Η νέα κρίση και ο ορατός κίνδυνος λουκέτων σε πρακτορεία της ΕΛΤΑ Courier σε όλη την Ελλάδα

Στο μεγάλο κάδρο της κρίσης των ΕΛΤΑ μπαίνουν πλέον και τα πρακτορεία της ΕΛΤΑ Courier, του δικτύου ταχυμεταφορών των Ελληνικών Ταχυδρομείων, στα οποία η κυβέρνηση έχει στηρίξει σημαντικό μέρος του σχεδίου της για τον μεταχηματισμό τους, ύστερα από τον σάλο που προκλήθηκε λίγους μήνες πριν, όταν η διοίκηση της εταιρείας είχε επιχειρήσει να προβεί στο κλείσιμο 204 καταστημάτων των ΕΛΤΑ.Σήμερα φαίνεται πως και ο κλάδος των πρακτορείων βρίσκεται σε δεινή θέση, με τους πράκτορες να κάνουν λόγο για οριακή βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για επερχόμενα λουκέτα, τα οποία θα αφήσουν χωρίς εξυπηρέτηση πολλές περιοχές της χώρας.394730_1Η παρατεταμένη αναταραχή στο δίκτυο ξεκίνησε από τον Αύγουστο, όταν τέθηκε σε εφαρμογή το νέο προμηθειακό καθεστώς των πρακτόρων της ΕΛΤΑ Courier. Πράκτορες σε όλη τη χώρα μιλούν για σημαντικές απώλειες εσόδων, αδυναμία κάλυψης λειτουργικών εξόδων και ένα μοντέλο αμοιβών που, όπως λένε, δεν είναι πλέον βιώσιμο για μεγάλο μέρος του δικτύου.Πηγές με γνώση της υπόθεσης που μίλησαν στο «ethnos.gr» αναφέρουν ότι η αλλαγή του συστήματος προμηθειών συνοδεύτηκε από μηχανισμούς που οδηγούν σε απώλεια τζίρου, ανεξάρτητα μάλιστα από το εάν ο πράκτορας εκτελεί σωστά το έργο του.Οι ιδιοκτήτες 68 πρακτορείων – πολλά εκ των οποίων βρίσκονται και στην Αθήνα – απέστειλαν σχετική επιστολή στους αρμόδιους υπουργούς και τη διοίκηση του Υπερταμείου ζητώντας τη θεσμική τους παρέμβαση και αναφέροντας ότι το νέο προμηθειακό μοντέλο έχει οδηγήσει πολλά πρακτορεία σε οικονομική ασφυξία καθώς αντί να ενισχύει τη βιωσιμότητα και τη συνοχή του δικτύου, το αποδυναμώνει.Η αλλαγή στον τρόπο αμοιβής της επίδοσηςΚεντρικό στοιχείο του νέου μοντέλου είναι η σύνδεση της προμήθειας με τον χρόνο επίδοσης του αντικειμένου. Σύμφωνα με το καθεστώς που εφαρμόζεται από τον Αύγουστο, αν το αντικείμενο παραδοθεί την ίδια ημέρα, το πρακτορείο λαμβάνει προμήθεια 27,5%. Αν όμως ο παραλήπτης δεν βρεθεί – είτε επειδή απουσιάζει ή δεν είναι διαθέσιμος - και η παράδοση δεν ολοκληρωθεί την ίδια ημέρα, η προμήθεια μειώνεται σημαντικά. Εάν η επίδοση γίνει μετά από δύο ή τρεις ημέρες, το ποσοστό πέφτει αυτόματα στο 5%.Όπως επισημαίνουν πράκτορες, η απώλεια προμήθειας δεν σχετίζεται με πλημμελή εκτέλεση του έργου. «Έχουν γίνει οι προσπάθειες, έχει γίνει η επίσκεψη, αλλά αν ο πελάτης λείπει, δεν μπορούμε να πάρουμε την προμήθεια που μας αναλογεί», αναφέρουν. Σε ορισμένα μεγάλα πρακτορεία, όπου ο όγκος αποστολών είναι υψηλός και οι αποτυχίες πρώτης επίδοσης συχνότερες, η μεσοσταθμική απώλεια υπολογίζεται ότι φτάνει περίπου στο 20% ανά αντικείμενο.Παράλληλα με την αλλαγή στον τρόπο αμοιβής της επίδοσης, μειώθηκαν σημαντικά και οι προμήθειες σε πρόσθετες υπηρεσίες. Η προμήθεια στην αντικαταβολή και στην πρωινή παράδοση μειώθηκε κατά τις ίδιες πληροφορίες, από το 40% στο 20%, γεγονός που - σύμφωνα με τους πράκτορες - επηρέασε άμεσα τον τζίρο.Συνολικά, στο δίκτυο υπολογίζεται ότι λειτουργούν σήμερα περίπου 160 πρακτορεία, ενώ τα μητρικά καταστήματα περιορίζονται σε μονοψήφιο αριθμό.Οπως προκύπτει από τις διαθέσιμες πληροφορίες, από τον Σεπτέμβριο εφαρμόστηκε στην πράξη μια «ανακατανομή εσόδων», προκειμένου να ενισχυθούν μικρά πρακτορεία κυρίως σε δυσπρόσιτες και νησιωτικές περιοχές της χώρας ώστε να παραμείνουν βιώσιμα.Διοίκηση ΕΛΤΑ: Προηγήθηκε διαβούλευση – επιβραβεύεται η έγκαιρη παράδοσηΑπό την πλευρά της, η διοίκηση των ΕΛΤΑ υποστηρίζει ότι το νέο προμηθειακό καθεστώς εντάσσεται στη συνολική αναβάθμιση των υπηρεσιών ταχυμεταφορών και της αξιοπιστίας του δικτύου last-mile. Όπως αναφέρεται, το μοντέλο σχεδιάστηκε μετά από διαβούλευση και εφαρμόζεται από την 1η Αυγούστου 2025, επιβραβεύοντας την έγκαιρη και ποιοτική παράδοση, με στόχο τη βελτίωση της εμπειρίας του πελάτη.Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η εταιρεία, για περισσότερο από το 75% των πρακτόρων οι αμοιβές παραμένουν ίδιες ή αυξάνονται «επιβεβαιώνοντας ότι δεν πρόκειται για οριζόντια μείωση αποδοχών αλλά για εξορθολογισμό και δικαιότερη κατανομή με βάση τον όγκο, το κόστος και την ποιότητα παρεχόμενης υπηρεσίας».Στις περιπτώσεις, στις οποίες διαπιστώθηκε μείωση αμοιβής, η εταιρεία αναφέρει ότι έχουν ξεκινήσει ατομικές συναντήσεις δεσμευόμενη ότι «κάθε περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά, με στόχο τη διερεύνηση ιδιαιτεροτήτων, την αποτύπωση πραγματικών δεδομένων και, όπου απαιτείται, την προσαρμογή του μοντέλου». Πηγές με γνώση των πραγμάτων μάλιστα σημειώνουν ότι το ζήτημα κλιμακώθηκε χωρίς προηγούμενη ενημέρωση της διοίκησης των ΕΛΤΑ.Παράλληλα, εντός του 2025 αρκετοί πράκτορες της ΕΛΤΑ Courier έχουν αναλάβει και έργο διανομής παραδοσιακού ταχυδρομείου, γεγονός που - σύμφωνα με την εταιρεία - έχει ενισχύσει το εισόδημά τους και έχει διευρύνει τη δραστηριότητά τους.Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η προηγούμενη δομή προμηθειών δημιουργούσε «στρεβλά κίνητρα, επιβραβεύοντας δυσανάλογα συγκεκριμένους τύπους ροών, όπως για παράδειγμα τις αντικαταβολές εις βάρος της συνολικής αποδοτικότητας και της ποιότητας εξυπηρέτησης».Στην κατεύθυνση αυτή η μείωση της προμήθειας στην αντικαταβολή συνοδεύτηκε από στοχευμένη ενίσχυση δυσπρόσιτων και νησιωτικών περιοχών με σταθερό και προβλέψιμο έσοδο και ενίσχυση των παραδόσεων 1ης ημέρας, που βελτιώνει τη συνολική ανταγωνιστικότητα του δικτύου. Υποστηρίζουν μάλιστα ότι το νέο μοντέλο εξομαλύνει τις ακραίες αποκλίσεις μεταξύ πρακτόρων με παρόμοια γεωγραφικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά, διασφαλίζοντας ίσους όρους ανταγωνισμού εντός του δικτύου.Τονίζουν ότι η εταιρεία επέλεξε σταδιακή και διορθωτική εφαρμογή, προχωρώντας σε:Αύξηση κατά +2,5% στο ποσοστό παράδοσης την 1η ημέρα επίδοσης.Κατάργηση πέναλτι και συνολική βελτίωση του service.Μείωση του ποσοστού παραλαβής στην αντικαταβολή κατά 22%, με ταυτόχρονη ενίσχυση δυσπρόσιτων και νησιωτικών περιοχών (σταθερή αμοιβή έως 1,2€ για μικρά πρακτορεία).Ενίσχυση περιοχών με χαμηλή αναλογία παραλαβών/επιδόσεων.Εναρμόνιση προμηθειών με τα επίπεδα της υπόλοιπης αγοράς.Το σχέδιο μετασχηματισμούΣτο μεταξύ δυσκολίες φαίνεται να αντιμετωπίζει και το σχέδιο μετασχηματισμού των ΕΛΤΑ ύστερα από τη θύελλα αντιδράσεων που ξεσήκωσε το περασμένο φθινόπωρο η είδηση για επιπλέον 204 λουκέτα σε καταστήματα των ΕΛΤΑ που οδήγησε τελικά στο κλείσιμο 46 και στη χρονική μετάθεση των επόμενων λουκέτων.Βάσει του σχεδιασμού, αναμένεται να κλείσουν άλλα 4 – 5 καταστήματα στο τέλος Ιανουαρίου, ενώ το πλάνο θα εξελιχθεί σε τρεις φάσεις. Παρά το γεγονός ότι ο σχεδιασμός βασίζεται σε μαγάλο βαθμό στη φιλοσοφία του shop in shop, δηλαδή της παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών μέσα σε ήδη λειτουργούντα καταστήματα, π.χ. σούπερ μάρκετ, βιβλιοπωλεία, πρακτορεία τύπου, καταστήματα καθημερινής εξυπηρέτησης, από κύκλους των εργαζομένων εκφράζονται αμφιβολίες για το κατά πόσο εύκολο είναι να βρεθεί μικροεπιχειρηματίας που θα αναλάβει κατάστημα ΕΛΤΑ με τα σημερινά περιθώρια κέρδους.Δεδομένης της κατακόρυφης πτώσης του επιστολικού ταχυδρομείου τα τελευταία χρόνια, σημειώνουν ότι τα ΕΛΤΑ πρέπει να επικεντρωθούν στα δέματα αν και έχουν χάσει μια ολόκληρη δεκαπενταετία, μέχρι να διεκδικήσουν υψηλό μερίδιο στην αγορά courier. Σήμερα βρίσκονται στη δεύτερη θέση με το μερίδιο αγοράς να κινείται κοντά στο 12%, έχοντας όμως ελάχιστη απόσταση από τον τρίτο παίκτη, ενώ την ίδια στιγμή οι επενδύσεις είναι δύσκολες σε μία εταιρεία που έχει σημαντικό πρόβλημα ρευστότητας και αρνητικά ίδια κεφάλαια.Τα πρακτορεία που υπογράφουν την επιστολήΠ. ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣΠ. ΑΓΙΩΝ ΑΝΑΡΓΥΡΩΝΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣΠ. ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥΠ. ΑΡΓΟΥΣΠ. ΑΡΚΑΛΟΧΩΡΙΟΥΠ. ΑΧΑΡΝΩΝΠ. ΒΕΡΟΙΑΣΠ. ΒΟΡΕΙΑΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣΠ. ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝΠ. ΔΡΑΜΑΣΠ. ΕΔΕΣΣΑΣΠ. ΕΛΑΣΣΟΝΑΣΠ. ΕΥΟΣΜΟΣΠ. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 1Π. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2Π. ΘΑΣΟΥΠ. ΘΕΡΜΗΣ ΘΕΣ/ΚΗΣΠ. ΙΛΙΟΝ - ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΠ. ΚΑΒΑΛΑΣΠ. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣΠ. ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ - ΠΥΛΑΙΑΣΠ. ΚΑΛΛΟΝΗΣ ΛΕΣΒΟΥΠ. ΚΑΛΥΒΙΩΝ ΘΟΡΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣΠ. ΚΑΤΕΡΙΝΗΣΠ. ΚΕΝΤΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣΠ. ΚΙΛΚΙΣΠ. ΚΟΛΩΝΑΚΙΟΥΠ. ΚΟΡΙΝΘΟΥΠ. ΚΩΠ. ΛΑΓΚΑΔΑ ΘΕΣ/ΚΗΣΠ. ΛΑΜΙΑΣΠ. ΛΑΡΙΣΑΣΠ. ΛΑΥΡΙΟΥΠ. ΛΕΡΟΥΠ. ΛΕΧΑΙΝΩΝΠ. ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΠ. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥΠ. ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥΠ. ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣΠ. ΜΟΙΡΩΝΠ. ΜΟΣΧΑΤΟΥΠ. ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ 1Π. ΝΑΟΥΣΑΣΠ. ΝΕΑΠΟΛΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣΠ. ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ - ΘΥΡΙΔΑΠ. ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ - Π. ΦΑΛΗΡΟΥΠ. ΝΙΓΡΙΤΑΣΠ. ΝΙΚΑΙΑΣΠ. ΠΑΙΑΝΙΑΣΠ. ΠΑΤΗΣΙΩΝΠ. ΠΑΤΡΑΣ 1Π. ΠΕΙΡΑΙΑΠ. ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥΠ. ΠΡΕΒΕΖΑΣΠ. ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣΠ. ΠΥΡΓΟΥΠ. ΡΕΘΥΜΝΟΥΠ. ΣΕΡΡΩΝΠ. ΣΙΑΤΙΣΤΑΣΠ. ΣΚΙΑΘΟΥΠ. ΣΠΑΡΤΗΣΠ. ΣΤΥΛΙΔΑΣΠ. ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣΠ. ΤΡΙΚΑΛΩΝΠ. ΤΡΙΠΟΛΗΣΠ. ΤΥΡΝΑΒΟΥΠ. ΦΑΡΣΑΛΩΝ