Ρηγίλλης-Νέα Δημοκρατία: Όσα είδαν κι όσα άκουσαν οι... τοίχοι ενός ιστορικού κτιρίου
Στιγμιότυπο από τους πανηγυρισμούς μετά τις εκλογές της 7ης Μαρτίου 2004 (Copyright: Eurokinissi/Γιάννης Παναγόπουλος)

ΡΗΓΙΛΛΗΣ-ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: ΟΣΑ ΕΙΔΑΝ ΚΙ ΟΣΑ ΑΚΟΥΣΑΝ ΟΙ... ΤΟΙΧΟΙ ΕΝΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ

Υπόγειες στοές. Αστικοί και πολιτικοί μύθοι. Κομμάτια της πρόσφατης πολιτικής ιστορίας. Βαριά μυστικά και κρίσιμες συναντήσεις...Ολα αυτά και ακόμη περισσότερα κρύβουν οι τοίχοι του νεοκλασικού στην οδό Ρηγίλλης 18 που στέγασε για 36 χρόνια το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας και τώρα μισθώνεται σε επιχείρηση προκειμένου να μετατραπεί σε ξενοδοχείο πολυτελείας.

Η περιοχή ονομάζεται ακόμη «Ανάκτορα». Τη συναντούμε έτσι στις λιγοστές αγγελίες πώλησης-ενοικίασης που μπορεί να συναντήσουν όσοι ψάχνουν σπίτι ή γραφείο.

 Λιγοστοί δρόμοι την ορίζουν, Ρηγίλλης, Στησιχόρου, Ησιόδου, Λυκείου, Μουρούζη, Μελεάγρου. Στο δυτικό της όριο, η Ηρώδου Αττικού όπου υπάρχει το Προεδρικό Μέγαρο, δηλαδή τα Ανάκτορα, που μεταφέρθηκαν εκεί από το κτίριο που στεγάζει σήμερα τη Βουλή.

Από το τέλος του πολέμου μέχρι και τη Χούντα στη Ρηγίλλης 18 στεγαζόταν η Βασιλική Χωροφυλακή (Copyright: Eurokinissi)

Η κατοίκηση εδώ ανέκαθεν υποδηλώνει ιδιαίτερη ισχύ. Μέσα στα λίγα οικοδομικά τετράγωνα, λειτουργούν σήμερα Αστυνομικό Τμήμα και Πυροσβεστικός Σταθμός. Στην όδο Ρηγίλλης 18, μετά τον πόλεμο και την αποχώρηση της οικογένειας Διομήδη, στεγαζόταν η έδρα της Βασιλικής Χωροφυλακής.

Αυτή η λειτουργία σχετίζεται προφανώς και με τον αστικό μύθο που θέλει υπόγεια στοά να συνδέει το νεοκλασσικό με το άλλοτε Παλάτι. Κάποιοι λίγοι από όσους έζησαν καλά το κτίριο στα χρόνια που στέγασε τον κεντρικό μηχανισμό της Νέας Δημοκρατίας από το 1975 έως το 2011, μιλούν ακόμη για μια πόρτα στο ημιυπόγειο που έμενε πάντα κλειστή. «Από εδώ ξεκινά η σήραγγα για το Παλάτι», έλεγαν. Κανείς όμως δεν βγήκε δημόσια να πει πως άνοιξε την πόρτα και κατάφερε να βρεθεί στα άλλοτε ενδιαιτήματα του Παύλου και της Φρειδερίκης.

Το μόνο που δημοσιοποιήθηκε είναι όσα κατήγγειλε για τις «εκλογές βίας και νοθείας» του 1961, η Ενωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου στην «Μαύρη Βίβλο» της. Τότε που «ψήφισαν οι νεκροί και τα δέντρα» προκειμένου να υπερισχύσει η ΕΡΕ του Κ.Καραμανλή, 218 άνδρες της Χωροφυλακής εμφανίσθηκαν με εκλογικά βιβλιάρια όπου δηλωνόταν ως διεύθυνση κατοικίας η Ρηγίλλης 18. Στην «Μαύρη Βίβλο» καταγράφονται και τα ονόματά τους, ως διπλοψηφίσαντες. Μέσα στη Χούντα, η Χωροφυλακή εγκαταλείπει το κτίριο που μένει αδειανό μεταπολιτευτικά. 

Τα γραφεία της ΝΔ όπως φαίνονται από αεροφωτογραφία της Google (Copyright: Google Maps)

Ετσι, το 1975, το επιλέγει ο Κωνσταντίνος Καραμανλής για να αποτελέσει την έδρα της Νέας Δημοκρατίας που έχει ήδη αναλάβει τις τύχες της χώρας. Εως το 1980, η κίνηση στα γραφεία της Ρηγίλλης είναι περιορισμένη. Οι ανάγκες για χώρους θα αρχίσουν να αυξάνονται κατακόρυφα μετά το 1981 όταν η ΝΔ θα περάσει στη θέση της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.

Από τις παλιές εγκαταστάσεις της Χωροφυλακής, έχει ξεμείνει στην πίσω πλευρά του κτιρίου, το Συνεργείο Αυτοκινήτων, στεγασμένο με τσίγκους. Εκεί θα διαμορφωθεί η «Αίθουσα του Κήπου». Εδώ θα δοθούν οι μεγάλες μάχες της διαδοχής τον καιρό που δεν υπήρχαν μαζικές ψηφοφορίες ανάμεσα στα μέλη του κόμματος.

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης παραδίδει τα ηνία της ΝΔ στον Μιλτιάδη Έβερτ (Copyright: ΑΠΕ - ΜΠΕ)

Οταν το 1997 αναλαμβάνει την προεδρία της Νέας Δημοκρατίας ο Κώστας Καραμανλής, τότε ακούγονται και οι πρώτες φήμες ότι το κόμμα θα αναζητήσει διαφορετική έδρα.

Όπως λέγεται, πολλοί το σκέφτονταν, αλλά κανείς δεν το αποφάσιζε με αποτέλεσμα να μισθώνονται σταδιακά διάφορα γραφεία στους γύρω δρόμους για να στεγάζονται οι ανάγκες των στελεχών.

Ο Κώστας Καραμανλής στο μπαλκόνι της Ρηγίλλης μετά τη νίκη του στις εκλογές του 2007 (Copyright: ΑΠΕ - ΜΠΕ)

Λίγο πριν ληφθεί η τελική απόφαση της αποχώρησης επί Αντώνη Σαμαρά, το 2010 η Νέα Δημοκρατία θα έχει μισθώσει τέσσερα ακόμη ακίνητα.

Υποτίθεται πως οικονομικοί ήταν και οι λόγοι που οδήγησαν και στην αποχώρηση του 2011 για το κτίριο στη Συγγρού, αν και προηγουμένως το ίδρυμα που είναι ιδιοκτήτης έχει δεχθεί μείωση για το ενοίκιο της Ρηγίλλης 18 κατά 20%, στα 10.000 ευρώ.

Παραδόξως, όταν το 2015 συζητείται για λίγο η επιστροφή της ΝΔ στη Ρηγίλλης στο διάστημα που την προεδρία είχε αναλάβει ο Βαγγέλης Μεϊμαράκης, γίνεται και πάλι επίκληση οικονομικών αναγκών.

Η προεκλογική συγκέντρωση της ΝΔ τον Σεπτέμβριο του 2015, στην οδό Ρηγίλλης (Copyright: Eurokinissi/Γιώργος Κονταρίνης)

Τελικώς, από την όλη συζήτηση για επιστροφή στις...ρίζες της Ρηγίλλης, θα μείνει μόνο μια προεκλογική συγκέντρωση την 1η Σεπτεμβρίου 2015, όταν πλήθος στελεχών και οπαδών θα συγκεντρωθεί δηλώνοντας συγκινημένο. Λίγο αργότερα, θα αποφασισθεί μεταφορά στα γραφεία του Μοσχάτου και την προεδρία της ΝΔ θα αναλάβει ο σημερινός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Το ιστορικό κτίριο της Ρηγίλλης, δεν θα παραμείνει όλα αυτά τα χρόνια μόνο βάση αναφοράς για την Νέα Δημοκρατίας. Οι «κύκλοι της Ρηγίλλης» για τους οποίους συνέχιζαν να μιλούν δημοσιογράφοι καιρό μετά την μετακόμιση, είναι μία απόδειξη.

Οπως και η αγωνία μήπως θελήσουν να το μισθώσουν ως έδρα τους αρχικά (2010) το βραχύβιο κόμμα Δημοκρατική Συμμαχία της Ντόρας Μπακογιάννη και αργότερα οι Ανεξάρτητοι Ελληνες του Πάνου Καμμένου.

Ισως γι'αυτό, μέχρι το 2013 θα παραμείνει μισθωμένο ως στέγη του Ιδρύματος Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής. Και την πόρτα του θα κλείσει για τελευταία φορά ο τότε πρόεδρος του Ιδρύματος και νυν Πρόεδρος της Βουλής Κ.Τασούλας που είχε διαδεχθεί τον Γ. Μιχελάκη.

Μετά από σχεδόν τέσσερις δεκαετίας, ο ιδιοκτήτης του κτιρίου δηλαδή το Κοινωφελές Ιδρυμα «Βοτανικός Κήπος Ιουλίας & Αλεξάνδρου Ν.Διομήδους», θα ζητήσει αποκατάσταση των φθορών προκειμένου να προχωρήσει σε μακροχρόνια μίσθωσή του καθώς γίνονταν συζητήσεις με κάποια Πρεσβεία.

Η εξωτερική πρόσοψη της Ρηγίλλης 18 (Copyright: Eurokinissi/Γιώργος Κονταρίνης)

Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής εποπτεύει τη λειτουργία του Ιδρύματος και με απόφασή της στις 18/11/2014 θα εγκρίνει συμφωνία, βάσει της οποίας η Νέα Δημοκρατία αναλαμβάνει να καλύψει τεχνικές εργασίες συνολικής δαπάνης έως και 116.000 ευρώ που αφορούν:

  • Αφαίρεση πρόσθετων ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων με αποξήλωση, μεταφορά, φόρτωση και απόρριψη, ενδεικτικού ύψους 39.000,00€.

  • Αφαίρεση σκευών και αχρήστων που έχουν εγκαταλειφτεί (γυάλινο θυρωρείο. ντουλάπες, ράφια, περσίδες στα παράθυρα, γλάστρες κτλ) με μεταφορά, φόρτωση και απόρριψη, ενδεικτικού ύψους 17.000,00€.

  • Αποξήλωση πρόσθετων επιστρώσεων δαπέδων (πλαστικών, laminate, υπερυψωμένων), με μεταφορά, φόρτωση και απόρριψη, ενδεικτικού ύψους 25.000,00€.

  • Χρωματισμοί εσωτερικών χώρων, εκτός από την ανάγλυφη διακόσμηση, ύψους μέχρι 35.000,00€

Οι εργασίες θα γίνουν αλλά το κτίριο θα παραμείνει ξενοίκιαστο μέχρι τώρα με συνέπεια το Ιδρυμα να στερηθεί σημαντικών εσόδων. Το κτίριο που στέγασε την οικογένεια Διομήδη από το 1910, πέρασε με διαθηκη στο Ιδρυμα το 1952 με στόχο να καλύπτονται τα έξοδα λειτουργίας του Διομήδειου Βοτανικού Κήπου ο οποίος συνεχίζει να λειτουργεί στο Χαϊδάρι, κοντά στο σημείο που η Ιερά Οδός εκβάλλει στο Δαφνί.

Ο Αλέξανδρος Διομήδους ήταν γόνος μεγάλης οικογένειας από τις Σπέτσες που γεννήθηκε το 1875 και διετέλεσε υπουργός, διοικητής της Εθνικής Τράπεζας και της Τράπεζας της Ελλάδος ενώ σχημάτισε ως πρωθυπουργός (30/6/1949-6/1/1950) μία από τις περίπου 25 κυβερνήσεις που κυβέρνησαν στο διάστημα μετά την αποχώρηση των Γερμανών και έως να αναλάβει τον Νοέμβριο του 52 ο Αλέξανδρος Παπάγος.

Στιγμιότυπο από την αρχιτεκτονική του ισόγειου χώρου της Ρηγίλλης (Copyright: Eurokinissi/Γιώργος Κονταρίνης)

Το κτίριο είναι έργο του αρχιτέκτονα Αναστάσιου Μεταξά, που γεννήθηκε στην Αθήνα το 1862, πέθανε το 1937 και θεωρείται από τους σημαντικότερους της εποχής.

 Με δικά του αρχιτεκτονικά σχέδια κατασκευάστηκαν, επεκτάθηκαν ή αναμορφώθηκαν πολλά ιστορικά κτίρια στην Αθήνα, όπως:

  • Το Μέγαρο Χαροκόπου στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας (σημερινό Μουσείο Μπενάκη).
  • Η Οικία Ορφανίδη στη λεωφόρο Αμαλίας (Ίδρυμα Ωνάση).
  • Το ανάκτορο του πρίγκηπα Νικολάου στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας (σημερινή Ιταλική Πρεσβεία).
  • Το Παλάτι στην οδό Ηρώδου του Αττικού (νυν Προεδρικό Μέγαρο).
  • Τα νοσοκομεία Συγγρού και Αιγινήτειο.
  • Το κτίριο της Ιονικής Τράπεζας (νυν Alpha Bank) στην οδό Πεσμαζόγλου.
  • Τo Μέγαρο Μέρλιν-Ντουέ στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας (σημερινή Γαλλική Πρεσβεία).
  • Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου Πευκακίων στην οδό Ασκληπιού.
Στιγμιότυπο από εργασίες συντήρησης στα γραφεία της Νέας Δημοκρατίας ( Copyright: ΑΠΕ - ΜΠΕ)

Η επίτιμη καθηγήτρια του Πολυτεχνείου και συγγραφέας βιβλίων που έχουν σχέση με ιστορικά κτίρια της Αθήνας, Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη, είχε πει παλαιότερα στην Καθημερινή ότι το κτίριο στη Ρηγίλλης 18 «δεν είναι από τα συνηθισμένα της περιοχής, έστω κι αν αυτή είναι η εντύπωση που δίνει το μορφολογικό ύφος του ύστερου νεοκλασικισμού στην πρόσοψη».

Μάλιστα, η καθηγήτρια ανέφερε ότι «οι κατόψεις του ακολουθούν την τυπική διάταξη των hôtels privés της Γαλλίας και της Αγγλίας: μαρμάρινο κλιμακοστάσιο που οδηγεί στο κεντρικό χολ που οδηγεί στο κεντρικό ξύλινο κλιμακοστάσιο που οδηγεί στον όροφο και σε τρεις μεγάλους χώρους υποδοχής, σαλόνια και τραπεζαρία.

Ο πρώτος όροφος ακολουθεί και πάλι τις βασικές αρχές του γαλλικού hôtel privé. Αυτό όμως που ξαφνιάζει στην κατοικία Διομήδη είναι η πίσω, προς τον κήπο όψη, με το στοιχείο του πύργου στην αριστερή της πλευρά και την επίσης υπερυψωμένη δεξιά πλευρά, στοιχεία που συναντάμε στις εξοχικές επαύλεις της Κηφισιάς και του Νέου Φαλήρου».

Η ελληνική σημαία κυματίζει στα γραφεία της ΝΔ (Copyright: Eurokinissi/Γιώργος Κονταρίνης)

Ισως αυτό να είναι και το στοιχείο που θα διευκολύνει τα σχέδια της επιχείρησης η οποία το μίσθωσε για 50 χρόνια. Πρόκειται για την ανώνυμη εταιρεία «The Margi» που διαθέτει, μεταξύ άλλων, ομώνυμο ξενοδοχείο στη Βουλιαγμένη.

Την εταιρεία «τρέχουν» τα αδέλφια Θοδωρής και Γιάγκος Αγιοστρατίτης υπό την διοίκηση της μητέρας τους Μαρίας Σταυρίδη, πρώην συζύγου του γνωστού αρχιτέκτονα, επιχειρηματία και μπον βιβέρ Στέλιου Αγιοστρατίτη.

Το Πρακτικό Διαπραγμάτευσης ανάμεσα στο Ιδρυμα του Διομήδειου Κήπου και την εταιρεία εγκρίθηκε από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής στις 2 Αυγούστου 2019 και όπως αναφέρεται εκεί:

  • Για τις επισκευές και την επένδυση θα απαιτηθεί ποσό 1.680.000,00€, με το Φ.Π.Α.
  • Η διάρκεια μίσθωσης θα είναι 50 χρόνια με μηνιαίο μίσθωμα 16.000,00€, πλέον χαρτοσήμου για την πρώτη πενταετία. Μετά την πενταετία το μίσθωμα θα αναπροσαρμόζεται ετησίως βάσει του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, όπως αυτός αρμοδίως καθορίζεται συν 1% επί του μισθώματος.
  • Για τη συνέχεια οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλλουν πίνακα προσφοράς 50ετιας για την αναπροσαρμογή του μισθώματος με διάκριση ανά πενταετία, λαμβάνοντας υπόψη την μισθωτική αξία του ακινήτου μετά την ανακαίνιση και με διαπραγμάτευση του μισθώματος μετά από 20 έτη.
  • Απαιτείται εγγυοδοσία τουλάχιστον 30.000,00€ και προκαταβολή 6 μισθωμάτων ακόμη
  • Ο χρόνος αποπεράτωσης του έργου ορίζεται έως 18 μήνες.

Επιμέλεια longform: Γιάννης Πολίτης 

ΕΞΥΠΝΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗ