Κίνα: Οι «σκιές» πίσω από τη φανταχτερή και μεγαλοπρεπή υποδοχή Τραμπ στο Πεκίνο

Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ οργάνωσε μια μεγαλοπρεπή υποδοχή για τον Αμερικανό ομόλογό του, Ντόναλντ Τραμπ, την πρώτη ημέρα μιας επίσκεψης που θα μπορούσε να επανακαθορίσει τις σχέσεις μεταξύ των δύο αντίπαλων υπερδυνάμεων.

Η στρατιωτική τιμητική φρουρά είχε παραταχθεί έξω από το Μεγάλο Μέγαρο του Λαού για να υποδεχθεί τον Τραμπ, με χαιρετισμό με όπλα και μπάντα που έπαιζε τον εθνικό ύμνο των ΗΠΑ. Ο πρόεδρος σταμάτησε δύο φορές για να χαιρετήσει μαθητές που ζητωκραύγαζαν κρατώντας κινεζικές και αμερικανικές σημαίες.

Καθώς έσφιξε το χέρι του Σι, σημειώνει το BBC, έσκυψε και του χάιδεψε το χέρι σε μια κίνηση που έμοιαζε με ένδειξη ζεστασιάς. Και τον επαίνεσε ιδιαίτερα ως οικοδεσπότη του. «Είσαι ένας σπουδαίος ηγέτης. Το λέω σε όλους», δήλωσε σε σχόλια που φάνηκαν αυθόρμητα. Αργότερα, κατά την επίσκεψή του στον Ναό του Ουρανού του 15ου αιώνα, είπε στους δημοσιογράφους ότι η Κίνα είναι όμορφη. Στο αποψινό δείπνο, χαρακτήρισε τις συνομιλίες ως «πολύτιμη» ευκαιρία.

Ήταν μια εντυπωσιακή ημέρα, δεδομένου ότι ο Τραμπ είχε χτίσει την πολιτική του εικόνα μιλώντας σκληρά για την Κίνα. «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να επιτρέπουμε στην Κίνα να βιάζει τη χώρα μας, και αυτό ακριβώς κάνουν», είχε δηλώσει σε προεκλογική συγκέντρωση το 2016. Το 2020 είχε ισχυριστεί ότι η Κίνα «έχει εκμεταλλευτεί τις Ηνωμένες Πολιτείες όπως κανείς άλλος ποτέ», και είχε χαρακτηρίσει την πανδημία Covid-19 ως «κινεζικό ιό». Πριν επιστρέψει στην εξουσία, είχε δεσμευτεί να «κάνει την Κίνα να πληρώσει».

Στο αποκορύφωμα του εμπορικού πολέμου πέρυσι, οι δύο πλευρές είχαν επιβάλει δασμούς που ξεπερνούσαν το 100% η μία στην άλλη. Ακολούθησε μια εύθραυστη εκεχειρία, αλλά ένα από τα βασικά ερωτήματα αυτής της επίσκεψης είναι αν αυτή θα διατηρηθεί και τι συμφωνία θα την αντικαταστήσει. Τα άλλα ζητήματα αφορούν το Ιράν - μπορεί το Πεκίνο να βοηθήσει στη διαμεσολάβηση μιας συμφωνίας; - και την Ταϊβάν, το σύμμαχο των ΗΠΑ και αυτοδιοικούμενο νησί που η Κίνα θεωρεί δικό της έδαφος.

Το Πεκίνο έστησε ένα θέαμα σχεδιασμένο να κολακεύσει τον Τραμπ πριν από οποιαδήποτε συμφωνία, για να δείξει ότι η πόρτα της Κίνας είναι ανοιχτή σε επισκέπτες. Ωστόσο, λίγο μετά την έναρξη των συνομιλιών, τα κρατικά μέσα δημοσίευσαν δηλώσεις του Σι που έδειχναν ότι οι εντάσεις για την Ταϊβάν μπορεί να αποδειχθούν δύσκολες. Αλλά η προσεκτικά σκηνοθετημένη τελετουργία δεν είχε μόνο στόχο τον Τραμπ και τους 30 διευθύνοντες συμβούλους που τον συνόδευαν. Ήταν επίσης επίδειξη ισχύος, που το Πεκίνο γνωρίζει ότι θα μεταδοθεί ζωντανά στις ΗΠΑ και σε όλο τον κόσμο.

«Γινόμαστε μάρτυρες μιας ιστορικής αλλαγής», λέει ο Τζον Ντελάρι, ανώτερος συνεργάτης του Κέντρου Σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας στο Asia Society. «Διστάζω να δώσω υπερβολική βαρύτητα σε αυτή τη συγκεκριμένη σύνοδο, αλλά η ασταμάτητη άνοδος της Κίνας σε σημείο όπου ανταγωνίζεται νόμιμα τις ΗΠΑ - αυτό συμβαίνει τώρα μπροστά στα μάτια μας. Το Πεκίνο είναι πλέον η δεύτερη παγκόσμια πρωτεύουσα».

Ένα θέαμα για όλους

Ο πρόεδρος Σι θέλει να προβάλλεται ως σταθερός παγκόσμιος ηγέτης, σε αντίθεση με έναν απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο. Λόγω του μεγέθους της κινεζικής οικονομίας, αρκετοί παγκόσμιοι ηγέτες, μεταξύ αυτών από συμμάχους των ΗΠΑ όπως ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία, έχουν σπεύσει να κλείσουν συμφωνίες με το Πεκίνο.

Το εμπόριο της Κίνας με τον υπόλοιπο κόσμο έχει επεκταθεί από την πρώτη θητεία Τραμπ, καθώς προετοιμάστηκε για αυτό ακριβώς που εκείνος είχε προειδοποιήσει: περισσότερους δασμούς. Πέρυσι, απάντησε στον Τραμπ με δασμούς αντιποίνων και περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών απαραίτητων για τη σύγχρονη βιομηχανία. Η Ουάσινγκτον επανήλθε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και οι δασμοί μειώθηκαν.

Ο Σι πιστεύει ότι έχει δείξει στις ΗΠΑ και στον κόσμο πόσο εξαρτώνται από την κινεζική παραγωγή και τεχνολογία. Η Κίνα παράγει πλέον το 1/3 των παγκόσμιων αγαθών, επεξεργάζεται πάνω από το 90% των σπάνιων γαιών και παράγει περίπου το 60-80% των ηλιακών πάνελ, ανεμογεννητριών και ηλεκτρικών οχημάτων. Παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις σχέσεις της με τη Μόσχα και τη Βόρεια Κορέα, αυτές φαίνεται να έχουν επισκιαστεί καθώς ο Τραμπ ανατρέπει τη διεθνή τάξη. Κάποιοι το βλέπουν αυτό ως ένδειξη ότι η ισορροπία ισχύος μετατοπίζεται προς την Κίνα.

Το Ιράν ως διαπραγματευτικό χαρτί

Η Κίνα πιθανότατα θεωρεί ότι έχει πλεονέκτημα στις συνομιλίες, καθώς ο Σι αντιμετωπίζει έναν Τραμπ αποδυναμωμένο από τον πόλεμο στο Ιράν. Τα κλειστά Στενά του Ορμούζ έχουν αναστατώσει την παγκόσμια οικονομία και ο Τραμπ αναμένεται να ζητήσει βοήθεια από το Πεκίνο για το άνοιγμα του θαλάσσιου διαδρόμου.

Η Κίνα και το Ιράν έχουν δεκαετίες σχέσεων και η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν. Αν ο Σι βοηθήσει να ωθήσει την Τεχεράνη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μπορεί να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη επιρροή. «Είναι προς το συμφέρον τους να το επιλύσουν», δήλωσε ο Μάρκο Ρούμπιο πριν το ταξίδι. «Και ελπίζουμε να τους πείσουμε να παίξουν πιο ενεργό ρόλο». Αλλά η Κίνα θα ζητήσει κάτι ως αντάλλαγμα.

Ο Σι προειδοποίησε ήδη τον Τραμπ ότι το ζήτημα της Ταϊβάν θα μπορούσε να οδηγήσει τις δύο χώρες σε σύγκρουση, σύμφωνα με κινεζικά κρατικά μέσα. Θα μπορούσε να πιέσει τις ΗΠΑ να καθυστερήσουν ή να σταματήσουν τις πωλήσεις όπλων προς την Ταϊβάν, αν και η Ουάσινγκτον δεσμεύεται νομικά να παρέχει στο νησί μέσα άμυνας. Παρ’ όλα αυτά, οι Αρχές στην Ταϊπέι παρακολουθούν τη σύνοδο με ανησυχία. Όταν δημοσιογράφοι ρώτησαν τους δύο ηγέτες στον Ναό του Ουρανού αν συζήτησαν την Ταϊβάν, κανείς δεν απάντησε.

Σε αντίθεση με την προηγούμενη επίσκεψη, όπου η Μελάνια Τραμπ συνόδευε τον σύζυγό της, αυτή είναι μια πολύ διαφορετική επίσκεψη. Η έμφαση φαίνεται να είναι στην επιχειρηματική αποστολή, στην οποία συμμετείχαν ο Έλον Μασκ, ο Τιμ Κουκ και ο επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ. Όλοι ήταν παρόντες και στο δείπνο. Ο Τραμπ θέλει αυτή η αντιπροσωπεία να βρεθεί στο επίκεντρο, καθώς ζητά από την Κίνα να ανοίξει τις πόρτες της σε περισσότερες αμερικανικές εταιρείες.

Το τι θα προκύψει τελικά από αυτή τη συμφωνία παραμένει ασαφές, καθώς δεν έχουν δοθεί λεπτομέρειες. Η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ανέφερε μόνο ότι οι δύο πλευρές «συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης της οικονομικής συνεργασίας», συμπεριλαμβανομένης της διεύρυνσης της πρόσβασης των αμερικανικών εταιρειών στην κινεζική αγορά και των κινεζικών επενδύσεων σε αμερικανικές βιομηχανίες. Για το Ιράν, προστέθηκε ότι «και οι δύο χώρες συμφώνησαν πως το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα» και ότι «τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά για τη ροή ενέργειας».

Τι ακολουθεί

Η Παρασκευή (15/5), όταν οι δύο ηγέτες θα συναντηθούν ξανά, μπορεί να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Ο Τραμπ θέλει μια νίκη να παρουσιάσει στο εσωτερικό, καθώς η δημοτικότητά του πέφτει. Ο Σι έχει δηλώσει ότι οι δύο πλευρές πρέπει να επεκτείνουν τις ανταλλαγές και τη συνεργασία σε τομείς όπως το εμπόριο και η γεωργία - μια ένδειξη ότι η Κίνα ίσως είναι έτοιμη να αγοράσει περισσότερη αμερικανική σόγια, βοδινό κρέας και αεροσκάφη Boeing.

Οι δύο ηγέτες έχουν επίσης συμφωνήσει να χαρακτηρίσουν τη σχέση τους ως «εποικοδομητική, στρατηγική και σταθερή» για τα επόμενα τρία χρόνια. Η Κίνα αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές προκλήσεις: ανεργία, άνιση ανάπτυξη, κρίση ακινήτων και υψηλό χρέος τοπικών κυβερνήσεων. Έτσι, το Πεκίνο ίσως δεν θέλει έναν κόσμο με τις ΗΠΑ στο κέντρο της παγκόσμιας ισχύος, αλλά χρειάζεται έναν τρόπο να συνυπάρξει με αυτές.

Και αυτό ήταν το μήνυμα που φάνηκαν να στέλνουν και οι δύο ηγέτες στο δείπνο εκείνο το βράδυ. Απολαμβάνοντας τη «μεγαλοπρεπή υποδοχή σαν καμία άλλη» που είχε λάβει, ο Τραμπ κάλεσε τον Σι στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο. Ο Σι πήγε ακόμη παραπέρα, λέγοντας ότι «η μεγάλη αναζωογόνηση του κινεζικού έθνους» και το «Κάντε την Αμερική μεγάλη ξανά» μπορούν να συμβαδίσουν. Ολοκλήρωσε την ομιλία του με μια πρόποση για το μέλλον και των δύο χωρών: «Στην υγειά μας».

Διαβάστε ακόμη

Τραγωδία δίχως τέλος στην Ηλιούπολη: Πέθανε η 17χρονη μαθήτρια που νοσηλευόταν στη ΜΕΘ

Γαλάζια Σημαία 2026: Δεύτερη στον κόσμο η Ελλάδα με 657 βραβευμένα σημεία - Όλη η λίστα

Φρίκη: Μητέρα κατηγορείται πως δολοφόνησε το 14 μηνών μωρό της για να μην το πάρει η πρόνοια

Καρκίνος, άνοια και καρδιοπάθειες: Πώς το αλκοόλ δηλητηριάζει τον οργανισμό και τι πρέπει να κάνουμε