«Tech neck»: Πώς τα κινητά τηλέφωνο και η τεχνολογία παραμορφώνουν το σώμα μας

Όταν ανησυχούμε για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει ο χρόνος που σπαταλάμε μπροστά από μια οθόνη πάνω μας, συνήθως εστιάζουμε στο μυαλό. Έχουμε όμως ποτέ αναρωτηθεί για το τι κάνει το κινητό στο υπόλοιπο σώμα μας;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η απάντηση -ίσως το είχατε ήδη υποψιαστεί- δεν είναι ενθαρρυντική.

Σύμφωνα με το BBC, οι πιο πρόσφατες επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι το κινητό και τα ψηφιακά του «ξαδέλφια» μπορεί να αλλάζουν το σχήμα του αυχένα, να βλάπτουν την όραση, να επηρεάζουν τις κινητικές δεξιότητες και να μειώνουν τη μυϊκή δύναμη. Κάποιοι ανησυχούν ακόμη ότι η τεχνολογικά καθοδηγούμενη ζωή προκαλεί περισσότερες ρυτίδες. Και ορισμένα από αυτά τα σωματικά προβλήματα μπορεί με τη σειρά τους να οδηγήσουν σε γνωστική έκπτωση ή άλλα πιο σοβαρά προβλήματα.

Ευτυχώς όμως, αν δεν θέλετε η τεχνολογία να καταστρέφει το σώμα σας, υπάρχουν μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε.

Παραμορφωμένες σπονδυλικές στήλες

Αν το διαβάζετε αυτό σε κινητό, πιθανότατα γέρνετε το κεφάλι σας προς τα κάτω για να το κοιτάξετε. Αυτή η «στάση κεφαλής προς τα εμπρός» μπορεί να ασκήσει μέχρι και 27 κιλά πίεση στον αυχένα σας. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό μπορεί να βλάψει τους δίσκους της σπονδυλικής στήλης, να εκφυλίσει αρθρώσεις και μύες και ακόμη και να μειώσει τη χωρητικότητα των πνευμόνων. Έχει μάλιστα και παρατσούκλι: «tech neck» (αυχένας της τεχνολογίας). Μπορεί επίσης να αλλάξει μόνιμα τον τρόπο που φαίνεται το σώμα σας.

Ειδικές ασκήσεις μπορούν να βοηθήσουν στη διόρθωση του προβλήματος, με την έγκριση γιατρού. Αλλά υπάρχουν απλούστερες αλλαγές που μπορείτε να κάνετε άμεσα: σηκώστε το κινητό σας πιο ψηλά. Τοποθετήστε την οθόνη στο ύψος των ματιών, ιδανικά περίπου σε απόσταση ενός τεντωμένου χεριού από το πρόσωπό σας. Η ίδια συμβουλή ισχύει και για τις οθόνες υπολογιστών. Ορισμένοι ειδικοί λένε ότι βοηθούν και τα διαλείμματα από την οθόνη. Δοκιμάστε ένα διάλειμμα 20 λεπτών κάθε μισή ώρα.

Ερεθισμένο δέρμα και ρυτίδες στον λαιμό;

Πρόσφατα έχει εμφανιστεί μια νέα ανησυχία, προκαλεί το «tech neck» ρυτίδες στον λαιμό; «Θεωρητικά, έχει λογική», λέει η Τζάστιν Χέξταλ, δερματολόγος σύμβουλος και μέλος του Royal College of Physicians στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση προκαλεί ρυτίδες, οπότε το συνεχές σκύψιμο και δίπλωμα του λαιμού θα μπορούσε να δημιουργεί πρόβλημα, λέει.

Όμως δεν υπάρχουν αξιόπιστες μελέτες που να αποδεικνύουν αυτή τη σύνδεση, προσθέτει η Χέξταλ. Συμβουλεύει να αποφεύγεται η αγορά ειδικών προϊόντων για «tech neck» που εμφανίζονται στο διαδίκτυο. Υπάρχουν όμως άλλα δερματικά προβλήματα για τα οποία πρέπει να ανησυχούμε, ειδικά για όσους φορούν έξυπνα ρολόγια (smartwatches) και δεν τα βγάζουν ποτέ.

«Ένα σκοτεινό, υγρό περιβάλλον [όπως η περιοχή κάτω από το ρολόι] είναι ιδανικό για μύκητες, οπότε μπορεί να εμφανιστεί ερεθισμός ή ακόμα και έκζεμα», λέει. Και επειδή αυτό μπορεί να βλάψει τον δερματικό φραγμό, η Χέξταλ αναφέρει ότι μπορεί επίσης να οδηγήσει σε ευαισθησίες σε ορισμένα συστατικά τεχνολογικών προϊόντων, όπως το νικέλιο, το καουτσούκ, το λάτεξ και μια ομάδα χημικών που ονομάζονται ακρυλικά.

Η λύση είναι απλή: να βγάζετε πιο συχνά το smartwatch και να πλένετε το δέρμα σας. Συνιστά επίσης τη χρήση προστατευτικής κρέμας φραγμού αν πρόκειται να φοράτε το ρολόι όλη μέρα.

Φθορά της όρασης

Τα ποσοστά μυωπίας έχουν εκτοξευθεί εδώ και δεκαετίες. Αν σκεφτεί κανείς τι έχει αλλάξει, είναι εύκολο να κατηγορήσει την τεχνολογία. Αυτό μπορεί να ισχύει, αλλά όχι με τον τρόπο που νομίζετε, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Μούτι, καθηγητή οπτομετρίας στο Ohio State University στις ΗΠΑ.

«Κάναμε μια διαχρονική μελέτη άνω των 20 ετών για την ανάπτυξη της όρασης των παιδιών, εξετάζοντας παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση και εξέλιξη της μυωπίας», λέει ο Μούτι. Ένα βασικό ερώτημα ήταν αν υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στη μυωπία και την «εργασία από κοντά», δηλαδή δραστηριότητες που απαιτούν εστίαση σε κάτι πολύ κοντά στο πρόσωπο, όπως ένα κινητό. «Η απάντηση ήταν “όχι ιδιαίτερα”», λέει.

Όμως η μελέτη αποκάλυψε κάτι άλλο: ο χρόνος που περνάμε σε εξωτερικούς χώρους φαίνεται να έχει προστατευτική επίδραση. «Η ιδέα είναι ότι το έντονο φως του εξωτερικού χώρου διεγείρει την απελευθέρωση ντοπαμίνης από τον αμφιβληστροειδή», λέει ο Μούτι, και αυτό φαίνεται να επηρεάζει τον τρόπο ανάπτυξης των ματιών. Η τεχνολογία είναι μέρος μιας παγκόσμιας μετατόπισης προς το να περνάμε περισσότερο χρόνο μέσα σε κλειστούς χώρους. Με αυτή την έννοια, ο Μούτι πιστεύει ότι οι συσκευές μας μπορεί να έχουν έμμεση αρνητική επίδραση στα μάτια μας.

Η λύση εδώ είναι απλή, λέει ο Μούτι - χρειάζεται απλώς να περνάμε περισσότερο χρόνο έξω. Δεν είναι μόνο καλό για τα μάτια, αλλά μπορεί να βοηθήσει και στον ύπνο. Απλώς φροντίστε να φοράτε αντηλιακό και γυαλιά ηλίου για να αποφύγετε τις βλαβερές συνέπειες του ήλιου.

Αδύναμα χέρια

Η δύναμη της λαβής (grip strength) αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως ένας βασικός δείκτης της συνολικής υγείας σας. Μία μελέτη διαπίστωσε ότι προβλέπει τον πρόωρο θάνατο καλύτερα από την αρτηριακή πίεση. Και η δύναμη της λαβής μειώνεται σε πολλές χώρες, ειδικά στους νεότερους ανθρώπους.

«Μια γενεαλογική μείωση δεν αφορά απλώς πιο αδύναμα χέρια - μπορεί να είναι ένα πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι για τη μελλοντική υγεία των νεότερων γενεών», λέει ο Γιοχάνες Μπέλερ, καθηγητής ιατρικής κοινωνιολογίας στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο του Lausitz στη Γερμανία. «Υπάρχει μια εύλογη πιθανότητα ότι η στροφή προς εργασία βασισμένη σε υπολογιστές και καθιστική ζωή συμβάλλει στη μείωση της φυσικής κατάστασης», και είναι πιθανό αυτό να επηρεάζει και τη δύναμη της λαβής.

Θα πρέπει να μπορείτε να πιέσετε μια μπάλα του τένις όσο πιο δυνατά μπορείτε και να κρατήσετε τη σύσφιξη για 15-30 δευτερόλεπτα. Αλλά το θέμα είναι ευρύτερο από τη λαβή, αφορά τη συνολική φυσική κατάσταση. Με άλλα λόγια, πηγαίνετε γυμναστήριο.

Συντονισμός χεριού-ματιού

Φαίνεται ότι η τεχνολογία επηρεάζει τις κινητικές δεξιότητες, δηλαδή ικανότητες που συνδέουν το μυαλό και το σώμα για ακριβείς κινήσεις. Μπορεί να σας κάνει καλύτερους σε πράγματα όπως το κλικ και η σάρωση, λέει ο Σεμπάστιαν Σάγκεϊτ, καθηγητής αναπτυξιακής ψυχολογίας και εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο του Regensburg στη Γερμανία. «Αλλά αν εξετάσεις τη συνολική ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων, ιδιαίτερα των λεπτών κινητικών δεξιοτήτων, τα δεδομένα συγκλίνουν σε μια αρνητική επίδραση».

Γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τις επιπτώσεις στα παιδιά παρά στους ενήλικες. Η δική του έρευνα δείχνει συσχέτιση ανάμεσα στον περισσότερο χρόνο οθόνης και στις χειρότερες κινητικές δεξιότητες. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, επειδή υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στις κινητικές δεξιότητες και στη γνωστική και ακαδημαϊκή ανάπτυξη σε παιδιά και εφήβους.

Η συμβουλή του δεν είναι να πανικοβληθούμε ή να απαγορεύσουμε τις οθόνες. Αντίθετα, να εντάξουμε συνειδητά χειρωνακτικές δραστηριότητες στην καθημερινή ζωή. Συνεχείς πρακτικές δραστηριότητες με τα χέρια, όπως η προετοιμασία ενός γεύματος ή χειροτεχνίες και εικαστικές τέχνες, μπορούν να βοηθήσουν. Ο Σάγκεϊτ ασχολείται με την ξυλουργική, αλλά θα μπορούσε κανείς να μάθει ένα μουσικό όργανο ή ακόμα και απλώς να γράφει με το χέρι.

«Δεν είναι το τέλος του κόσμου. Πρόκειται για ανεπαίσθητες επιδράσεις», λέει ο Σάγκεϊτ. «Αλλά ακόμη κι αν οι επιδράσεις είναι μέτριες ή μικρές σε ατομικό επίπεδο, συλλογικά, σε βάθος γενεών, μιλάμε για μια πιθανή “αποβλάκωση” της κοινωνίας και για μια αδυναμία να σκεφτόμαστε στην πραγματικότητα, επειδή τα χέρια είναι ένα τόσο βασικό σημείο επαφής που έχουμε με τον κόσμο».

Διαβάστε ακόμη

Φλέγεται η Ευρώπη: Από την Οινόη και τη Θεσσαλονίκη μέχρι τα μεγάλα μέτωπα της Μεσογείου - Ανυπολόγιστη καταστροφή

Χωρίς ενεργό ενιαίο μέτωπο η φωτιά στην Οινόη: Εικόνες καταστροφής και πολύωρες μάχες με τις φλόγες

Άνδρας βρέθηκε νεκρός σε διαμέρισμα στο Παγκράτι - Προσήχθη συγγενής του

Ο Ρόκκος απαντά στην «οργή» του Άδωνι: «Είπατε ότι με συμπαθείτε πολύ, μακάρι να μπορούσα να πω κι εγώ το ίδιο»