Skip to main content

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Ηλεία και Μάτι: Πάθαµε από ανθρώπινα λάθη, αλλά δεν µάθαµε
Καμένο σπίτι στο Μάτι/Eurokinissi

ΗΛΕΙΑ ΚΑΙ ΜΑΤΙ: ΠΑΘΑΜΕ ΑΠΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΛΑΘΗ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΜΑΘΑΜΕ

Ένας έµπειρος νοµικός και ένας αντιστράτηγος εν αποστρατεία του Πυροσβεστικού Σώµατος αναλύουν τα κοινά αίτια που συνδέουν τις δύο εθνικές τραγωδίες µε τους 163 συνολικά νεκρούς

Αύγουστος 2007, Ζαχάρω Ηλείας. Ιούλιος 2018, Μάτι Αττικής. Επίγειοι παράδεισοι µετατρέπονται σε κόλαση του ∆άντη, αφήνοντας πίσω τους ανθρώπινες τραγωδίες, γραµµένες στις στάχτες.

Οι δύο πιο καταστροφικές πυρκαγιές στην ιστορία της χώρας στέρησαν τη ζωή σε 163 ανθρώπους. Ο ιστορικός του µέλλοντος θα αφιερώσει σίγουρα εκατοντάδες σελίδες στα βιβλία του για τα λάθη, τις παραλείψεις, τις χρονίζουσες παθογένειες. Για όλα αυτά που έπρεπε να γίνουν και δεν έγιναν. Τις δύο εθνικές τραγωδίες σε Ηλεία και Αττική χωρίζουν 11 ολόκληρα χρόνια. Στο µεσοδιάστηµα άλλαξαν πολλά. Αυτό που έµεινε ίδιο, όπως εξηγούν στο «Εθνος» άνθρωποι που τις έζησαν, είναι οι κακές νοοτροπίες, το «τέρας» της γραφειοκρατίας και της πολυδιάσπασης αρµοδιοτήτων, αλλά και ο ωχαδερφισµός γύρω από θέµατα πυροπροστασίας.

Οι δύο φονικές πυρκαγιές έχουν πολλά κοινά σηµεία. Ενα από τα βασικότερα είναι ότι ξέσπασαν από ανθρώπινος λάθος. Στη Ζαχάρω, µία γιαγιά πήγε να βράσει κόλλυβα δίπλα σε ξερά χόρτα. Στην Ανατολική Αττική, κάτοικος της Πεντέλης, σύµφωνα τουλάχιστον µε την επικρατέστερη εκδοχή, επιχείρησε να κάψει κλαδιά σε υπαίθριο χώρο. Και στις δύο περιπτώσεις η Γενική Γραµµατεία Πολιτικής Προστασίας είχε ενηµερώσει µία ηµέρα νωρίτερα για δείκτη επικινδυνότητας εκδήλωσης πυρκαγιάς 4. Μόλις ένα επίπεδο, δηλαδή, πριν από τον συναγερµό. Χωρίς, ωστόσο, κανένα αντίκρισµα. Φωνή βοώντος εν τη ερήµω.

Η φωτιά βγήκε στο δρόμο/Eurokinissi
∆υστυχώς, τα χρόνια πέρασαν, αλλά οι παραλείψεις ήταν σχεδόν ίδιες
Δικηγόρος, Αντώνης Φούσας

Ο γνωστός δικηγόρος Αντώνης Φούσας, πρωταγωνιστής στις δικαστικές µάχες που ακολούθησαν µετά τις τραγωδίες στην Ηλεία και στο Μάτι ως εκπρόσωπος των οικογενειών που έχασαν τους ανθρώπους τους, µε λύπη διαπιστώνει ότι δεν µάθαµε από τα λάθη µας.

«Αναπόφευκτα το Μάτι µάς ξύπνησε µνήµες από το 2007. ∆υστυχώς, τα χρόνια πέρασαν, αλλά οι παραλείψεις ήταν σχεδόν ίδιες. Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία είχε προειδοποιήσει γι’ αυτό που ερχόταν και στις δύο περιπτώσεις, αλλά κανείς δεν την άκουσε. Η γραφειοκρατία ήταν ίδια, όπως και η Πολιτική Προστασία, που αποδείχθηκε και το 2018 ανεπαρκής. ∆εν είναι δυνατόν να έχεις δείκτη επικινδυνότητας 4 και να φεύγουν όλες οι δυνάµεις για τη φωτιά στην Κινέτα, αφήνοντας “γυµνό” το Μάτι. Πάσχουµε στην εφαρµογή των νόµων. Η νοµοθεσία µας είναι η καλύτερη στην Ευρώπη», λέει στο «Εθνος».

Η διαφορά στις δύο τραγωδίες, όπως εξηγεί, είναι ότι για τις πυρκαγιές του 2007 δεν καταδικάστηκαν αξιωµατικοί της Πυροσβεστικής, σε αντίθεση µε ό,τι αναµένεται να συµβεί για τη φονική φωτιά στο Μάτι: «Τότε είχαν καταδικαστεί ο δήµαρχος, ο νοµάρχης, ένας πυροφύλακας και η γιαγιά που είχε ανάψει υπαίθρια φωτιά για να φτιάξει κόλλυβα.

Καμένη μονοκατοικία στο Μάτι/Eurokinissi

Από πλευράς Πυροσβεστικής, δηλαδή, κανένας αξιωµατικός. Τώρα κατηγορείται η ηγεσία του Σώµατος. Κατά τη γνώµη µου, παρότι τη βασική ευθύνη το 2007 την είχε ο νοµάρχης, θα έπρεπε να πάνε κατηγορούµενοι και στελέχη του ΠΣ, σε βάρος των οποίων υπήρχαν στοιχεία. Θυµάµαι ότι επιχειρήθηκε τότε η υπόθεση να µπει στο αρχείο, κάτι που κατάλαβα γρήγορα, µε αποτέλεσµα να κάνω προσφυγή και να κινηθούν όπως έπρεπε οι νόµιµες διαδικασίες». 

Αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι 12 χρόνια µετά την τραγωδία στην Ηλεία υπάρχουν ακόµα συγγενείς θυµάτων που δεν έχουν αποζηµιωθεί: «Εγιναν δεκάδες αγωγές για αποζηµιώσεις. Είναι, ωστόσο, µια διαδικασία εξαιρετικά χρονοβόρα. ∆υστυχώς, το ίδιο θα ισχύσει και για τους συγγενείς των θυµάτων στο Μάτι. Για την Ηλεία έχουν δοθεί αποζηµιώσεις για ψυχική οδύνη. Ο πρώτος που έλαβε χρήµατα, ωστόσο, χρειάστηκε να περιµένει επτά χρόνια, ενώ υπάρχουν και άνθρωποι που ακόµα περιµένουν να τους επιδικαστούν τα χρήµατα. Οφείλω, πάντως, να πω ότι το κράτος, παρά την οικονοµική κρίση, αποζηµιώνει κανονικά τους πληγέντες, όταν ολοκληρωθούν οι διαδικασίες». 

Χωρίς σχέδιο διάσωσης

Ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία του Πυροσβεστικού Σώµατος Ανδριανός Γκουρµπάτσης έζησε τις φονικές πυρκαγιές στην Ηλεία, ενώ κλήθηκε να συντάξει πραγµατογνωµοσύνη για τα λάθη και τις παραλείψεις στο Μάτι: «Πάθαµε, αλλά δεν αλλάξαµε. Στην Ηλεία κάηκαν 450.000 στρέµµατα γης και χάθηκαν 63 άνθρωποι. Στο Μάτι κάηκαν 13.500 στρέµµατα και χάθηκαν 100 άνθρωποι. Στην Ηλεία η καταστροφή διήρκεσε µεγάλο χρονικό διάστηµα. Στο Μάτι όλα έγιναν αστραπιαία. Και στις δύο φωτιές δεν υπήρχε σχέδιο διάσωσης του κόσµου. ∆εν αποµακρύνθηκαν οργανωµένα πολίτες. Θυµάµαι ότι και στην Ηλεία εγκλωβίστηκε κόσµος στην προσπάθειά του να γλιτώσει. Κάηκαν άνθρωποι ζωντανοί. Το 2007 είχαν µισθωθεί αεροσκάφη για να ενισχυθεί ο εναέριος στόλος. Υπήρξε µεγάλη διάσπαση των δυνάµεων λόγω της έκτασης του φαινοµένου. Στην Αττική δεν είχε νόηµα η µίσθωση αεροσκαφών, αφού σε δύο ώρες είχαν όλα τελειώσει. Η αιτία και των δύο πυρκαγιών ήταν ο εµπρησµός από αµέλεια». 

Στην Ηλεία κάηκαν 450.000 στρέµµατα γης και χάθηκαν 63 άνθρωποι
Αντιστράτηγος εν αποστρατεία του Πυροσβεστικού Σώµατος Ανδριανός Γκουρµπάτσης
Απομεινάρια της φωτιάς στο Μάτι/Eurokinissi

Ο στρατηγός προσθέτει ότι τα λάθη ήταν διαφορετικά στην αντιµετώπιση των φονικών πυρκαγιών και, σε αντίθεση µε τον κ. Φούσα, εκτιµά ότι πριν από 12 χρόνια η Πυροσβεστική έκανε το καθήκον της στο ακέραιο.

«Οι παραλείψεις στην Ηλεία ήταν περισσότερο σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, περιφέρειας και δήµου. ∆εν έκαναν τα απαιτούµενα έργα που προβλέπονταν από τη σχετική εγκύκλιο. Η Πυροσβεστική είχε πάρει µέτρα. Έκανε ό,τι ήταν ανθρωπίνως δυνατό. ∆εν είναι τυχαίο ότι καταδικάστηκε µόνο ένας πυροφύλακας, ο οποίος δεν είδε έγκαιρα τις φλόγες και ειδοποίησε µε καθυστέρηση. Κατά τα άλλα, δεν αποδείχθηκαν επιχειρησιακά λάθη του ΠΣ. ∆εν καταδικάστηκε, για παράδειγµα, ο τότε υπαρχηγός που συντόνιζε την κατάσβεση» τονίζει.

Το συµπέρασµά του από τη µελέτη της τραγωδίας στο Μάτι είναι ότι τα κυρίαρχα λάθη ήταν αυτά που έκανε η Πυροσβεστική, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι δεν υπήρχαν παραλείψεις από περιφέρεια και δήµο. «Στο Μάτι δεν υπήρχε εναέρια περιπολία, δεν υπήρχαν οι πυροσβεστικές δυνάµεις που προβλέπονταν για εκείνη την ηµέρα, ενώ οι ανώτατοι αξιωµατικοί που πηγαίνουν κατηγορούµενοι θα κληθούν να δώσουν απαντήσεις στη ∆ικαιοσύνη. Το βασικό µε τη φωτιά στο Μάτι, σε σχέση µε την Ηλεία, είναι ότι δεν υπήρχαν µέτωπα εκτός Αττικής. Υπήρχε µόνο η φωτιά στην Κινέτα» καταλήγει.

ΕΞΥΠΝΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗ