διευθυντής του Ιρανικού Προγράμματος στο International Crisis Group, εκτίμησε ότι η αλληλουχία επιθέσεων και συμφωνίας καταδεικνύει «την ρεαλιστική αναγνώριση και από τις δύο πλευρές ότι η ανεξέλεγκτη κλιμάκωση συνεπάγεται απαράδεκτο κόστος». Κατά τον ίδιο, οι εξελίξεις αυτές δεν προδίδουν «όχι εμπιστοσύνη, αλλά κοινό συμφέρον για την επιβολή ορίων στην αντιπαράθεση πριν αυτή εξελιχθεί σε ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση».

Η αποκλιμάκωση τέθηκε σε ισχύ μία εβδομάδα προτού Ουάσιγκτον και Τεχεράνη συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός στις 7 Απριλίου. Ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχόλιο. Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε τη συμφωνία με το Ριάντ, τονίζοντας ότι στόχος ήταν η «παύση των εχθροπραξιών, τη διαφύλαξη των αμοιβαίων συμφερόντων και την αποτροπή της κλιμάκωσης των εντάσεων».

Ιράν και Σαουδική Αραβία -οι κυρίαρχες σιιτικές και σουνιτικές δυνάμεις της περιοχής- βρίσκονται σε διαρκή ανταγωνισμό, υποστηρίζοντας αντίπαλα στρατόπεδα σε διάφορα μέτωπα. Η εξομάλυνση των σχέσεών τους το 2023, με τη μεσολάβηση της Κίνας, επέτρεψε την τήρηση της εκεχειρίας στην Υεμένη μεταξύ των ανταρτών Χούτι και της Σαουδικής Αραβίας. Η διατήρηση της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα επέτρεψε στο Ριάντ να συνεχίσει τις εξαγωγές πετρελαίου, παραμένοντας σχετικά προστατευμένο από τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης.

«Το Βασίλειο απόφυγε την "Καμίνι της καταστροφής"»

Σε άρθρο του στην Arab News, ο πρίγκιπας Τούρκι αλ-Φαϊζάλ, πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, περιέγραψε τη στρατηγική της χώρας του: «όταν το Ιράν και άλλοι προσπάθησαν να σύρουν το βασίλειο στη φωτιά της καταστροφής, η ηγεσία μας επέλεξε να υπομείνει τους πόνους που προκάλεσε ένας γείτονας, προκειμένου να προστατεύσει τις ζωές και την περιουσία των πολιτών της».

Τα πλήγματα της Σαουδικής Αραβίας ήταν το αποκορύφωμα εβδομάδων έντασης. Στις 19 Μαρτίου, ο υπουργός Εξωτερικών, πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, δήλωσε ότι το Βασίλειο «διατηρεί το δικαίωμα να αναλάβει στρατιωτική δράση, εάν κριθεί απαραίτητο». Τρεις ημέρες αργότερα, το Ριάντ απέλασε τον στρατιωτικό ακόλουθο και τέσσερα μέλη του διπλωματικού προσωπικού του Ιράν.

Περιορισμός των ιρανικών επιθέσεων

Σύμφωνα με δυτικές πηγές, η απειλή του Ριάντ για υιοθέτηση μιας πιο επιθετικής στάσης, ανάλογης με εκείνη των ΗΑΕ, οδήγησε στη συμφωνία αποκλιμάκωσης στα τέλη Μαρτίου.

Τα στοιχεία του Reuters, βασισμένα σε ανακοινώσεις του σαουδαραβικού Υπουργείου Άμυνας, δείχνουν ότι οι επιθέσεις με drones και πυραύλους μειώθηκαν από 105 (την εβδομάδα 25-31 Μαρτίου) σε περίπου 25 (μεταξύ 1-6 Απριλίου).

Δυτικές πηγές εκτιμούν ότι τα βλήματα που εκτοξεύθηκαν κατά της Σαουδικής Αραβίας λίγο πριν την ευρύτερη εκεχειρία προέρχονταν από το Ιράκ, ένδειξη ότι η Τεχεράνη περιόρισε τις άμεσες επιθέσεις, επιτρέποντας ωστόσο τη δράση των συμμαχικών της ομάδων. Στις 12 Απριλίου, το Ριάντ κάλεσε τον πρέσβη του Ιράκ για να διαμαρτυρηθεί για τη χρήση του ιρακινού εδάφους.

Παρά τη συμφωνία, η ένταση αναζωπυρώθηκε στις 7-8 Απριλίου, όταν αναφέρθηκαν 31 drones και 16 πύραυλοι κατά του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας. Η έξαρση αυτή ώθησε το Ριάντ να εξετάσει νέα αντίποινα κατά του Ιράν και του Ιράκ, ενώ το Πακιστάν ανέπτυξε μαχητικά αεροσκάφη προς υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας, απευθύνοντας ταυτόχρονα εκκλήσεις για αυτοσυγκράτηση.

Διαβάστε ακόμη

Στα κάγκελα οι νοσηλευτές για τα μέτρα που ανακοινώθηκαν, αλλά δεν υλοποιήθηκαν - Οι 3 δεσμεύσεις που αθετήθηκαν

Θρήνος για τον θάνατο βρέφους 7 μηνών στην Κρήτη

Ηλιούπολη: Η κατάσταση της υγείας της 17χρονης πολυτραυματία

Μην πεις ότι δεν ήξερες: Τι διαβάζουμε και πού βγαίνουμε σήμερα Τετάρτη 13 Μαΐου