Λύθηκε το μυστήριο του Στόουνχεντζ; Τι αναφέρει πρωτοποριακή μελέτη για τη μεταφορά των μεγάλιθων

Νέα έρευνα επιχειρεί να δώσει οριστική απάντηση στο μεγάλο ερώτημα του ιστορικού μνημείου

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 4 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Παραμένει μυστήριο το πώς ακριβώς ο γιγαντιαίος «λίθινος βωμός» (Altar Stone) του Στόουνχεντζ έφτασε στο ιστορικό αυτό μνημείο στο Ηνωμένο Βασίλειο, όμως νέα στοιχεία αποκλείουν μία θεωρία - ότι ο μεγάλιθος μετακινήθηκε αποκλειστικά από πάγους.

Σε μια πρωτοποριακή μελέτη, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Curtin της Αυστραλίας υποστηρίζουν ότι η πέτρα, βάρους περίπου 6 τόνων, μεταφέρθηκε από ανθρώπους της Νεολιθικής Εποχής μέσα από εκατοντάδες χιλιόμετρα δύσβατου εδάφους.

«Τα στοιχεία δείχνουν μια σκόπιμη, προσεκτικά σχεδιασμένη μετακίνηση μέσα από ένα απαιτητικό και ποικιλόμορφο τοπίο», δήλωσε ο συν-επικεφαλής συγγραφέας δρ Άντονι Κλαρκ από τη Σχολή Γεωεπιστημών και Πλανητικών Επιστημών του Curtin, σε ανακοίνωση που περιγράφει αυτό το «μνημειώδες» επίτευγμα, και αναμεταδίδει η New York Post. «Η μεταφορά μιας πέτρας αυτού του μεγέθους σε τόσο μεγάλη απόσταση θα απαιτούσε σχεδιασμό, συντονισμό και βαθιά κατανόηση του τοπίου - για να μην αναφέρουμε τεράστια αποφασιστικότητα».

Για χρόνια, υπήρξαν πολλές θεωρίες σχετικά με τη μεταφορά της Πέτρας του Βωμού, η οποία, σύμφωνα με αναφορές, προστέθηκε στον ιστορικό χώρο στην πεδιάδα Salisbury στο Wiltshire μεταξύ 2620 και 2480 π.Χ., όπως ανέφερε το Smithsonian Magazine. Αρχικά θεωρούνταν ότι η πέτρα προερχόταν από την Ουαλία, όπως και οι άλλες «μπλε πέτρες» του μνημείου, όμως η ανάλυση της χημικής της σύστασης έδειξε ότι προέρχεται από τη λεκάνη Orcadian της Σκωτίας - περίπου 724 χιλιόμετρα μακριά.

Πώς έκαναν την έρευνα και τι διαπίστωσαν

Πώς λοιπόν ένα βράχος μήκους σχεδόν 5 μέτρων και βάρους 6 τόνων μετακινήθηκε τόσο μακριά χωρίς τη βοήθεια σύγχρονης τεχνολογίας; Οι επιστήμονες έχουν προτείνει διάφορες θεωρίες, από τη χρήση πλοίων μέχρι - ίσως πιο εντυπωσιακά - τη μετακίνηση μέσω παγετώνων κατά την Εποχή των Παγετώνων. Για να προσδιορίσει τον αρχαίο τρόπο μεταφοράς, η αυστραλιανή ομάδα αναπαρήγαγε τις τροχιές των παγετώνων της εποχής χρησιμοποιώντας μοντελοποίηση επιστρωμάτων πάγων και χρονολόγηση ορυκτών κόκκων - μια μέθοδο που αναλύει τους κρυστάλλους μέσα σε μια πέτρα για να προσδιορίσει την ηλικία της.

Διαπίστωσαν ότι, ενώ η πλειονότητα των παγετώνων από τη βορειοανατολική Σκωτία κινούνταν προς τα βορειοανατολικά, μακριά από το Στόουνχεντζ, κάποιοι πράγματι κινούνταν προς τα νοτιοανατολικά. Αυτός ο παγωμένος «μεταφορικός ιμάντας» θα μπορούσε ενδεχομένως να έχει μεταφέρει τον τεράστιο βράχο μέχρι το Dogger Bank, μια πλέον βυθισμένη περιοχή γης πάνω από 400 χιλιόμετρα από το μνημείο, που κάποτε συνέδεε το Ηνωμένο Βασίλειο με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι έπρεπε να μεταφέρουν το υπόλοιπο της διαδρομής, υποστηρίζουν οι επιστήμονες. «Η πέτρα θα έπρεπε να μετακινηθεί ακόμη εκατοντάδες χιλιόμετρα από ανθρώπους», είπε ο Κλαρκ, ο οποίος θεωρεί ότι η μεταφορά έγινε σταδιακά, συνδυάζοντας «έλξη στην ξηρά με μεταφορά μέσω ποταμών ή ακτοπλοϊκά όπου ήταν δυνατόν». Παρότι η ομάδα δεν αποκλείει εντελώς τη χρήση παγετώνων, τη θεωρεί απίθανη, καθώς το Dogger Bank είχε βυθιστεί πριν από 8.000 χρόνια - 3.000 χρόνια πριν από την έναρξη της κατασκευής του Στόουνχεντζ - καθιστώντας σχεδόν αδύνατη τη μετακίνηση μέσω πάγου.

Ο αγώνας για την... κατάλληλη πέτρα

Σε αντίθεση με σύγχρονα κατασκευαστικά έργα, οι δημιουργοί του Στόουνχεντζ δεν είχαν αυστηρό χρονοδιάγραμμα, κάτι που θα τους επέτρεπε να αναπτύξουν μεθόδους μεταφοράς της πέτρας, σύμφωνα με αυτή την εναλλακτική θεωρία. «Αυτοί οι άνθρωποι που έστησαν το Στόουνχεντζ δεν βιάζονταν», είπε ο Κλαρκ στο New Scientist. «Θα μπορούσε να ήταν ένα πολυετές εγχείρημα, όπως οι πυραμίδες, οπότε δεν χρειάζεται να σκεφτόμαστε με τους δικούς μας σύγχρονους χρόνους των μηνών».

Τι ενέπνευσε τους αρχαίους κατασκευαστές να αναλάβουν ένα τόσο φαινομενικά σισύφειο εγχείρημα; Ο Κλαρκ εξήγησε: «Γιατί επιλέγουμε μάρμαρο από την Ιταλία για τις κουζίνες μας; Οι άνθρωποι πάντα είχαν μια γοητεία με το να βρίσκουν την κατάλληλη πέτρα και, για οποιονδήποτε λόγο, χρειάζονταν ψαμμίτη από τη βορειοανατολική Σκωτία για το μνημείο τους στην Αγγλία». Τελικά, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι νεολιθικοί αυτοί κατασκευαστές ίσως ήταν πιο οργανωμένοι απ’ όσο πιστευόταν μέχρι σήμερα.