Αυτή είναι η συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν: Τα 14 σημεία, το Ορμούζ και τα πυρηνικά

Την Παρασκευή (19/6) αναμένονται οι τελικές υπογραφές, ανοίγοντας τον δρόμο προς την τελική συμφωνία

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 8 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Η συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ καθορίζει τους όρους της κατάπαυσης του πυρός μεταξύ των δύο επί μακρόν αντιπάλων, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ορισμένη οικονομική ανακούφιση για το Ιράν και την επαναβεβαίωση από την Τεχεράνη ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικό όπλο, σύμφωνα με σχέδιο του κειμένου.

Το μνημόνιο κατανόησης (MoU), αποτελούμενο από 14 σημεία, δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επισήμως, όμως αντίγραφό του περιήλθε στην κατοχή του CNN από Αμερικανό αξιωματούχο. Διπλωμάτης που το είδε κατά τη Σύνοδο της G7 στη Γαλλία αυτή την εβδομάδα επιβεβαίωσε το περιεχόμενό του, όπως έκαναν και ακόμη δύο διπλωματικές πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων.

Δεδομένης της μυστικότητας τόσο των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και του Ιράν σχετικά με τη διατύπωση του κειμένου, παραμένει ασαφές εάν το σχέδιο που έλαβε το CNN αντανακλά την ακριβή διατύπωση του τελικού εγγράφου, το οποίο αναμένεται να υπογραφεί αυτοπροσώπως την Παρασκευή (19/6) στην Ελβετία. Τεχνικές λεπτομέρειες εξακολουθούν να οριστικοποιούνται, επομένως η διατύπωση ενδέχεται ακόμη να αλλάξει. Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι το κείμενο δεν αντικατοπτρίζει το πραγματικό υπόμνημα.

Παρασκευή οι τελικές υπογραφές

Σύμφωνα με το σχέδιο της συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτρέψουν στο Ιράν να πωλεί πετρέλαιο και πετροχημικά προϊόντα, ενώ η Τεχεράνη ενδέχεται να αποκτήσει πρόσβαση σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις της σχετικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα στο πλαίσιο περαιτέρω διαπραγματεύσεων. Το έγγραφο δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες σχετικά με το μέλλον του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι το κείμενο αντικατοπτρίζει τη συμφωνία που υπογράφηκε ψηφιακά από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, την Κυριακή (14/6).

Μιλώντας στο CNN, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβάθμισαν τη σημασία του ίδιου του μνημονίου, χαρακτηρίζοντάς το «πολιτικό έγγραφο» που δεν αποτυπώνει τις κρίσιμες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει το Ιράν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω παρασκηνιακών επαφών, ειδικά όσον αφορά το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού όταν του παρουσιάστηκε το σχέδιο που απέκτησε το CNN. Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim χαρακτήρισε ανακριβείς τις διαρρεύσασες εκδοχές του σχεδίου. Το Bloomberg είχε δημοσιεύσει νωρίτερα μία εκδοχή του.

Το Μνημόνιο Κατανόησης αναμένεται να υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή (19/6), ενεργοποιώντας μια περίοδο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση των τελικών όρων της συμφωνίας.

Αναλυτικά τα 14 σημεία

Παρακάτω παρατίθεται ολόκληρο το κείμενο:

Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με τους συμμάχους τους στον παρόντα πόλεμο, δηλώνουν ότι με την υπογραφή του παρόντος Υπομνήματος Κατανόησης τίθεται άμεσα και οριστικά τέλος στον πόλεμο σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν την υποχρέωση ότι από τούδε και στο εξής δεν θα προβούν σε καμία εχθρική ενέργεια η μία εναντίον της άλλης και θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας μεταξύ τους. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου καθώς και των υπολοίπων άρθρων.
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα η μία της άλλης και να απέχουν από οποιαδήποτε παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης.
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν να διαπραγματευθούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας εξήντα (60) ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί με κοινή συναίνεση.
Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν οποιαδήποτε παρεμπόδιση ή παρεμβολή κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, ενώ θα αποκαταστήσουν την κυκλοφορία εντός μέγιστης προθεσμίας τριάντα (30) ημερών στην πλήρη δυναμικότητά της. Η κίνηση των πλοίων θα είναι ανάλογη του προπολεμικού όγκου ναυσιπλοΐας από την πλευρά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός τριάντα (30) ημερών μετά την τελική συμφωνία.
Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα ώστε η διέλευση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα να επανέλθει, εντός τριάντα (30) ημερών, στον προπολεμικό όγκο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη απομάκρυνσης τεχνικών εμποδίων και εξουδετέρωσης ναρκών από το Ιράν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν, από κοινού με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να καταρτίσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, συμφωνημένο και από τα δύο μέρη, για την αποκατάσταση και οικονομική ανάπτυξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, διασφαλίζοντας χρηματοδότηση τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής του σχεδίου αυτού, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να τερματίσουν, σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα που θα συμφωνηθεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας, κάθε μορφή κυρώσεων που ισχύουν σήμερα εις βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και του Συμβουλίου Διοικητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ/IAEA), καθώς και όλων των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων, τόσο των πρωτογενών όσο και των δευτερογενών.
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού, καθώς και όλα τα υπόλοιπα αμοιβαία συμφωνημένα ζητήματα που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν επαρκώς στην τελική συμφωνία. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώνει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι, μέχρι να συναφθεί η τελική συμφωνία, θα διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς: το Ιράν θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις κατά του Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης και έως την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών θα εκδώσει εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους, καθώς και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών υπηρεσιών, της ασφάλισης, των μεταφορών και άλλων παρόμοιων δραστηριοτήτων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν ότι, υπό το πρίσμα της προόδου των διαπραγματεύσεων προς την τελική συμφωνία, τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα αποδεσμευθούν και θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα. Τα κεφάλαια αυτά, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε έχουν μεταφερθεί, θα χρησιμοποιούνται για οποιαδήποτε τελική πληρωμή δικαιούχου καθορίσει η Κεντρική Τράπεζα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα προς χρήση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις για τον σκοπό αυτό.
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν ότι θα δημιουργηθεί μηχανισμός εφαρμογής, ο οποίος θα επιβλέπει την επιτυχή υλοποίηση και τη μελλοντική τήρηση της Τελικής Συμφωνίας.
Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης και αφού ληφθούν διαβεβαιώσεις σχετικά με την έναρξη εφαρμογής των άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, καθώς και τη συνεχιζόμενη εφαρμογή των μέτρων αυτών, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εισέλθουν σε διαπραγματεύσεις για την Τελική Συμφωνία αποκλειστικά όσον αφορά τα υπόλοιπα άρθρα.
Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.