Μια νίκη δεν έφερε την… άνοιξη – Πίσω από κάθε εθνική τραγωδία κι’ ένας Γλύξμπουργκ

Μια μέρα σαν σήμερα, 17 Απριλίου του 1897, η εφημερίδα «Εμπρός» έγραφε: «Κατά τηλεγραφικάς εκ Φαρσάλων ειδήσεις, ληφθείσες χθες την νύκτα, κρατερά μάχη συνήφθη περί την 9ην της εσπέρας εν Βελεστίνω μεταξύ της Ταξιαρχίας Σμολένσκη και τουρκικού σώματος, αναμενομένου από της ημέρας. Τα πυροβόλα ακούονται μέχρι Φαρσάλων. Σώμα ορεινόν εκ Λαμίας ανεχώρησεν δια τον τόπον της μάχης. Τ’ αποτελέσματα αγνοούνται».

Κι’ αν τα αποτελέσματα της Μάχης του Βελεστίνου αγνοούνταν εκείνη την ημέρα, γρήγορα έγιναν γνωστά. Η Μάχη του Βελεστίνου ήταν μια μόνο από εκείνες που έλαβαν χώρα κατά την διάρκεια του Ελληνοτουρκικού Πολέμου του 1897- του Μαύρου ’97 όπως έμεινε στην Ιστορία- και είχαν να κάνουν με την κατάκτηση από τους αντιμαχόμενους της κωμόπολης της Θεσσαλίας του Βελεστίνου, κομβικής και στρατηγικής σημασίας τόπο.

Η Μάχη του Βελεστίνου η μόνη επιτυχημένη του Ελληνικού Στρατού στον πόλεμο του 1897. Οι Έλληνες απέτρεψαν τους Τούρκους από το να καταλάβουν το Βελεστίνο και τον Βόλο. Δυστυχώς για την μικρή τότε Ελλάδα, η νίκη εκείνη δεν είχε αντίκρισμα, αφού οι ελληνικές δυνάμεις υποχώρησαν και εγκατέλειψαν και το Βελεστίνο και τον Βόλο, όταν κατέρρευσε το μέτωπο στα Φάρσαλα.
Κι’ αν ο Ελληνικός Στρατός στιγματίστηκε από εκείνη την τραγική περιπέτεια, ένας αξιωματικός, ο συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Σμολένσκη ξεχώρισε για τις επιτυχίες της 3ης ελληνικήςς ταξιαρχία στο Βελεστίνο και καταχωρήθηκε ως ήρως στο βιβλίο της Ιστορίας.

Ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος, τηλεγράφησε στον Σμολένσκη, στις 24 Απριλίου, και του ανακοίνωνε την υποχώρηση του στρατού από τα Φάρσαλα στο Δομοκό και τον διέταζε να τον ακολουθήσει. Η υποχώρηση εξελίχτηκε σε άτακτη φυγή, που θα μπορούσε να διαλύσει το στράτευμα, αν δεν εμφανιζόταν στο πεδίο της μάχης ο Σμολένσκη που με τις κατάλληλες διαταγές οργάνωσε συντεταγμένη υποχώρηση. Την Παρασκευή 25 Απριλίου οι Τούρκοι μπήκαν ανενόχλητοι στο Βελεστίνο και την 26η στο Βόλο.

Ο Κωνσταντίνος Σμολένσκη ήταν μέλος της ιστορικής οικογένειας των Σμολένσκη ή Σμόλενιτς οι οποίοι κατάγονταν από τη Μοσχόπολη της Κορυτσάς (σήμερα Βοσκοπόγιε). Σύμφωνα με μια εκδοχή, το επώνυμο της οικογένειας ήταν Δήμου, το οποίο και άλλαξαν σε Σμολένσκη, όταν έλαβαν τίτλο ευγενείας στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Γερμανικού Έθνους. Το Σμολένσκη παραπέμπει στο όρος Σμόλικα της Πίνδου.

Ο Σμολένσκη, σε συνέντευξη που έδωσε αργότερα στον πολεμικό ανταποκριτή των Times του Λονδίνου είχε τονίσει: «Η διαταγή, προήλθε από τον Διάδοχο. Στην αρχή δεν ήθελα να το πιστέψω και περίμενα, όταν ήρθε και δεύτερη διαταγή περισσότερο επείγουσα της πρώτης. Αμέσως κατάλαβα το μεγάλο σφάλμα που είχε διαπραχτεί αλλά όμως κατάλαβα και τις συνέπειες [που θα είχε ο στρατός] αν αρνιόμουν να υπακούσω. Οπότε, έφτασε και τρίτη διαταγή, ακόμα περισσότερο επείγουσα από τη δεύτερη που με διέταζε να υποχωρήσω αμέσως ενώ ταυτόχρονα με πληροφορούσε ότι ελληνικός στρατός βόρεια της Λάρισας, δεν υπήρχε πλέον. Κατάλαβα τότε ότι είχαν χαθεί τα πάντα, και ότι καθήκον μου πλέον, ήταν να σώσω αυτό το γενναίο στράτευμα που με ακολούθησε στην εισβολή στο τουρκικό έδαφος». Πίσω από κάθε εθνική ταπείνωση και ένας Γλύξμπουργκ!

Ο Σμολένσκη πέθανε το 1915 στην Αθήνα· διετέλεσε δυο φορές υπουργός στρατιωτικών ενώ είχε αποστρατευτεί με τον βαθμό του Αντιστρατήγου.

Επίσης σαν σήερα...

1912: Ρωσικά στρατεύματα ανοίγουν πυρ κατά απεργών εργατών σε κοιτάσματα χρυσού στη βορειοανατολική Σιβηρία, σκοτώνοντας τουλάχιστον 150 ανθρώπους.

1941: Η Γιουγκοσλαβία συνθηκολογεί με και παραδίδεται στους Ναζί.
1944: Δολοφονείται ο σοσιαλδημοκρατικών αντιλήψεων ηγέτης της αντιστασιακής οργάνωσης ΕΚΚΑ συνταγματάρχης Δημήτριος Ψαρρός.
1961: Ομάδα κουβανών εξορίστων, χρηματοδοτημένων και εκπαιδευμένων από τη CIA, αποβιβάζεται στον Κόλπο των Χοίρων στην Κούβα με σκοπό την ανατροπή του Φιντέλ Κάστρο.
1961: Ο Μάνος Χατζιδάκις βραβεύεται με Όσκαρ Τραγουδιού για «Τα Παιδιά του Πειραιά», που ακουγόταν στην ταινία «Ποτέ την Κυριακή».
2011: Πεθαίνει ο τραγουδιστής Νίκος Παπάζογλου.
2012: Πεθαίνει ο λαϊκός τραγουδιστής Δημήτρης Μητροπάνος.