Πόλεμος στην Ουκρανία: Ποιος είναι ο «εκλεκτός» του Πούτιν που αναλαμβάνει μεσολαβητής

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν πρότεινε ότι ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ θα μπορούσε να συντονίσει συνομιλίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας στην Ουκρανία - μια πρόταση που αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό από αξιωματούχους της ΕΕ.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε πρόσφατα ότι πιστεύει πως υπάρχει «δυνατότητα» για την ΕΕ να διαπραγματευτεί με τη Ρωσία και να συζητήσει το μέλλον της αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης.

Όπως αναφέρει το Al Jazeera, ερωτηθείς το Σάββατο (9/5) ποιον θα ήθελε να δει να επανεκκινεί συνομιλίες με την Ευρώπη, ο Πούτιν είπε ότι «προσωπικά» θα προτιμούσε τον Σρέντερ, ο οποίος ηγήθηκε της Γερμανίας από το 1998 έως το 2005 και έχει διατηρήσει στενούς δεσμούς με τον ηγέτη του Κρεμλίνου μετά την αποχώρησή του από την εξουσία. Μία ημέρα αργότερα, ο Ρώσος ηγέτης δήλωσε ότι ο τετραετής πόλεμος ίσως «πλησιάζει στο τέλος του», προσθέτοντας ότι είναι έτοιμος να πραγματοποιήσει απευθείας συνομιλίες με τον Ουκρανό ομόλογό του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στη Μόσχα ή σε ουδέτερη χώρα.

Μιλώντας μετά τους εορτασμούς της Ημέρας της Νίκης το Σάββατο - που σηματοδοτεί τη νίκη της Σοβιετικής Ένωσης επί της ναζιστικής Γερμανίας το 1945 στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου - ο Πούτιν πρόσθεσε ότι θα ήταν διατεθειμένος να συναντήσει τον Ζελένσκι μόνο αφού έχουν ήδη συμφωνηθεί οι όροι μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Η Ρωσία είχε ανακοινώσει μονομερή διήμερη κατάπαυση του πυρός στις 8-9 Μαΐου για την Ημέρα της Νίκης, ενώ ο Ζελένσκι αντέτεινε δική του πρόταση για παύση των εχθροπραξιών νωρίτερα, από τη νύχτα της 5ης προς 6η Μαΐου.

Στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αμερικανικής προσπάθειας για ειρήνη, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή (8/5) τριήμερη παύση της σύγκρουσης, αλλά έκτοτε και οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίασή της. Καθώς οι συνομιλίες ειρήνης μεταξύ Κιέβου και Μόσχας με αμερικανική στήριξη έχουν βαλτώσει, ακολουθεί μια ματιά στο ποιος είναι ο Σρέντερ και κατά πόσο θα μπορούσε να θεωρηθεί αξιόπιστος μεσολαβητής.

Ποιος είναι ο Γκέρχαρντ Σρέντερ

Ο 82χρονος ηγέτης του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) διετέλεσε καγκελάριος της Γερμανίας από το 1998 έως το 2005, εστιάζοντας στην ευρωπαϊκή ενσωμάτωση, τη μείωση της ανεργίας, τη φιλελευθεροποίηση των νόμων περί ιθαγένειας, τον περιορισμό της πυρηνικής ενέργειας και την ανασυγκρότηση της οικονομίας. Οι διαφωνίες για τον πόλεμο στο Ιράκ προκάλεσαν σοβαρή ρήξη στις γερμανοαμερικανικές σχέσεις το 2003, όταν η Γερμανία συντάχθηκε με τη Γαλλία και τη Ρωσία κατά της στρατιωτικής επέμβασης στη χώρα λόγω ισχυρισμών ότι ο τότε πρόεδρος του Ιράκ, Σαντάμ Χουσεΐν, παρήγαγε όπλα μαζικής καταστροφής.

Μετά την αποχώρησή του από την εξουσία το 2005, ο Σρέντερ ανέλαβε σχεδόν αμέσως θέση προέδρου σε αμφιλεγόμενη γερμανορωσική κοινοπραξία για την κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα. Κατείχε σημαντικούς ρόλους σε ρωσικά ενεργειακά έργα, συμπεριλαμβανομένων των αγωγών φυσικού αερίου Nord Stream και μιας θέσης στο διοικητικό συμβούλιο της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Rosneft, την οποία εγκατέλειψε το 2022.

Παρότι αποχώρησε από εκείνον τον ρόλο, ο πρώην καγκελάριος παρέμεινε κοντά στον Πούτιν, διαφοροποιούμενος από τους περισσότερους δυτικούς ηγέτες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 και δεχόμενος έντονη κριτική στη Γερμανία. Η αποτυχία του να καταδικάσει δημόσια τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία του κόστισε αρκετά προνόμια που συνήθως απολαμβάνουν οι πρώην καγκελάριοι, συμπεριλαμβανομένης κρατικά χρηματοδοτούμενης υπηρεσίας, καθιστώντας τον αμφιλεγόμενη προσωπικότητα στη χώρα του.

Ποια είναι η σχέση του με τον Πούτιν

Ο Σρέντερ είχε χαρακτηρίσει τον Πούτιν «άψογο δημοκράτη» το 2004, δηλώνοντας ότι ήταν «απόλυτα πεπεισμένος πως ο Ρώσος πρόεδρος θέλει να μετατρέψει τη Ρωσία σε δημοκρατία και ότι το κάνει από βαθιά πεποίθηση». Ο τότε Γερμανός καγκελάριος είχε ελάχιστα να πει για τις ρωσικές προσπάθειες επηρεασμού των εκλογών στην Ουκρανία εκείνα τα χρόνια ή για τις επιθέσεις του Κρεμλίνου κατά της ελευθερίας του Τύπου. Αντίθετα, υπό την ηγεσία του, η Γερμανία εμβάθυνε τους οικονομικούς δεσμούς της με τη Ρωσία, αύξησε το εμπόριο και ενίσχυσε την εξάρτησή της από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Στο βιβλίο του «Ευθείς Λόγος» ο Σρέντερ μίλησε για τη σχέση του με τον Ρώσο ηγέτη, ο οποίος εργαζόταν ως πράκτορας της KGB στην τότε Ανατολική Γερμανία τη δεκαετία του 1980 και μιλά άπταιστα γερμανικά. «Το πιο σημαντικό πράγμα για μια φιλία είναι μια κοινή γλώσσα», είπε ο Σρέντερ, ο οποίος έχει δύο υιοθετημένα παιδιά από τη Ρωσία, τη Βικτόρια και τον Γκρέγκορ. «Κάνει τα πάντα πιο εύκολα».

Η φιλία τους φέρεται να ενισχύθηκε με τα χρόνια. Ο Σρέντερ επέκρινε τις κινήσεις για επιβολή κυρώσεων και αποβολή της Ρωσίας από την G8, ενώ υποστήριξε και το επιχείρημα του Κρεμλίνου που συνέκρινε την προσάρτηση της Κριμαίας με την επέμβαση του NATO στο Κόσοβο το 1999, στην οποία ο ίδιος είχε συμβάλει ως καγκελάριος της Γερμανίας.

Πώς εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις Ρωσίας-Ουκρανίας

Οι συνομιλίες με αμερικανική υποστήριξη έχουν δυσκολευτεί λόγω της τελευταίας ρωσικής επίθεσης για την κατάληψη των εναπομεινάντων περιοχών της ανατολικής περιφέρειας Ντονέτσκ της Ουκρανίας, τις οποίες η Μόσχα απαιτεί να παραχωρήσει το Κίεβο πριν εξετάσει τον τερματισμό του πολέμου. Παράλληλα, οι δύο πλευρές συνεχίζουν να πραγματοποιούν επιθέσεις η μία κατά της άλλης, με την Ουκρανία να έχει σημειώσει σημαντικά πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές τις τελευταίες εβδομάδες.

Την Κυριακή (10/5), Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ρωσικές επιθέσεις σκότωσαν τουλάχιστον τρία άτομα και ότι σημειώθηκαν σχεδόν 150 συγκρούσεις στα μέτωπα μέσα σε 24 ώρες, παρά την τριήμερη παύση των εχθροπραξιών. «Με άλλα λόγια, ο ρωσικός στρατός δεν τηρεί καμία σιγή στο μέτωπο και δεν προσπαθεί ιδιαίτερα να το κάνει», δήλωσε ο Ζελένσκι στο βραδινό του διάγγελμα, προσθέτοντας ότι τα ουκρανικά στρατεύματα ανταποδίδουν και υπερασπίζονται τις θέσεις τους.

Την Κυριακή, το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας κατηγόρησε την Ουκρανία για παραβίαση της παύσης, λέγοντας ότι κατέρριψε 57 ουκρανικά drones το τελευταίο 24ωρο και «αντέδρασε αναλόγως» στο πεδίο της μάχης. Ο έλεγχος του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη, αποτελεί επίσης σημείο διαφωνίας.

Παρότι ο Πούτιν δήλωσε το Σάββατο (9/5) ότι ο πόλεμος «πλησιάζει στο τέλος του», ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ είπε ότι η ειρήνη στην Ουκρανία απέχει «πολύ ακόμη». Την Κυριακή, το ρωσικό πρακτορείο Interfax μετέδωσε ότι ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ δήλωσε πως οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ θα επισκεφθούν τη Μόσχα «πολύ σύντομα» για να συνεχίσουν τις συνομιλίες με τη Ρωσία.

Είναι πιθανό η Ουκρανία και η Δύση να εμπιστευτούν τον Σρέντερ;

Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, αντέδρασε με σκεπτικισμό στην πρόταση του Πούτιν. «Αν δώσουμε στη Ρωσία το δικαίωμα να ορίσει διαπραγματευτή εκ μέρους μας, αυτό δεν θα ήταν πολύ σοφό», είπε σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα (11/5) πριν από τις συνομιλίες των υπουργών Εξωτερικών στις Βρυξέλλες. «Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ υπήρξε υψηλόβαθμος λομπίστας για ρωσικές κρατικές εταιρείες. Είναι σαφές γιατί ο Πούτιν θέλει εκείνον ως πρόσωπο των συνομιλιών, αφού ουσιαστικά θα καθόταν και στις δύο πλευρές του τραπεζιού», πρόσθεσε.

Η Γερμανία απέρριψε την πρόταση του Πούτιν την Κυριακή. Σύμφωνα με το Reuters, Γερμανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η πρόταση δεν είναι αξιόπιστη, επειδή η Ρωσία δεν έχει αλλάξει καμία από τις θέσεις της, τονίζοντας ότι οποιεσδήποτε συνομιλίες με την ΕΕ θα πρέπει να συντονίζονται στενά με τα κράτη-μέλη και την Ουκρανία. Ο αξιωματούχος, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, είπε ότι ο Πούτιν έχει κάνει μια σειρά από παραπλανητικές προτάσεις με στόχο να διχάσει τη δυτική συμμαχία.

Διαβάστε ακόμη

Επιστήμονες προκάλεσαν «ελεγχόμενους» σεισμούς κάτω από τις Ελβετικές Άλπεις - Η σημασία τους

Τα «ψιλά γράμματα» του χωροταξικού για τον τουρισμό: Τα ανοιχτά μέτωπα, οι εξαιρέσεις και οι απαγορεύσεις

Ο πασίγνωστος δημοσκόπος πίσω από το σχέδιο της πρόωρης κάλπης και ο εμφύλιος στην Κεντροαριστερά

Ποιος είναι ο Γκέρχαρντ Σρέντερ που «έδειξε» ο Πούτιν για μεσολαβητή σε ειρηνευτικές συνομιλίες