Τραπεζίτσα Κόνιτσας: Η φωτιά «άγγιξε» 10.000 στρέμματα - Αγωνία για το δάσος ρόμπολου στην κορυφογραμμή

Σε περίπου 10.000 στρέμματα υπολογίζεται η έκταση που επηρεάστηκε από την πυρκαγιά στην Τραπεζίτσα Κόνιτσας, με την πρώτη αυτοψία του WWF Ελλάς και του Μεσογειακου Ισντιτούτου για τη Φύση και τον Ανθρωπο MedINA να δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της φωτιάς κινήθηκε στην επιφάνεια του δάσους και όχι στις κόμες των δέντρων.

Η εξέλιξη αυτή αφήνει περιθώρια για φυσική ανάκαμψη σε σημαντικό τμήμα της καμένης έκτασης, σημειώνουν οι δύο φορείς, οι οποίοι ωστόσο τονίζουν πως μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στην κορυφογραμμή της Τραπεζίτσας, όπου η πυρκαγιά έπληξε με μεγάλη ένταση ώριμο δάσος ρόμπολου. Συνολικά, περίπου 1.000 στρέμματα φαίνεται ότι επηρεάστηκαν από πυρκαγιά κόμης και είναι αυτά που αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της μεταπυρικής παρακολούθησης, με τους επιστήμονες να δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στη φυσική αναγέννηση, στην προστασία του εδάφους από τη διάβρωση και στην πορεία του ρόμπολου, ενός είδους με ιδιαίτερη οικολογική σημασία για τα ορεινά οικοσυστήματα της Βόρειας Πίνδου.

Η πρώτη αποτίμηση έγινε από επιστήμονες του WWF Ελλάς και του Μεσογειακού Ινστιτούτου για τη Φύση και τον Άνθρωπο, σε συνεργασία με μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου Κόνιτσας, τις τελευταίες ημέρες της πυρκαγιάς και ενώ αυτή είχε τεθεί υπό μερικό έλεγχο. Για την εκτίμηση της έκτασης και της έντασης της φωτιάς συνδυάστηκαν οι παρατηρήσεις από το πεδίο με δορυφορικά δεδομένα.

Η εικόνα που καταγράφηκε δεν ήταν ομοιόμορφη καθώς στο μεγαλύτερο τμήμα της έκτασης η φωτιά κινήθηκε κυρίως στο έδαφος, κατακαίοντας τη χαμηλή βλάστηση και τα νεκρά ξυλώδη και φυλλώδη υπολείμματα, χωρίς να περάσει στις κορυφές των δέντρων.

Το στοιχείο αυτό θεωρείται σημαντικό για τη μεταπυρική εξέλιξη της περιοχής, δεδομένου ότι σε αρκετά τμήματα τα ώριμα δέντρα έχουν διατηρηθεί και μαζί τους παραμένουν άκαυτες νησίδες βλάστησης. Σύμφωνα με την αυτοψία, θετική συμβολή στην πορεία της πυρκαγιάς φαίνεται να είχαν και τα έργα διαχείρισης της καύσιμης ύλης που είχε υλοποιήσει φέτος το αρμόδιο δασαρχείο γύρω από την Κόνιτσα.

Η μεγαλύτερη προσοχή στρέφεται στα περίπου 1.000 στρέμματα όπου η φωτιά έφτασε στο επάνω τμήμα των δέντρων. Πρόκειται για τις περιοχές στις οποίες η πυρκαγιά άλλαξε ουσιαστικά χαρακτήρα, με σημαντικά μεγαλύτερες επιπτώσεις στη βλάστηση.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι στα ορεινά δάση μια πυρκαγιά μπορεί να ξεκινήσει και να παραμείνει για μεγάλο διάστημα ως πυρκαγιά επιφάνειας, καίγοντας χόρτα, θάμνους, φύλλα, πευκοβελόνες και νεκρά κλαδιά. Όταν η ένταση παραμένει χαμηλή ή μέτρια, πολλά ώριμα δέντρα και τμήμα της πανίδας μπορούν να επιβιώσουν.

Η κατάσταση γίνεται σαφώς δυσκολότερη όταν η φωτιά μεταδίδεται στις κόμες. Σε συνθήκες μεγάλης ξηρασίας, υψηλών θερμοκρασιών, ισχυρών ανέμων ή αυξημένης καύσιμης ύλης, μια πυρκαγιά επιφάνειας μπορεί να εξελιχθεί σε επικόρυφη, με σαφώς σοβαρότερες συνέπειες για το δασικό οικοσύστημα.

Το ρόμπολο το μεγάλο στοίχημα

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κορυφογραμμή της Τραπεζίτσας, όπου αναπτύσσονται κυρίως ώριμα άτομα λευκόδερμης πεύκης, γνωστής ως ρόμπολο (Pinus heldreichii). Πρόκειται για χαρακτηριστικό ορεινό κωνοφόρο της Βόρειας Πίνδου και άλλων μεγάλων ορεινών όγκων της Βόρειας Ελλάδας, με σημαντική οικολογική αξία και μεγάλη μακροβιότητα.

Στην κορυφογραμμή, η φωτιά έπληξε με υψηλή ένταση τμήματα του ώριμου δάσους. Το πρόβλημα είναι ότι, σύμφωνα με τις πρώτες παρατηρήσεις, δεν φαίνεται να έχουν διατηρηθεί αρκετά άκαυτα ώριμα δέντρα ώστε να εξασφαλίζεται σε βάθος χρόνου επαρκής διασπορά σπόρων και, άρα, η φυσική αναγέννηση του δάσους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα εκτεταμένη αναδάσωση, προειδοποιούν οι δύο φορείς. Η σύσταση των επιστημόνων είναι, αρχικά, να παρακολουθηθεί στενά η φυσική αναγέννηση και να αξιολογηθεί η πορεία της. Αν αποδειχθεί ότι η αναγέννηση δεν επαρκεί, τότε θα εξεταστούν στοχευμένες φυτεύσεις.

Σε κάθε περίπτωση καθοριστικοί θα είναι οι επόμενοι μήνες. Εφόσον δεν υπάρξουν ισχυρά επεισόδια βροχοπτώσεων, η πρώτη νέα βλάστηση αναμένεται να εμφανιστεί σχετικά σύντομα και να λειτουργήσει ως φυσικό κάλυμμα του εδάφους, περιορίζοντας σταδιακά τον κίνδυνο διάβρωσης.

Ακριβώς γι’ αυτό, οι δύο οργανώσεις επισημαίνουν την ανάγκη άμεσης διερεύνησης της περιοχής από τη Δασική Υπηρεσία, ώστε να εντοπιστούν τα σημεία που είναι περισσότερο ευάλωτα και να εφαρμοστούν, όπου χρειάζεται, ήπιες και στοχευμένες αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι απότομες χαράδρες και ορισμένα ρέματα στις πλαγιές που κατευθύνονται προς την Κόνιτσα. Εκεί εντοπίζονται στενότερες ζώνες με εντονότερα καμένη βλάστηση και μεγαλύτερη έκθεση του εδάφους.

Σε αυτά τα σημεία θα πρέπει να εξεταστεί κατά προτεραιότητα η κατασκευή περιορισμένου αριθμού κορμοφραγμάτων, με στόχο τον περιορισμό της απορροής και της διάβρωσης, αλλά και την προστασία των χαμηλότερων περιοχών.

Πηγή χάρτη: WWF Ελλάς

Διαβάστε ακόμη

Νεκρός ο εγγονός της πριγκίπισσας Αικατερίνης της Ελλάδας - Είχε συνδεθεί με την υπόθεση «Putney Pusher»

Δημοσκόπηση Pulse: Δεν έπεισαν οι εξαγγελίες στη ΔΕΘ - Το «σήμα» των πρώην ψηφοφόρων της ΝΔ για Σαμαρά

Πλασμαφαίρεση: Μητέρα περιγράφει τη διαδικασία στον 29χρονο γιο της - Οι εξετάσεις και η ιατρική ομάδα

Μητέρα νεοσύλλεκτου στο OPEN: Καταγγελίες για φαγητό, ποντίκια και προβληματικές συνθήκες διαβίωσης