Δολοφονία George Floyd: Ο ιός του ρατσισμού καίει ξανά τις ΗΠΑ
AP Photo

ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ GEORGE FLOYD: Ο ΙΟΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙΕΙ ΞΑΝΑ ΤΙΣ ΗΠΑ

Διαδηλώσεις και οργή στη Μινεάπολη έπειτα από ακόμη ένα περιστατικό βίας από τις αστυνομικές δυνάμεις. Eρευνα δείχνει ότι το διάστημα 2013-2018 η κύρια αιτία θανάτου των νεαρών μαύρων στις ΗΠΑ ήταν η αστυνομική βία

«Δεν μπορω να αναπνεύσω» φώναζε ο Τζορτζ Φλόιντ στον αστυνομικό που τον πατούσε στον λαιμό. Η αναπνοή του Αφροαμερικανού τελικά σταμάτησε για πάντα και τώρα η Μινεάπολη αλλά και οι ΗΠΑ προ- σπαθούν να αναπνεύσουν από τη σκόνη που σήκωσε ακόμη ένα περιστατικό ωμής ρατσιστικής βίας από τις αστυνομικές δυνάμεις. 

Η εικόνα του αστυνομικού Ντέρεκ Τσάβιν να πατάει στον λαιμό τον 46χρονο Αφροαμερικανό που είχε μόλις συλληφθεί, αρχικά σόκαρε την παγκόσμια κοινή γνώμη. Το σοκ διαδέχτηκε η οργή όταν έγινε γνωστό ότι ο συλληφθείς πέθανε από την κακομεταχείριση της σύλληψης και ήταν πλέον θέμα λίγων ωρών οι ΗΠΑ να βιώσουν για ακόμη μία φορά διαδηλώσεις και βίαια επεισόδια εξαιτίας ασύμμετρης αστυνομικής βίας απέναντι σε Αφροαμερικανούς.

Το διαχρονικό πρόβλημα της ρατσιστικής συμπεριφοράς αστυνομικών, ανδρών ασφαλείας, πολιτοφυλάκων κ.ά. στις ΗΠΑ απέναντι στους Αφροαμερικανούς διογκώνεται και παίρνει διαστάσεις εξέγερσης κάθε φορά που βλέπει το φως της δημοσιότητας μια υπόθεση, τα στοιχεία της οποίας είναι αυταπόδεικτα επιβαρυντικά για τους δράστες, αλλά τελικά αυτοί είτε δεν διώκονται για τις πράξεις τους, είτε αν διωχθούν συνήθως αθωώνονται από τα δικαστήρια. 

Δολοφονία George Floyd: Ο ιός του ρατσισμού καίει ξανά τις ΗΠΑ
Ο 46χρονος George Floyd μεγάλωσε στο Χιούστον και ζούσε σε ένα προάστιο της Μινεάπολις
Δολοφονία George Floyd: Ο ιός του ρατσισμού καίει ξανά τις ΗΠΑ
O αστυνομικός Derek Chauvin (Ντέρεκ Τσάβιν) οδήγησε στον θάνατο τον George Floyd
Δολοφονία George Floyd: Ο ιός του ρατσισμού καίει ξανά τις ΗΠΑ

Πρόσφατη έρευνα που έγινε από το Πανεπιστήμιο Rutgers στο Νιου Τζέρσι έδειξε ότι ένας στους χίλιους ενήλικους Αφροαμερικανούς άνδρες ή νεαρά αγόρια είναι πιθανό να χάσει τη ζωή του ερχόμενος σε επαφή με αστυνομικούς. Η έρευνα έδειξε ότι και άλλες κατηγορίες πολιτών, όπως οι Λατινοαμερικανοί άνδρες, οι Αφροαμερικανίδες και οι Ινδιάνοι, έχουν αυξημένες πιθανότητες σε σχέση με τους λευκούς να πεθάνουν από πυρά ή ενέργειες αστυνομικών, αλλά τα πο- σοστά των Αφροαμερικανών είναι τρεις φορές πάνω από εκείνα των υπολοίπων και ειδικά των λευκών. Η έρευνα αποκάλυψε ότι το διάστημα 2013-2018 η κύρια αιτία θανάτου των νεαρών ανδρών αφροαμερικανικής καταγωγής στις ΗΠΑ ήταν η αστυνομική βία. Αλλη έρευνα, που δημοσιεύθηκε στην έγκυρη επιθεώρηση «Lancet», έδειξε ότι στις περιοχές που χάνει τη ζωή του άδικα κάποιος Αφροαμερικανός από τις αστυνομικές δυνάμεις, παρατηρείται αμέσως μετά έξαρση της εμφάνισης ψυχολογικών προβλημάτων στους Αφροαμερικανούς.

Xιλιάδες διαδηλωτές ζητούν την απόδοση δικαιοσύνης για τον Floyd και τη ριζική αλλαγή του τρόπου αντιμετώπισης των Αφροαμερικανών (AP photo)

Στους δρόμους η εθνοφρουρά

Από την περασμένη Δευτέρα που ο Τζορτζ Φλόιντ έχασε τη ζωή του στη Μινεάπολη γίνονται συνεχώς διαδηλώσεις και προκαλούνται βίαια επεισόδια, στα οποία έχει χάσει τη ζωή του μέχρι στιγμής ένας άνθρωπος, χωρίς να έχει καταστεί σαφές πώς συνέβη αυτό. Σε μια προσπάθεια να πέσουν οι τόνοι, ο δήμαρχος της πόλης Τζέικομπ Φρέι ανακοίνωσε ότι οι τέσσερις αστυνομικοί που εμπλέκονται στο περιστατικό απομακρύνθηκαν από το Σώμα. Η οικογένεια του Φλόιντ ζητά την ποινική δίωξη των αστυνομικών για ανθρωποκτονία, κάτι που προς το παρόν δεν έχει γίνει σαφές αν θα συμβεί, αφού εξετάζονται ακόμη τα στοιχεία της υπόθεσης.

Η κατάσταση είναι έκρυθμη στην περιοχή και ο κυβερνήτης της Μινεσότα, Τιμ Γουόλτζ, υποχρεώθηκε να υπογράψει διαταγή προκειμένου να βγει στους δρόμους η Εθνοφρουρά για να αποτρέψει περαιτέρω καταστροφές σε δρόμους και καταστήματα, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ διεμήνυσε ότι «όταν αρχίζει λεηλασία, αρχίζουν και τα πυρά». Το ποτάμι της οργής στη Μινεάπολη ξεχειλίζει, αφού είναι νωπές ακόμη οι μνήμες από δύο παρόμοια περιστατικά που συνέβησαν πριν από τέσσερα χρόνια. 

Δολοφονία George Floyd: Ο ιός του ρατσισμού καίει ξανά τις ΗΠΑ
AP Photo
Δολοφονία George Floyd: Ο ιός του ρατσισμού καίει ξανά τις ΗΠΑ
AP Photo
Δολοφονία George Floyd: Ο ιός του ρατσισμού καίει ξανά τις ΗΠΑ
AP Photo

Το 2016, σε ένα προάστιο της Μινεάπολης ένα περιπολικό σταμάτησε για έλεγχο το αυτοκίνητο του 32χρονου Αφροαμερικανού Φιλάντο Καστίγιε, στο οποίο βρισκόταν η σύντροφος του και η 4χρονη κόρη τους. Οταν οι αστυνομικοί ζήτησαν το δίπλωμα και την άδεια κυκλοφορίας, ο Καστίγιε πήγε να τα πάρει από το ντουλαπάκι του αυτοκινήτου, αλλά καθώς το έκανε ανέφερε ότι έχει μέσα στο ντουλαπάκι ένα όπλο. Οι αστυνομικοί του είπαν να μην κάνει κάποια κίνηση να το βγάλει, εκείνος τους είπε ότι δεν θα ακουμπήσει το όπλο και συνέχισε να κινείται προς το ντουλαπάκι. Ομως ο ένας από τους δύο αστυνομικούς φοβήθηκε και σχεδόν άδειασε το όπλο του επάνω στον Καστίγιε, παρά το γεγονός ότι ο συνάδελφός του φώναζε ότι ο Καστίγιε δεν έκανε κάποια κίνηση για να πιάσει το όπλο. Ο αστυνομικός, όπως συνέβη και τώρα, αποτάχθηκε αμέσως, αλλά δεν πέρασε ποτέ από κάποια δίκη για την ενέργειά του αυτή. Λίγους μήνες πριν από τον Καστίγιε, νεκρός από τα πυρά δύο αστυνομικών στη Μινεάπολη είχε πέσει ο 24χρονος Αφροαμερικανός Τζαμάρ Κλαρκ. Οπως και στην περίπτωση του Καστίγιε έτσι και σε αυτήν οι δύο αστυνομικοί υπέστησαν κυρώσεις όσον αφορά την παρουσία τους στο αστυνομικό σώμα, αλλά δεν υπήρξε καμιά νομική και δικαστική ταλαιπωρία γι’ αυτούς. 

2016 - O Philando Castile και δεξιά ο αστυνομικός που τον πυροβόλησε, Jeronimo Yanez (φωτό: nypost.com)

Υπάρχει όμως και μία διαφορά στις προηγούμενες υποθέσεις αστυνομικής βίας εναντίον Αφροαμερικανών σε σχέση με τη σημερινή. Τότε επικεφαλής της Αστυνομίας της Μινεάπολης ήταν η διακεκριμένη μεν (λευκή) αστυνομικός Janeé Harteau, η οποία όμως όπως όλοι ομολογούν δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον για να τιμωρηθούν οι αστυνομικοί που εμπλέκονταν στα επίμαχα περιστατικά βίας και θανάτων. Η Harteau κατηγορείται επίσης ότι στη θητεία της επέδειξε αδιαφορία για τα προβλήματα και τα δικαιώματα των Αφροαμερικανών της πόλης. Στη θέση της Harteau βρίσκεται πλέον ο επίσης διακεκριμένος Αφροαμερικανός αστυνομικός Μαντάρια Αραντόντο, από τον οποίο η τοπική αφροαμερικανική κοινότητα και γενικότερα η κοινή γνώμη των ΗΠΑ προσδοκά καλύτερη αντιμετώπιση της υπόθεσης και απόδοση ποινικών ευθυνών στους δράστες με τεκμηριωμένα στοιχεία. 

1992 - Ο δικηγόρος του Rodney King δείχνει τα τραύματα του πελάτη του από τους αστυνομικούς (AP Photo)

Τα ορόσημα

Λος Αντζελες 1992:

Ο 26χρονος Αφροαμερικανός Ρόντνεϊ Κινγκ εμπλέκεται σε μια καταδίωξη με περιπολικά για υπερβολική ταχύτητα. Αν και είναι μόνος και άοπλος, οι αστυνομικοί που τον συλλαμβάνουν τον ξυλοφορτώνουν επί ώρα χωρίς λόγο, αφήνοντάς τον ημιθανή στον δρόμο. Για κακή τους τύχη το περιστατικό καταγράφεται από την κάμερα που είχε μαζί του κάποιος διερχόμενος. Οι αστυνομικοί περνούν από δίκη, αλλά αθωώνονται και το Λος Αντζελες μετατρέπεται σε πεδίο μάχης. Στις γειτονιές-γκέτο της πόλης ξέσπασαν πρωτοφανείς στη σύγχρονη Ιστορία των ΗΠΑ ταραχές, οι οποίες σταμάτησαν μετά από περίπου μία εβδομάδα, όταν ο τότε πρόεδρος Τζορτζ Μπους υποχρεώθηκε να στείλει τον στρατό για να επιβάλει την τάξη. Τελικός απολογισμός ήταν περίπου 60 νεκροί, δύο χιλιάδες τραυματίες, 11 χιλιάδες συλληφθέντες και ζημιές πολλών δισ. δολαρίων. 

AP Photo

Στάτεν Αϊλαντ, Νέα Υόρκη 2014: 

Ο 44χρονος Αφροαμερικανός Ερικ Γκάρνερ αρνείται να δεχθεί έλεγχο από ομάδα αστυνομικών που τον θεωρούν ύποπτο πώλησης λαθραίων τσιγάρων. Τους λέει ότι δεν έχει σχέση με αυτό το θέμα και λόγω του μεγάλου του όγκου απωθεί έναν αστυνομικό, ο οποίος του κάνει λαβή στον λαιμό και παρά τις δραματικές εκκλήσεις του Γκάρνερ να τον αφήσει γιατί δεν αναπνέει, εκείνος δεν τον αφήνει, με αποτέλεσμα ο Γκάρνερ να πεθάνει. Το «I can’t breathe» που έλεγε ο άτυχος άνδρας στους αστυνομικούς για να τον αφήσουν έγινε σύνθημα κατά της ρατσιστικής βίας και υιοθετήθηκε από διάσημους Αφροαμερικανούς καλλιτέχνες και αθλητές. 

2014: Ο 44χρονος Αφροαμερικανός Ερικ Γκάρνερ είπε 11 φορές «I can't breathe» πριν πεθάνει στα χέρια του αστυνομικού

Το 2014:

Λίγες εβδομάδες μετά τον θάνατο του Γκάρνερ, ο 18χρονος Αφροαμερικανός Μάικλ Μπράουν πέφτει νεκρός στο προάστιο Φέργκιουσον του Σεντ Λούις από τα πυρά του λευκού αστυνομικού Ντάρεν Ουίλσον, ο οποίος για ασήμαντη αφορμή τον κυνήγησε και σχεδόν άδειασε το όπλο πάνω του, πυροβολώντας τον ακόμη και όταν ο νεαρός είχε σταματήσει να τρέχει για να γλιτώσει και είχε σηκώσει τα χέρια ψηλά. Το Φέργκιουσον, που είναι στην ουσία μια γκετοποιημένη περιοχή, ξεσηκώθηκε και ξέσπασαν ταραχές, υποχρεώνοντας τον Μπαράκ Ομπάμα να στείλει την Εθνοφρουρά στην περιοχή.

Εκτός από τον Γκάρνερ και τον Μπράουν, το 2014 υπήρξε ένα μπαράζ παρόμοιων περιστατικών. Τον Αύγουστο πέφτει νεκρός από σφαίρες αστυνομικών στο Λος Αντζελες ο 25χρονος Αφροαμερικανός Εζελ Φορντ. Τον Νοέμβριο ο 28χρονος Αφροα- μερικανός Ακάι Γκαρλέι, ενώ τον ίδιο μήνα αστυνομικοί στο Οχάιο πυροβολούν τον 12χρονο Αφροαμερικανό Ταμίρ Ράις επειδή, όπως ισχυρίστηκαν, θεώρησαν απειλητικό το ψεύτικο πιστόλι με το οποίο έπαιζε στον δρόμο. 

Οι αριθμοί 

  • 24% ήταν το ποσοστό των Αφροαμερικανών που σκοτώθηκαν από αστυνομικούς το 2019 σε σύνολο 1.099 ατόμων. Ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό, με δεδομένο ότι το συνολικό ποσοστό Αφροαμερικανών στον πληθυσμό των ΗΠΑ είναι 13%. 
  • 99% ήταν το ποσοστό των περιστατικών που αστυνομικοί στις ΗΠΑ πυροβόλησαν και σκότωσαν κάποιον στο χρονικό διάστημα 2013-2019 και κρίθηκε ότι οι αστυνομικοί έπραξαν ορθώς και δεν αντιμετώπισαν κάποια ποινική δίωξη. 
  • 18 καταγγελίες χρήσης βίας κατά την άσκηση των καθηκόντων του έχει ο «πρωταγωνιστής» της υπόθεσης Φλόιντ, αστυνομικός Ντέρεκ Τσάβιν. 

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΕΞΥΠΝΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗ